Prolina

Aktualizacja: 29 sierpnia 2026

Prolina to jeden z aminokwasów endogennych, czyli takich, które organizm może wytwarzać samodzielnie w ilościach pokrywających dzienne zapotrzebowanie. Znajduje się jednak w ogólnodostępnych produktach spożywczych, dlatego w razie zwiększonych potrzeb można dostarczać ją również wraz z dietą. Odpowiada między innymi za współtworzenie najważniejszego białka ludzkiego organizmu, czyli kolagenu.

Prolina – charakterystyka

Prolina jest jednym z aminokwasów endogennych, występuje jednak również w produktach spożywczych. Spośród 21 naturalnie występujących i kodowanych przez odpowiednią trójkę zasad w DNA aminokwasów tylko enancjomer L-proliny posiada unikalną strukturę. Tworzy ją pięcioczłonowy pierścień pirolidynowy zawierający atom azotu w postaci drugorzędowej grupy aminowej.  Jest to drugi aminokwas, tuż po tyrozynie, otrzymany syntetycznie, czego dokonał Willstätter w 1900 roku. Pozwoliło to na szersze wykorzystanie proliny w przemyśle.

Komórki różnych organizmów posiadają szlaki enzymatyczne pozwalające zarówno na biosyntezę proliny, jak również jej katabolizm. W zależności od rodzaju organizmu odkryto na przestrzeni lat trzy szlaki metaboliczne. Organizmy odżywiające się cudzożywnie (m.in. ludzie, zwierzęta) dostarczają wraz z pożywieniem odpowiednie ilości tego aminokwasu. Tym samym, przy odpowiedniej suplementacji nie występuje konieczność wykorzystywania szlaków metabolicznych do biosyntezy proliny jako substratu do biosyntezy białek. Dotychczas opisane trzy
szlaki biosyntezy proliny opierają się na trzech substratach:

• kwasie glutaminowym;
• ornitynie;
• argininie.

Źródła proliny

Prolina naturalnie znajduje się głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, a zwłaszcza w czerwonym mięsie, drobiowym, rybach, jajach oraz nabiale (sery, mleko, jogurty). Żelatyna i produkty kolagenowe są szczególnie bogate w prolinę i hydroksyprolinę. Nieco gorszymi źródłami są produkty pochodzenia roślinnego, jednak osoby przebywające na dietach wegańskich i dietach wegetariańskich mimo tego powinny zadbać o dostarczanie jej wraz z dietą, by dostarczać choć pewne ilości proliny. Do takich produktów należą rośliny strączkowe, np.:

• soja;
• fasola;
• soczewica;
• ciecierzyca.

Warto pamiętać, że organizm człowieka sam potrafi syntetyzować prolinę, w związku z czym nie jest ona zwykle konieczna w diecie w takiej formie, jak aminokwasy egzogenne.

Zobacz również: Naturalny kolagen.

Prolina – funkcje w organizmie człowieka

Wysoka zawartość proliny występuje w głównym białku tkanki łącznej, czyli kolagenie. Charakterystyczną cechą struktury kolagenu jest występowanie triad aminokwasowych zawierających glicynę oraz dwa inne aminokwasy w układzie Gly-X-Y-. Aminokwas X to najczęściej prolina, natomiast Y to 4-hydroksyprolina. Kolagen jest białkiem strukturalnym odpowiedzialnym przede wszystkim za wzmacnianie i stabilizację tkanek tworzących naczynia krwionośne, skórę, stawy, kości, narządy wewnętrzne, gałki oczne i wiele innych struktur. Tak naprawdę w niemal każdej tkance znajduje się jakiś rodzaj kolagenu, a kolagen ten jest współtworzony właśnie przez prolinę. Dzięki kolagenowi tkanki są mocne, odporne na ucisk, rozciąganie i uszkodzenia mechaniczne.

Spirulina z certyfikatem – badanie zlecone przez BIOALGI Sp. z o.o. niezależnemu, akredytowanemu laboratorium badawczemu i przeprowadzone przez J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. Certyfikat Spiruliny bioalgi do wglądu tutaj: Spirulina – badanie (certyfikat).

Warto też wspomnieć, że prolina wspiera stabilność białek i enzymów antyoksydacyjnych, a także usuwa nadmiar toksycznych cząsteczek reaktywnych form tlenu (RFT), gromadzących się w odpowiedzi na niesprzyjające warunki, ograniczając wywoływane przez nie uszkodzenia oksydacyjne struktur komórkowych i zaburzenia funkcji komórek. Jest więc związkiem przeciwutleniającym, który może mieć potencjalnie ochronny wpływ przed tzw. chorobami cywilizacyjnymi.

Kolagen do picia na stawy i skórę
Kolagen bioalgi to aż 97% hydrolizowanego kolagenu o wysokiej biodostępności. Opatentowana formuła przyczynia się do łagodzenia objawów istniejących już chorób stawów, a dodatkowo uzupełnia niedobory kolagenu w organizmie. Wpływa też na stan skóry …
Zobacz tutaj ...

Kapsułki z kwasem hialuronowym
Kwas hialuronowy decyduje nie tylko o jędrnej i gładkiej skórze, ale także jest głównym składnikiem płynu stawowego i pełni funkcję „smaru” przy wykonywaniu ruchu redukując ból w stawach. Jego głównym zadaniem jest regulacja zawartości wody w przestrzeni
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Kursa K., Zawartość proliny jako wskaźnik autentyczności miodów, Zeszyty Naukowe Akademii Morskiej w Gdyni, 88/2015.
2. Wróblewski M., Kołodziejska R., Studzińska R., Kaczmarska-Wódzka A., Dramiński M., Prolina – pospolity aminokwas wyjątkowy katalizator. Część I, Biosynteza proliny. Wewnątrzcząsteczkowa kondensacja aldolowa, Wiadomości Chemiczne, 67/2013.