Aktualizacja: 20 sierpnia 2026
Przemiana materii (inaczej: metabolizm) to wszystkie procesy chemiczne zachodzące w organizmie każdego człowieka (i innych zwierząt), dzięki którym organizm może zdobywać energię, budować i naprawiać komórki oraz prawidłowo funkcjonować. Wyróżniamy podstawową i całkowitą przemianę materii. Jeśli działa ona prawidłowo, znacznie łatwiej jest utrzymać prawidłową masę ciała i dbać o właściwą pracę ważnych narządów wewnętrznych. Innymi słowy, czujemy się lepiej we własnym ciele.
Co to jest przemiana materii?
Najczęściej wykorzystywane jest pojęcie takie jak podstawowa przemiana materii (PPM), która obejmuje wszystkie wydatki energetyczne niezbędne do podtrzymania funkcji życiowych człowieka będącego w całkowitym spoczynku:
- pracę narządów wewnętrznych;
- oddychanie;
- przemiany metaboliczne;
- wytwarzanie krwinek;
- procesy wydalania;
- procesy wydzielania;
i wiele innych. To minimalna ilość energii, jakiej organizm potrzebuje do podtrzymania podstawowych funkcji życiowych. PPM określa się w ściśle określonych warunkach. Osoba powinna być na czczo, w stanie całkowitego spoczynku, w odpowiedniej temperaturze i po odpoczynku. Jeżeli czyjaś wartość PPM wynosi 1500 kcal, oznacza to, że organizm tej osoby potrzebuje około 1500 kcal dziennie tylko na podstawowe funkcje życiowe, nawet gdyby osoba praktycznie się nie ruszała.
Jest też coś takiego jak spoczynkowa przemiana materii (SPM), zbliżona do podstawowej przemiany materii (tzw. metabolizm podstawowy) i oznacza stopień przemian energetycznych u osoby niewykonującej żadnego wysiłku fizycznego oraz będącej co najmniej 12 godzin po spożyciu posiłku. W przybliżeniu jest około 10% wyższa niż PPM oraz stosowana, gdy podczas pomiaru nie zostaną spełnione wszystkie warunki wymagane do oznaczenia PPM. Należy pamiętać, że zarówno PPM, jak i SPM to nie całkowite dzienne zapotrzebowanie na kalorie. Do niego dochodzi jeszcze energia zużywana na aktywność fizyczną, trawienie i inne procesy organizmu.
Na koniec warto wspomnieć o całkowitej przemianie materii (CPM), która jest określana jako całkowity wydatek energetyczny człowieka. To ilość energii niezbędnej nie tylko do zachowania funkcji życiowych, ale również do wykonywania różnorodnych aktywności. Im bardziej jesteśmy aktywni, zwłaszcza fizycznie, tym CPM będzie większa. Metabolizm to ogół reakcji biochemicznych zachodzących we wszystkich komórkach organizmu. Obejmuje on przemiany materii i energii, zapewniając organizmowi prawidłowy wzrost, rozwój oraz funkcjonowanie. Warto wiedzieć, że w organizmie każdego człowieka przez całe życie zachodzą dwa rodzaje procesów metabolicznych:
- kataboliczny (rozkładu);
- anaboliczny (tworzenia).

Jak wyliczyć przemianę materii?
Jeśli chcemy obliczyć swoje zapotrzebowanie energetyczne, najczęściej zaczynamy od obliczenia podstawowej przemiany materii (PPM), a następnie uwzględnienia dodatkowej aktywności fizycznej. Jednym z najczęściej stosowanych wzorów jest wzór Mifflina-St Jeora:
- dla kobiet: PPM = 10 × masa ciała (kg) + 6,25 × wzrost (cm) – 5 × wiek (lata) – 161;
- dla mężczyzn: PPM = 10 × masa ciała (kg) + 6,25 × wzrost (cm) – 5 × wiek (lata) + 5.
Dla przykładu kobieta w wieku 30 lat, ważąca 65 kg, o wzroście 165 cm będzie miała PPM = 10 × 65 + 6,25 × 165 – 5 × 30 – 161, co daje około 1355 kcal/dobę. Tyle kalorii powinna spożywać, by zachować podstawowe funkcje życiowe i nie dopuszczać do niedożywienia, patologicznego chudnięcia bądź problemów zdrowotnych.
Aby oszacować całkowitą przemianę materii (CPM), można pomnożyć PPM przez współczynnik aktywności fizycznej (PAL). Najczęściej przyjmuje się następujące wartości współczynnika PAL:
- bardzo mała aktywność, siedzący tryb życia: 1,2;
- mała aktywność: 1,3-1,4;
- umiarkowana aktywność: 1,5-1,6;
- duża aktywność: 1,7-1,8;
- bardzo duża aktywność fizyczna: 1,9-2,2.
Jeśli więc badana wcześniej kobieta ma raczej siedzący tryb życia, pracuje zdalnie, lecz po pracy często spaceruje ze swoim psem i chodzi na zajęcia fitness 2 razy w tygodniu, można powiedzieć, że ma umiarkowaną aktywność fizyczną. Po obliczeniu prezentuje się to następująco: 1355 × 1,5 ≈ 2033 kcal. Tyle kalorii powinna spożywać każdego dnia przy swoim trybie życia. Gdyby jednak pracowała fizycznie i do tego trenowała, aktywność wzrosłaby do wartości PAL 1,8, co dałoby dzienne zapotrzebowanie kaloryczne na poziomie około 2439 kcal.

Spirulina + Chlorella – naturalne oczyszczanie organizmuChlorella w bardzo dokładny sposób oczyszcza organizm, pomaga w likwidacji zaparć, wspiera budowanie naturalnej odporności, wspomaga odmładzanie organizmu, przyspiesza regenerację uszkodzonych tkanek, poprawia kondycję organizmu, dodaje sił witalnych, …
Zobacz tutaj ...
Chlorella w tabletkach z rozerwaną ścianą komórkowąChlorella posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne nie wpływając przy tym na florę fizjologiczną. Bardzo dokładnie usuwa toksyny z organizmu …
Zobacz tutaj ...
Chlorella i młody jęczmień – oczyszczanie i odchudzanieChlorella i młody jęczmień w postaci sproszkowanego soku to w 100% naturalne produkty wysokiej jakości premium. W połączeniu uzupełniają składniki odżywcze i wspomagają oczyszczanie organizmu z zalegających toksyn …
Zobacz tutaj ...
Bibliografia
- Silverthorn D., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.
- Funfack W., Zrównoważona przemiana materii prowadzi do optymalnej masy ciała. Powrót do naturalnej równowagi w czterech fazach, Forum Leczenia Otyłości, 2/2011.




Zostaw komentarz