Odporność organizmu

Odporność organizmu to stan jego niepodatności na działanie niekorzystnych czynników zewnętrznych, takich jak brak wody, brak pokarmu, obecność toksyn, pasożytów, wirusów i bakterii chorobotwórczych. Oznacza to, że ustrój potrafi walczyć z niedogodnościami lub patogenami wywołującymi infekcje, a więc eliminuje je jeszcze zanim wywołają większe szkody w organizmie. Rodzimy się z pewnym systemem ochrony, jednak odporność kształtuje się również w ciągu życia. Mamy na nią ogromny wpływ własnym postępowaniem. 

Co to jest odporność organizmu?

Odporność organizmu to zdolność ciała do obrony przed chorobami, czyli rozpoznawania i zwalczania wirusów, bakterii oraz innych szkodliwych czynników. Obecność komórek układu odpornościowego jest szczególnie ważna w tych częściach ciała, które mają bezpośredni kontakt ze światem zewnętrznym poprzez jedzenie i powietrze, a więc między innymi w jamie ustnej, drogach oddechowych, płucach i jelitach. Tak naprawdę komórki immunologiczne znajdują się niemal wszędzie. Krążą we krwi, gromadzą się w tkankach, a nawet tworzą większe skupiska nazywane migdałkami czy węzłami chłonnymi. W skład układu immunologicznego wchodzą przede wszystkim następujące struktury:

• narządy układu immunologicznego – grasica, szpik kostny czerwony, migdałki, śledziona, węzły chłonne. Ich praca ukierunkowana jest na produkcję i wsparcie dojrzewania komórek odpornościowych, jak również na wychwytywanie patogenów i ich eliminację, choć w mniejszym stopniu, niż mogą to czynić bezpośrednio niektóre komórki odpornościowe;
• komórki odpornościowe – limfocyty (B, T, NK), makrofagi, leukocyty (krwinki białe). Mogą bezpośrednio atakować, fragmentować i eliminować patogeny chorobotwórcze. Wydzielają też toksyny, które je niszczą. Mają zdolność zapamiętywania patogenów, przez co ich kolejne wniknięcie do organizmu rozpoznawane jest szybciej i tym samym szybciej ulega zwalczeniu;
• substancje odpornościowe – wydzielane przez komórki odpornościowe, głównie cytokiny czy białka dopełniacza;
• pierwsza linia obrony – skóra, błony śluzowe, kwas żołądkowy, łzy, ślina. Wychwytują one w pierwszej kolejności patogeny, uniemożliwiając dalsze przenikanie ich do wnętrza ciała.

Można zatem podsumować, że układ odpornościowy wykrywa zagrożenia (np. wirusy), uruchamia reakcję obronną, po czym zapamiętuje niektóre patogeny, żeby szybciej reagować na nie w przyszłości. Sprawnie działający układ odpornościowy sprawia, że chorujemy rzadko, a jeśli już rozwinie się infekcja, jest ona zwalczana raczej szybko i ma łagodniejszy przebieg.

Zobacz również: Jak wzmocnić odporność?

Odporność organizmu – rodzaje

Podstawowy podział wyróżnia odporność organizmu wrodzoną i nabytą. Odporność wrodzona (nieswoista) to taka, którą mamy już od chwili narodzin. Działa szybko, ale ogólnie nie rozpoznaje konkretnych patogenów. Wliczamy do niej skórę, wydzieliny ciała, odruchy, takie jak kichanie. Udowodniono, że odporność ta jest silniejsza u dzieci urodzonych siłami natury, ponieważ w trakcie przechodzenia przez kanał rodny matki stykają się z bakteriami tej okolicy oraz mają ogólnie trudniejsze warunki porodowe, co kształtuje ich wytrzymałość.

Odporność nabyta (swoista) to taka, która kształtuje się już później. Najintensywniej podczas dorastania, a więc w dzieciństwie, lecz tak naprawdę można ją budować przez całe życie. Działa wolniej przy pierwszym kontakcie, ale jest bardzo dokładna w swoim działaniu. Zapamiętuje patogeny i pozwala na ich szybką eliminację przy kolejnych zachorowaniach. Odporność nabyta dzieli się na czynną, na przykład po przechorowaniu czy po szczepieniu oraz na bierną, gdy organizm otrzymuje gotowe przeciwciała od matki (przez łożysko lub mleko) albo w postaci surowicy, czy immunoglobulin.

Odporność organizmu – suplementacja

Suplementacja stanowi wartościowe wsparcie dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Ma to szczególnie miejsce w okresach zwiększonego ryzyka infekcji, przewlekłego stresu, intensywnego wysiłku fizycznego, niedoborów pokarmowych czy osłabienia organizmu. Warto jednak pamiętać, że dobrze dobrane suplementy, zdrowa dieta, odpowiednia ilości snu, regularna aktywność fizyczna oraz ograniczenie używek stanowią kompleksowe podejście do zdrowia i mocnej odporności organizmu.

Do najczęściej stosowanych składników wspierających odporność zalicza się witaminę C, witaminę D, cynk, selen oraz probiotyki. Witamina C pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu immunologicznego i dodatkowo wspiera ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym. Witamina D odgrywa natomiast istotną rolę w regulacji odpowiedzi immunologicznej organizmu, a jej niedobory są powszechne szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Cynk uczestniczy w wielu procesach związanych z funkcjonowaniem komórek odpornościowych, zaś selen pomaga chronić komórki przed działaniem wolnych rodników.

Coraz większą popularnością cieszą się również suplementy pochodzenia naturalnego, w tym spirulina, chlorella, acerola czy olej z czarnuszki. Spirulina jest źródłem licznych składników odżywczych, takich jak białko, witaminy, minerały oraz przeciwutleniacze, dzięki czemu wspiera ogólną kondycję organizmu i prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.

Chlorella jest natomiast jednokomórkową algą słodkowodną, która ceniona jest przede wszystkim za swoje właściwości wspierające naturalne procesy oczyszczania organizmu. Zawiera chlorofil, błonnik, witaminy, minerały oraz liczne związki biologicznie aktywne, które wspomagają usuwanie toksyn z organizmu, w tym również metali ciężkich. Dzięki temu organizm może funkcjonować sprawniej, a poszczególne układy (w tym również układ odpornościowy) są mniej obciążone nadmiarem szkodliwych substancji. Prawidłowo funkcjonujący organizm znacznie lepiej radzi sobie z codziennymi wyzwaniami środowiskowymi, stresem oksydacyjnym oraz drobnoustrojami chorobotwórczymi. Dodatkowo spirulina i chlorella dostarczają cennych składników odżywczych, takich jak żelazo, witaminy z grupy B czy przeciwutleniacze, które wspierają ogólną kondycję organizmu.

Olej z czarnuszki od wielu lat wykorzystywany jest jako naturalne wsparcie organizmu, szczególnie w okresach zwiększonej podatności na infekcje. Zawiera cenny tymochinon, związek biologicznie aktywny o właściwościach przeciwutleniających. Wspiera on prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego oraz pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym. Dodatkowo olej z czarnuszki dostarcza niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), które wspierają ogólną kondycję organizmu i korzystnie wpływają na codzienne funkcjonowanie.

Istotną rolę w utrzymaniu odporności odgrywa również mikroflora jelitowa. Dlatego coraz częściej stosuje się probiotyki wspierające prawidłowe funkcjonowanie jelit. To właśnie w obrębie przewodu pokarmowego znajduje się znaczna część komórek układu immunologicznego. Z tego względu zachowanie równowagi mikrobioty może mieć znaczący wpływ na zdolność organizmu do obrony przed infekcjami.

Wybierając suplementy na odporność warto zwracać uwagę przede wszystkim na skład preparatu, pochodzenie oraz jakość zastosowanych surowców. Istotne znaczenie ma również odpowiednie dopasowanie suplementacji do indywidualnych potrzeb organizmu, stylu życia oraz codziennej diety.

Spirulina + Cynk 100% naturalny
Spirulina z naturalnym, organicznie związanym cynkiem wspiera odporność, funkcje hormonalne i rozrodcze, pomaga zmniejszyć zmęczenie oraz uzupełnia niedobory cynku i innych ważnych składników odżywczych.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.
2. Silverthorn D., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.
3. Sypnik-Pogorzelska E., Jarzynka-Jendrzejewska M., Białecka E., Odporność – kompendium wiedzy o wzmacnianiu naturalnej bariery ochronnej organizmu, Warszawa 2020.