Promieniowanie UV - czy jest zdrowe?Promieniowanie UV (nadfioletowe) wchodzi w skład naturalnego światła słonecznego. Dociera do powierzchni ziemi w różnym natężeniu, w zależności od pory roku. Mimo iż ma bardzo duże znaczenie dla organizmów żywych, może powodować negatywne objawy.

Charakterystyka promieniowania UV

Promieniowanie UV dzielimy na:

  • naturalne – którego największym źródłem jest słońce emitujące promieniowanie słoneczne. Przy bezchmurnym niebie promieniowanie UV stanowi około 7% energii w widmie promieni słonecznych, które docierają do powierzchni ziemi;
  • sztuczne – którego źródłem są wszelkie lampy i urządzenia.

Dodatkowo promieniowanie UV dzielimy na:

  • UVA – do powierzchni ziemi dociera 95-98%. Wykazuje zdolność przenikania przez szkło okienne i działa około 100 razy słabiej na skórę niż UVB, dociera jednak do jej głębszych warstw. W dużych dawkach powoduje natychmiastową pigmentację skóry, wykazuje słabe działanie fotochemiczne. To UVA odpowiada za grubienie naskórka, czyli akantozę;
  • UVB – do powierzchni ziemi dociera 2-5%. Nie przenika przez szkło okienne. To właśnie UVB zapoczątkowuje syntezę witaminy D3, wywołuje silny odczyn fotochemiczny po okresie utajenia oraz wywołuje melanogenezę;
  • UBV – nie dociera do powierzchni ziemi. Wykazuje najbardziej szkodliwe, destrukcyjne działanie biologiczne dlatego wytwarza się je za pomocą specjalnych lamp celem dezynfekcji.

Negatywne konsekwencje promieniowania UV

Zbyt długa ekspozycja na promieniowanie UV – tym bardziej bez żadnej ochrony – może powodować powstanie rumienia skórnego. Jest to natychmiastowa reakcja skóry, która może powodować znaczny ból i obrzęk. Dodatkowo może wywoływać objawy skórne, takie jak wysypka i swędzenie. W przypadku skóry promieniowanie UV wpływa negatywnie na jej wygląd i stan. Długie i częste ekspozycje przyspieszają starzenie się, a co za tym idzie – szybko pojawiają się zmarszczki, a skóra traci elastyczność i nawilżenie. Przebywanie na słońcu bez osłony oczu może także powodować uszkodzenie wzroku, a w niektórych przypadkach przyspieszać rozwój zaćmy.

Jedną z poważniejszych konsekwencji przebywania na dużym słońcu jest udar cieplny. Może pojawić się zwłaszcza podczas opalania, gdy organizm traci dużo wody wraz z potem, a podaż płynów nie jest wystarczająca.

Promieniowanie UV powoduje również powstawanie wolnych rodników tlenowych, które z upływem lat mogą powodować rozwój wielu chorób.

Korzyści wynikające z promieniowania UV

W odpowiednich ilościach promieniowanie UV bardzo korzystnie wpływa na organizm człowieka. Przede wszystkim powoduje poprawę samopoczucia i podwyższenie wydolności psychicznej oraz fizycznej. Wpływa na wydzielanie melatoniny oraz zapoczątkowuje syntezę witaminy D3 niezbędnej m.in. do utrzymania prawidłowej fizjologii kości. W efekcie u dzieci zapobiega krzywicy, a u dorosłych – osteoporozie. Dodatkowo zauważono, że podwyższa tolerancję organizmu na przeszczepy skórne, a także sprzyja leczeniu wielu schorzeń dermatologicznych. Właśnie dlatego promieniowanie nadfioletowe często wykorzystuje się w medycynie. Zabiegi z naświetlania promieniowaniem nadfioletowym należą do podstawowej oferty fizykoterapii.

Odpowiednia dawka promieniowania poprawia ukrwienie skóry i jej elastyczność, zmniejszając przy tym podatność na zakażenia. Odpowiednia fala promieniowania pobudza proliferację komórek naskórka i powoduje wzrost liczby leukocytów. W rezultacie następuje przyspieszenie gojenia ran i owrzodzeń.

Promieniowanie UV – czy jest zdrowe?

Podsumowując wszystkie powyższe zalety i wady promieniowania nadfioletowego można z całą stanowczością stwierdzić, że promieniowanie UV jest zdrowe w odpowiednich dawkach.

Szkodliwość z długotrwałych ekspozycji bez ochrony ciała jest niezaprzeczalna. Dlatego wychodząc na dwór w godzinach wysokiego nasłonecznienia zawsze warto mieć nakrycie głowy oraz butelkę wody. Warto dbać, aby ciało było osłonięte przynajmniej cienką warstwą materiału. Dodatkowo warto mieć okulary przeciwsłoneczne, a przed wyjściem z domu zastosować krem ochronny. Na wygląd i zdrowie negatywnie wpływa również częste korzystanie z solarium. Należy pamiętać, aby unikać wychodzenia latem w godzinach najwyższych upałów.

Korzystne są natomiast krótsze ekspozycje na słońce po zastosowaniu wyżej wymienionych środków ostrożności. Spacery, przejażdżki rowerem czy nawet praca w ogródku wpłyną pozytywnie nie tylko na zdrowie, ale i na samopoczucie oraz wygląd.

Bibliografia

  1. Ebisz M., Brokowska M., Szkodliwe oddziaływanie promieniowania ultrafioletowego na skórę człowieka, Hygeia Public Health, 3/2015.
  2. Iżykowska I., Piotrowska A., Podhorska-Okołów M., Cegielski M., Zabel M., Dzięgieł P., Ochronna rola melatoniny podczas działania promieniowania UV, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 62/2008.
  3. Stanisz B., Ochrona skóry przed negatywnymi skutkami promieniowania UV, Praktyczna Fizjoterapia, 5/2009.
  4. Łastowiecka-Moras E., Bugajska J., Naturalne promieniowanie UV a przedwczesne starzenie się skóry człowieka, Bezpieczeństwo Pracy, 6/2011.
  5. Skórska E., Oddziaływanie słonecznego promieniowania ultrafioletowego na organizm człowieka, 4/2016.
  6. Pacholczyk M., Ferenc T., Czernicki J., Wpływ słonecznego promieniowania ultrafioletowego (UV) na organizm człowieka. Część I: charakterystyka wybranych właściwości fizykochemicznych i biologicznych promieniowania UV, Acta Balneologica, 1/2014.
Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Czarnuszka siewna (łac. Nigella sativa) jest naturalną substancją znaną od tysiącleci ze swoich właściwości. Wykorzystywana jest m.in. przy zmienionej chorobowo skórze. Działa antygrzybicznie, przeciwwirusowo, antyalergicznie, przeciwwrzodowo, ...
Zobacz tutaj ...
Bio olej z czarnuszki w płynie 100% naturalny
Tłoczony na zimno olej z czarnuszki egipskiej dzięki swoim właściwościom może pomóc w zwalczaniu wszelkiego rodzaju zmian skórnych. Chroni komórki organizmu przed wolnymi rodnikami co powoduje, że skóra wygląda młodziej ...
Zobacz tutaj ...