Debridement

Aktualizacja: 5 stycznia 2026

Debridement to zabieg medyczny wykonywany w wielu różnych dziedzinach medycyny, polegający na chirurgicznym lub innym mechanicznym usuwaniu martwych, uszkodzonych, zakażonych tkanek, biofilmu i obcych ciał z rany, aby stworzyć zdrowe środowisko do jej gojenia. Często jest niezbędny, aby poprawić stan zdrowia pacjenta. Co warto o nim wiedzieć?

Debridement – co to jest?

Zgodnie z definicją, debridement jest pojęciem oznaczającym oczyszczanie, opracowanie i usunięcie lub zminimalizowanie zdewitalizowanych czy też martwych tkanek stanowiących źródło potencjalnej infekcji. Pojęcie to wprowadził pod koniec XVIII wieku Pierre-Joseph Desault, który zaobserwował wyraźny progres gojenia i spadek śmiertelności z powodu zakażeń u rannych żołnierzy w wyniku odświeżenia brzegów ran wojennych przed ich zamknięciem. Oczyszczanie jest szeroko rozumianym pojęciem dotyczącym przygotowania łożyska rany, może oznaczać zarówno prostą procedurę związaną z higieną rany, jak i specjalistyczną interwencję z wykorzystaniem narzędzi.

Bardzo ważne jest, by metoda debridementu została dobrana indywidualnie do potrzeb pacjenta oraz jego wieku, ogólnego stanu zdrowia, rodzaju zakażenia rany, wielkości rany, trudności jej gojenia, wyników badań biochemicznych i wielu innych parametrów ocenianych przez lekarza prowadzącego. Niewłaściwy dobór metody oczyszczania może prowadzić do opóźnień w procesie gojenia, zwiększać cierpienie pacjenta i generować koszty związane z leczeniem.

Zobacz również: Pielęgnacja rany pooperacyjnej w domu.

Debridement – na czym polega?

Debridement określa się również jako oczyszczanie rany. Ta procedura medyczna polega na oczyszczeniu rany z martwych komórek naskórka, uszkodzonych i/lub zakażonych tkanek oraz ewentualnej ropy lub innych wydzielin, żeby tym samym stworzyć jak najlepsze warunki do gojenia. Procedura oczyszczania ran nie jest jednolita, istnieje wiele metod, które dobiera się w zależności od rodzaju i stanu rany. Przykładowymi, stosowanymi najczęściej, są:

• metoda chirurgiczna – usunięcie niechcianych tkanek nożyczkami medycznymi lub skalpelem. Wykorzystuje się ją z reguły przy ranach i zakażeniach głębokich. Efekt takiego działania jest najszybszy;
• metoda mechaniczna – polega na oczyszczeniu rany za pomocą sterylnej gazy, irygacji lub innego bodźca mechanicznego, co ma zastosowanie przy różnych typach ran. Efekt bywa krótkotrwały, wymaga często systematycznego powtarzania;
• metoda autolityczna – polega na wykorzystaniu naturalnych enzymów organizmu i opatrunków żelowych celem oczyszczenia rany. Ma bardzo delikatne działanie i wolniejsze, jednak jest bezpieczna dla tkanek pacjenta;
• metoda enzymatyczna – polega na nałożeniu na ranę preparatów enzymatycznych, ukierunkowanych na rozpuszczanie martwicy. Również ma głębokie działanie. Najczęściej stosowana jest w sytuacjach, w których metoda chirurgiczna nie może zostać wykonana;
• metoda biologiczna – na przykład wykorzystanie medycznych, sterylnych larw much, które zjadają martwicę rany. Zwykle metodę tę stosuje się wówczas, gdy inne zawodzą lub nie mogą zostać wykonane, najczęściej przy trudno gojących się ranach.

Nie należy mylić debridementu ze zwykłym myciem rany. Mycie rany usuwa zanieczyszczenia powierzchowne, z kolei debridement usuwa tkanki niezdolne do gojenia, więc jest procedurą bardziej zaawansowaną i wykonywaną przez przeszkolony personel medyczny. Nie można wykonać debridementu bezpiecznie samodzielnie w domu, ponieważ mogłoby dojść do jeszcze poważniejszego zakażenia rany.

Debridement – znaczenie w medycynie

Właściwie dobrany i wykonany debridement przyspiesza gojenie się rany, zmniejsza ryzyko infekcji, poprawia działanie opatrunków i leków, jak również pozwala ocenić rzeczywisty stan rany. Korzystnie wpływa na całą procedurę leczenia, zmniejszając bóle i dolegliwości odczuwane przez pacjenta, a także zmniejszając ryzyko powikłań związanych z zakażeniem.

Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Oryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Skórka M., Bazaliński D., Gajdek M., Szymańska P., Strzałko B., Debridement rany trudno gojącej się w warunkach opieki niestacjonarnej. Możliwości praktyczne i prawne, Leczenie Ran, 3/2022.
2. Lang A., Debridement – niezbędny element w procesie gojenia rany przewlekłej, 2021.