Aktualizacja: 26 sierpnia 2026
Cytrulina to aminokwas endogenny (co oznacza, że organizm człowieka potrafi samodzielnie go syntezować), który nie wchodzi w skład białek strukturalnych. Powstaje w organizmie człowieka między innymi z ornityny w reakcji enzymatycznej katalizowanej przez karbamoilotransferazę ornitynową. Związek ten bierze udział w przemianach metabolicznych zachodzących w organizmie, przyspiesza regenerację tkanek i dodaje energii. Dlatego jest wykorzystywany jako suplement diety w przypadku osób trenujących i aktywnych fizycznie.
Cytrulina – charakterystyka
Cytrulina to endogenny aminokwas, jeden z substratów cyklu mocznikowego, w którym to amoniak jest wydalany w postaci mocznika. Związek ten występuje naturalnie w środowisku, a także w produktach spożywczych. Znaleźć go można między innymi w arbuzach, ogórkach i melonach. W organizmie cytrulina jest produkowana z ornityny i fosforanu karbamoilowego, będąc składnikiem procesu syntezy argininy. Arginina z kolei jest wykorzystywana w szlaku tlenku azotu do produkcji samego azotu. Wskazuje się, że tylko do 15% cytruliny obecnej w organizmie jest syntetyzowane de novo.
Reszta pochodzi z pożywienia lub suplementów diety.
Największą biodostępnością w organizmie człowieka cieszy się jabłczan cytruliny (L-cytrulina). Jest powszechnie stosowany jako suplement sportowy. Badania wykazały, że ten wariant L-cytruliny może zwiększyć produkcję ATP i zmniejszyć wytwarzanie kwasu mlekowego podczas aktywności fizycznej, co pozwala na ciągłą produkcję pirogronianu, niezbędnego w cyklu Krebsa do wytwarzania energii. Najbardziej rozpowszechnioną dawką, rekomendowaną większości ćwiczących, jest spożycie 8 g cytruliny na dobę. Farmakokinetyka omawianego związku jest złożona i zależna od dawki. Badania wykazały jednak, że szczyt jego stężenia przypada na czas 40-60 minut po spożyciu doustnym.
Cytrulina – wpływ na organizm człowieka
Udowodniono, że stosowanie cytruliny w treningu różnego rodzaju (siłowy, wydolnościowy) może przynieść pozytywne skutki, głównie w poprawie regeneracji tkanki mięśniowej i usuwaniu zmęczenia mięśniowego, w tym także regeneracji fosfokreatyny, które to procesy zbiorowo można nazwać regeneracją. Wykazano też, że przyjmowanie cytruliny wspiera budowę masy mięśniowej i ogranicza konsekwencje zakwasów czy opóźnionej bolesności mięśniowej (DOMS), przez co szybciej i intensywniej można podejmować kolejne wysiłki, a ich efekty są widoczne wcześniej.
Poza wpływem na wydolność fizyczną organizmu, cytrulina może korzystnie wpływać na funkcje seksualne, zwłaszcza u mężczyzn. Ponieważ wpływa na produkcję tlenku azotu i przepływ krwi, może również wspierać erekcję, szczególnie u osób z łagodnymi problemami z erekcją. Nie działa jednak jak sildenafil (Viagra) i efekt, jeśli występuje, jest zazwyczaj znacznie słabszy. Warto też wspomnieć, że pomiar stężenia cytruliny bywa wykorzystywany we współczesnej diagnostyce medycznej. Stężenie cytruliny w osoczu zdrowych ludzi wynosi około 40 μmol/L. Parametr ten jest uznanym, potwierdzonym wieloma pracami, markerem długości jelita cienkiego, ale jego wartość prognostyczna efektu adaptacji pozostałego po resekcji jelita cienkiego nie jest w pełni poznana.
Cytrulina – wskazania do suplementacji
Cytrulinę można kupić w sklepach sportowych i sklepach z suplementami diety, jak również coraz częściej bezpośrednio na siłowniach i w klubach sportowych. Podstawowe wskazania do jej stosowania są następujące:
- planowany trening siłowy lub bardzo intensywny wysiłek – ponieważ cytrulina może nieznacznie zwiększać tolerancję wysiłku i liczbę wykonanych powtórzeń, zwłaszcza jeśli stosuje się ją przed treningiem;
- poprawa „pompy mięśniowej” – wynika ze zwiększenia dostępności argininy i produkcji tlenku azotu, który rozszerza naczynia krwionośne;
- łagodne problemy z erekcją;
- wsparcie funkcji naczyń krwionośnych i normalizacja ciśnienia tętniczego krwi.
Przy chorobach przewlekłych lub trwałym stosowaniu leków najlepiej jednak skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji cytruliną.
Spirulina w tabletkach (100% naturalna)Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...
Spirulina w proszku (100% naturalna)Spirulina w proszku to słodkowodna alga, zawierająca duże stężenie witamin, minerałów i innych, ważnych składników odżywczych. Wysoką jakość uzyskano dzięki odpowiednim warunkom klimatycznym, przestrzeganiu restrykcyjnych norm podczas hodowli i …
Zobacz tutaj ...
Bibliografia
- Osowska S., Kunecki M., Hilgier W., Omidi M., Tokarczyk J., Majewska K., Sobocki J., Cytrulina jako parametr prognostyczny całkowitego lub częściowego odstawienia żywienia pozajelitowego u dorosłych pacjentów – obserwacyjne badanie pilotowe, Journal of Laboratory Diagnostics, 2018; 54(1): 11-16.
- Łukaszewicz S., Sadłowski B., Bieganek P., Pawłowski P., Rybak J., Kordialik J., Koćwin J., Sarnacka S., Tokarski M., Banasiak A., Wpływ suplementacji jabłczanu cytruliny na wydolność wysiłkową i regenerację mięśniową, Medycyna Sportowa, 2024; 3(4); Vol. 40, 79-89.
Zostaw komentarz