Immunosupresja

Immunosupresja opisuje osłabienie lub celowe hamowanie działania układu odpornościowego. Może być stanem niepożądanym (np. w przebiegu różnych chorób), ale bywa też zamierzonym działaniem medycznym (np. po przeszczepach narządów, by organizm ich nie odrzucił). 

Immunosupresja – na czym polega?

Immunosupresja to stan charakteryzujący się osłabieniem bądź zahamowaniem odpowiedzi immunologicznej. Dotyczy to zarówno odpowiedzi typu humoralnego, jak i komórkowego. Wiąże się natomiast ze zmiennymi niedoborami poszczególnych klas przeciwciał (IgG, IgM, IgA) oraz ze spadkiem liczby i dysfunkcją komórek układu odpornościowego, w tym głównie limfocytów T, ujawniającym się zahamowaniem wytwarzania cytokin, przekazywania sygnałów oraz ekspansji klonalnej. Stan taki sprzyja zwiększonemu ryzyku rozwoju zakażeń wywoływanych zarówno przez drobnoustroje chorobotwórcze jak i oportunistyczne. Immunosupresja może być wywołana przez czynniki takie jak:

• stres;
• temperatura;
• zanieczyszczenie powietrza;
• warunki wentylacyjne;
• czynniki biologiczne – bakterie, wirusy, grzyby;
• czynniki chemiczne – niedobór witamin, antybiotyki, narkotyki, zanieczyszczoną wodę bądź pożywienie, metale ciężkie.

Podsumowując, immunosupresja to inaczej obniżona aktywność układu odpornościowego, przez co organizm słabiej reaguje na infekcje, ma mniejszą zdolność zwalczania patogenów, jak również może być bardziej podatny na choroby. Często bywa konsekwencją infekcji, chorób przewlekłych, działania toksyn czy niedoborów witamin i minerałów. Wówczas mówimy o immunosupresji patologicznej, chorobowej, niepożądanej. Towarzyszy temu wolniejsze gojenie się ran i uszkodzeń tkankowych oraz podwyższona wrażliwość na stres i obciążenia zewnętrzne oraz wewnętrzne.

Immunosupresja celowana

Immunosupresję można też wywoływać w sposób planowany. Taki efekt immunosupresji osiąga się wskutek:

• wykonywania zabiegów chirurgicznych polegających na usunięciu narządów układu odpornościowego, np. grasicy;
• stosowania czynników fizycznych, np. jako skutek ekspozycji na działanie fal rentgenowskich;
• używania związków chemicznych – preparaty farmakologiczne (najczęściej).

Leczenie immunosupresyjne znalazło szerokie zastosowanie w medycynie, stając się elementem terapii zwłaszcza w transplantologii, onkologii i w leczeniu chorób o podłożu autoimmunizacyjnym. Glikokortykoidy były
jednymi z najwcześniej użytych preparatów o działaniu immunosupresyjnym w transplantologii. W medycynie immunosupresja bywa potrzebna, aby zapobiec odrzuceniu przeszczepu, zmniejszyć nadmierną aktywność układu odpornościowego, kontrolować choroby autoimmunologiczne. Jest to działanie prowadzone pod ścisłą kontrolą specjalistów. Wyróżnia się też immunoterapię swoistą w alergologii, która również pośrednio bazuje na zjawisku immunosupresji. Wówczas celem działań jest długoterminowe obniżenie aktywności układu immunologicznego w stosunku do alergenów wywołujących objawy u danego pacjenta.

Leki immunosupresyjne

Leki immunosupresyjne to niejednorodna grupa związków chemicznych oraz biologicznych o różnym mechanizmie działania, ale wywierających takie samo działanie na organizm w postaci hamowania funkcjonowania układu odpornościowego. Podstawowy podział wyróżnia:

• glikokortykoidy;
• leki cytostatyczne;
• leki działające na immunofiliny;
• przeciwciała.

Ich stosowaniu towarzyszą niepożądane działania, z których najpowszechniejszym jest wzrost ryzyka poważnych infekcji, w tym wywoływanych drobnoustrojami oportunistycznymi. Dlatego też każdorazowo leki immunosupresyjne powinny być stosowane pod stałą i ścisłą kontrolą lekarza. Absolutnie nie można samodzielnie rozpoczynać takiego leczenia, kończyć go bez porozumienia ze specjalistą bądź zmieniać dawki.

Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Oryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Wojarski J., Kucewicz-Czech E., Przybylski R., Jastrzębski D., Zakliczyński M., Zembala M., Immunosupresja w transplantacji płuc z uwzględnieniem doświadczeń własnych, Kardiochirurgia i Torakochirurgia Polska 2007; 4 (1): 66–70.
2. Ograczyk E., Kowalewicz-Kulbat M., Wawrocki S., Fol M., Immunosupresja – wymagający sprzymierzeniec na trudne czasy, Postepy Hig Med Dosw (online), 2015; 69: 1299-1312.