Witamina A – niezbędna na co dzień

5.00 avg. rating (84% score) - 2 votes

W suplementacji diet często podkreśla się ważność odpowiedniej podaży witaminy A. Choć jest to jedna z najdawniej odkrytych witamin, której skutki niedoboru znane są już od starożytnego Egiptu, w diecie wielu Polaków cały czas nie ma jej wystarczająco dużo, aby zaspokoić w pełni zapotrzebowanie.

Masz własny magazyn

Witamina A jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach i jako taka może być magazynowana we wątrobie – większość witamin rozpuszczalnych we wodzie nie tworzy żadnych rezerw w ludzkim organizmie. Gdybyśmy odżywiali się prawidłowo, organizm zgromadziłby zapas witaminy A wystarczający nawet na osiemnaście miesięcy. Problem w tym, że przy nieprawidłowym odżywianiu magazyn wątroby bardzo szybko się opróżnia. Warto jeszcze, w ramach ciekawostek, dodać, że już w starożytnym Rzymie wiedziano o istnieniu zapasów witaminy A właśnie w tym organie: osobom z kurzą ślepotą (to najdotkliwszy objaw awitaminozy) podawano surową lub gotowaną wątrobę.

Skąd wziąć witaminę A?

Poza wątrobą spore stężenie witaminy A występuje w żółtkach jak, ale najwydajniejszym jej naturalnym źródłem są rośliny liściowe: szpinak, brokuły oraz jarmuż. W formie prowitaminy A, która w organizmie zostanie przekształcona do witaminy, można przyjąć ją razem z pomarańczowymi i czerwonymi owocami i warzywami (beta karoten, czyli prowitamina A, ma charakterystyczny, pomarańczowy kolor). Warto więc jeść marchewkę oraz dynię.

Jeśli chodzi o suplementy, to najskuteczniejsze są wszelkiego rodzaju oleje, a szczególnie olej z lnu lub czarnego kminku. Bardzo duża zawartość witaminy A charakteryzuje glony z rodzaju Spirulina, także dostępne w postaci pastylek jako suplement diety.

Po co nam witamina A?

Witamina A wykazuje bardzo wszechstronne działanie fizjologiczne. Od starożytnego Rzymu wiadomo, że awitaminoza powoduje pogorszenie wzroku, co nazwano ślepotą kurzą lub zmierzchową.

Witamina A, a właściwie jedna z jej pochodnych, łączy się na siatkówce z białkiem opsyną i tworzy rodopsynę: substancję światłoczułą, która jest odpowiedzialna za ostrość widzenia barwnego. Jeśli podaż witaminy A jest zbyt mała, nie można uzupełnić niedoboru – zapotrzebowanie jest bardzo duże i zużycie rezerw organizmu następuje bardzo szybko.

Witamina A często występuje w przyrodzie łącznie z witaminą D. I o tej ostatniej dużo się mówi w kontekście wapnienia kości, natomiast rola witaminy A jest marginalizowana. Tymczasem reguluje ona pracę komórek kościotwórczych i kościogubnych (struktura kości cały czas się zmienia, nawet jeśli kość nie wzrasta), więc niedobór witaminy A powoduje zaburzenia w budowie kośćca. Jako że występowanie z witaminą D powoduje zazwyczaj równoległe awitaminozy, efekt jest bardzo dotkliwy.

W każdej komórce pewna ilość witaminy A współtworzy błony komórkowe – struktura chemiczna tego związku powoduje, że błony zawierające optymalną ilość cząstek witaminy A są integralne: awitaminoza powoduje nadmierne usztywnienie błony i utrudnia transport międzykomórkowy. Jest to również katalizator wielu reakcji chemicznych, dlatego niedobór witaminy A może zaburzać wiele różnych funkcji komórek: transport wewnątrzkomórkowy, funkcje wydzielnicze, przewodzenie bodźców w komórkach nerwowych.

Suplementy przeciwnowotworowe

Karotenoidy w ogóle, a beta karoten i witamina A w szczególności, wykazują działanie przeciwnowotworowe. Dzięki odpowiedniej strukturze przestrzennej oi obecności reaktywnych wiązań chemicznych, związki te skutecznie neutralizują wolne rodniki odpowiedzialne między innymi za starzenie się komórek oraz zwiększanie ryzyka nowotworzenia. Działanie witaminy A jest na tyle skuteczne, że zwiększone jej podawanie w ostrych białaczkach wyraźnie spowalnia postępy choroby. Mechanizm biologiczny stojący za tym efektem jest bardzo złożony, ale działa w większości przypadków. W większości? Tak, ponieważ nadmierne spożycie witaminy A może być szkodliwe w przypadku palaczy, u których zwiększa się wówczas ryzyko zachorowania na raka płuc.

Witamina A na starzenie

Witamina A jest jednym z katalizatorów reakcji przebiegających w cyklu syntezy kolagenu IV, który odpowiada za elastyczność membran błony podstawnej. Do błony podstawnej przylegają komórki wszystkich narządów, w tym także skóry. Utrata kolagenu powoduje utratę napięcia i jędrności. Dodajmy również, że beta karoten poprawia i wyrównuje koloryt skóry, więc jego działanie jest kompleksowe.

Skóra osób cierpiących na niedobór witaminy A rogowacieje, staje się delikatna iw wrażliwa, włosy i paznokcie łamliwe, a nabłonki, w tym oddechowy i węchowy, zanikają.

Zadbaj o siebie

Tak jak napisałem na początku: organizm może gromadzić zapasy witaminy A. Pamiętaj jednak, że taki magazyn to zapas na czarną godzinę. Latem z zaopatrzeniem w ten ważny składnik diety nie ma problemu: warzywa są tanie i można je kupić wszędzie. Nawet wtedy jednak warto w określonych przypadkach sięgnąć po suplementy diety. Zimną natomiast należy zastanowić się poważnie nad ich włączeniem do codziennej diety – skutki niedoboru witaminy A nie ustępują zaraz po tym, kiedy podaż wróci do normy, dlatego należy zadbać o to, aby do awitaminozy nie dopuścić.

Dodaj komentarz

Bądź pierwszy!

Powiadom o
avatar
wpDiscuz