Fotoprotekcja

Aktualizacja: 3 stycznia 2026

Fotoprotekcja to ochrona skóry przed szkodliwym działaniem promieniowania słonecznego, głównie UV. Choć najczęściej mówi się o niej w kontekście stosowania kremów z filtrami SPF, fotoprotekcja obejmuje także unikanie nadmiernej ekspozycji na słońce oraz używanie odzieży ochronnej. Powinien dbać o to każdy człowiek, choć w grupie szczególnego ryzyka są posiadacze jasnej karnacji oraz jasnych włosów.

Fotoprotekcja – na czym polega?

Ogólne zasady fotoprotekcji nie ograniczają się wyłącznie do stosowania odpowiedniego preparatu ochronnego na skórę. Kluczową zasadą tego typu działań prewencyjnych jest ograniczenie czasu spędzanego na słońcu, w szczególności między godziną 10:00 a 14:00, kiedy promienie słoneczne są najintensywniejsze. Dodatkowo rekomenduje się noszenie odzieży chroniącej skórę, takiej jak koszulka z długim rękawem i długie spodnie, a także zakładanie nakrycia głowy i okularów przeciwsłonecznych. Kremy ze wskaźnikiem ochrony przeciwsłonecznej (ang. sun protection factor – SPF) 15 lub wyższym powinny być stosowane regularnie i zgodnie z zaleceniami. Preparaty o szerokim spektrum SPF efektywniej chronią skórę przed promieniowaniem UVA1, UVA2 i UVB. Niezwykle istotne jest zachęcanie do czytania etykiet w celu wyboru właściwego preparatu i jego prawidłowego stosowania.

Zobacz również: Bezpieczne opalanie.

Fotoprotekcja – kremy SPF

Kremy z filtrem SPF mogą działać w różny sposób. Dla przykładu, filtry chemiczne absorbują promieniowanie UV, podczas gdy te fizyczne działają poprzez jego odbicie. Filtry przeciwsłoneczne powinny być stosowane miejscowo na skórę narażoną na działanie promieni słonecznych. Krem przeciwsłoneczny należy zaaplikować 15 minut przed ekspozycją na słońce. Ilość kremu, jaka powinna być użyta podczas każdorazowej aplikacji wynosi 2 mg produktu na cm2 skóry. Krem z filtrem przeciwsłonecznym powinien być dokładany co 2 godziny oraz po pływaniu, spoceniu się, wytarciu ręcznikiem, zabrudzeniu piaskiem.

Najlepsze preparaty ochronne to takie, które łączą w swoim składzie zarówno filtry fizyczne, jak i filtry chemiczne. Należy przy tym podkreślić, że żaden produkt nie może zagwarantować 100% ochrony.

Zobacz również: Jak przygotować skórę do opalania?

Fotoprotekcja – odzież

Odzież stanowi bardzo ważny czynnik fotoprotekcyjny. Wskaźnik UPF (ang. Ultraviolet Protection Factor) służy do określenia ochrony przed UVR, jakie ma zapewnić dana tkanina, ubranie. UPF pokazuje zależność pomiędzy oparzeniami słonecznymi wywołanymi przez UVR mierzone bez oraz z odzieżą ochronną. Wyróżnia się tutaj cztery kategorie, które określają % ochrony przed promieniowaniem UV:

• UPF na poziomie 1-14 określane jest jako niedobre;
• UPF rzędu 15-24 jako dobre;
• UPF wynoszące 25-39 jako bardzo dobre;
• UPF o wartościach 40-50+ jako znakomite.

Odzież również może być przeliczana na ochronę SPF. Dla przykładu kapelusz z szerokością ronda powyżej 7,5 cm zapewnia ochronę przeciwsłoneczną o wartości SPF 7 dla nosa, 5 dla szyi, 3 dla policzków oraz 2 dla podbródka. Z kolei kapelusz z szerokością ronda pomiędzy 2,5 a 7,5 cm posiada wskaźnik SPF 3 dla nosa, 2 dla szyi i policzków oraz 0 dla podbródka.

Fotoprotekcja oczu

Promieniowanie UV indukuje choroby narządu wzroku, takie jak:

• zaćma;
• nowotwory złośliwe powiek;
• czerniak błony naczyniowej oka;
• ślepota śnieżna;
• keratopatia klimatyczna kropelkowa;
• zwyrodnienie plamki żółtej.

Regularne wykorzystywanie okularów przeciwsłonecznych może przyczynić się do redukcji zachorowań na zaćmę i inne problemy okulistyczne. Przy wyborze okularów przeciwsłonecznych należy zwracać uwagę na to, czy posiadają szerokie soczewki z filtrem UV do 400 nm z europejskimi certyfikatami oraz filtr polaryzacji. Należy podkreślić, że szyby samochodowe oraz okienne zatrzymują promieniowanie UVB, jednak przepuszczają promieniowanie UVA.

Kolagen do picia na stawy i skórę
Kolagen bioalgi to aż 97% hydrolizowanego kolagenu o wysokiej biodostępności. Opatentowana formuła przyczynia się do łagodzenia objawów istniejących już chorób stawów, a dodatkowo uzupełnia niedobory kolagenu w organizmie. Wpływa też na stan skóry …
Zobacz tutaj ...

Kapsułki z kwasem hialuronowym
Kwas hialuronowy decyduje nie tylko o jędrnej i gładkiej skórze, ale także jest głównym składnikiem płynu stawowego i pełni funkcję „smaru” przy wykonywaniu ruchu redukując ból w stawach. Jego głównym zadaniem jest regulacja zawartości wody w przestrzeni
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Fijak E., Polańska A., Aktualne zasady stosowania fotoprotekcji, Journal of Face Aesthetics 2022;5(2).
2. Kryczyk-Poprawa A., Czarnecki G., Jaśkiewicz K., Znaczenie fotoprotekcji dla bezpieczeństwa farmakoterapii, Med Pr Work Health Saf. 2024;75(5):475-484.
3. Kuros F., Pinas K., Skalska K., Skupień J., Świadomość młodego społeczeństwa na temat wpływu działania promieni UV oraz profilaktyka fotostarzenia się skóry, Kosmetologia Estetyczna, 4/2019.