Aktualizacja: 14 października 2025
Hydrolizat to inaczej produkt powstały w wyniku procesu hydrolizy, w którym większe cząsteczki (np. białka) są rozkładane na mniejsze fragmenty, takie jak peptydy lub aminokwasy. Dzięki temu składniki takiego produktu mogą być znacznie efektywniej wykorzystane przez organizm i jego tkanki. Najczęściej o hydrolizatach mówi się w kontekście kosmetyków lub suplementów diety (np. hydrolizowany kolagen), spotkać je można jednak także w wielu innych dziedzinach życia czy przemysłu.
Hydrolizat – czym jest?
Pojęcie hydrolizatu odnosi się do produktu reakcji chemicznej zwanej hydrolizą, w której cząsteczki złożonych związków chemicznych ulegają rozkładowi pod wpływem wody. Proces ten może zachodzić przy udziale enzymów, kwasów lub zasad (w zależności od rodzaju substancji oraz warunków reakcji).
Z chemicznego punktu widzenia hydroliza to reakcja podwójnej wymiany, często odwracalna, zachodząca pomiędzy wodą a rozpuszczoną w niej substancją. W jej wyniku powstają nowe związki chemiczne o prostszej budowie. Ogólny schemat reakcji można zapisać w postaci:
AB + H₂O ⇌ BH + AOH
Przykładami reakcji hydrolizy są między innymi rozpad estrów (czyli związków tłuszczowych), inwersja cukrów oraz hydrolityczny rozkład białek do mniejszych peptydów i aminokwasów. To właśnie ten ostatni proces leży u podstaw powstawania hydrolizatów białkowych, które znajdują szerokie zastosowanie w suplementach diety, odżywkach i produktach wspierających regenerację organizmu.
Zobacz również: Sklep z suplementami.
Hydrolizat – przykłady
Hydrolizaty można spotkać w różnych dziedzinach i branżach, najczęściej jednak są to:
- suplementy diety – np. hydrolizat kolagenu, który wspomaga skórę i stawy;
- odżywki białkowe – np. hydrolizat białka serwatkowego (WPH) dla sportowców i osób aktywnych fizycznie;
- preparaty dla niemowląt– np. mleka modyfikowane z hydrolizowanym białkiem dla dzieci z alergią;
- kosmetyki – np. hydrolizat keratyny, jedwabiu czy elastyny poprawiające kondycję włosów i skóry.
W branży kosmetycznej hydrolizaty to składniki aktywne pozyskiwane z białek (takich jak np. kolagen, keratyna, jedwab) poprzez proces hydrolizy, które dzięki rozbiciu na mniejsze cząsteczki łatwiej przenikają do skóry i włosów, intensywnie je regenerując i wzmacniając. Są najczęściej stosowane w kosmetykach naturalnych i profesjonalnych jako składniki odżywcze, nawilżające i regenerujące, a przy tym całkowicie bezpieczne dla skóry ze względu na swoje pochodzenie. Przykładami kosmetycznych hydrolizatów są:
- hydrolizat elastyny – poprawia elastyczność i jędrność skóry, zmniejsza widoczność zmarszczek mimicznych. Pozyskuje się go z różnych tkanek zwierzęcych;
- hydrolizat keratyny – pozyskuje się go z wełny lub włosów, zapobiega łamliwości włosów i wzmacnia ich łodygi;
- hydrolizat kolagenu – pozyskiwany najczęściej ze skóry ryb i kości wołowych, odpowiada za nawilżanie, ujędrnianie i wygładzanie skóry;
- hydrolizat pszenicy – pozyskiwany z ziaren tego zboża, odpowiada głównie za efekt nawilżający oraz przeciwstarzeniowy.
Największą popularnością prawdopodobnie cieszy się jednak hydrolizat kolagenu, ponieważ jest on jednym z najchętniej stosowanych suplementów diety na współczesnym rynku. Taki kolagen powstaje w konsekwencji procesu hydrolizy, czyli rozkładu dużych cząsteczek kolagenu na mniejsze fragmenty –(peptydy i aminokwasy). W dalszej kolejności elementy te mogą zostać sprawnie wchłonięte w układzie pokarmowym do krwi i mogą dalej trafić w miejsca największego zapotrzebowania, gdzie zostaną wykorzystane do produkcji wewnątrzustrojowego kolagenu. Proces hydrolizy kolagenu zwiększa więc jego przyswajalność przez organizm konsumenta.

Podsumowanie
Hydrolizat to ogólna nazwa dla substancji uzyskanej w wyniku hydrolizy – reakcji chemicznej, w której cząsteczki są rozbijane przez wodę. W kontekście biologicznym i przemysłowym najczęściej chodzi o hydrolizaty białkowe, czyli białka rozłożone na mniejsze fragmenty. Proces ten może być przeprowadzany enzymatycznie (z użyciem enzymów, co ma miejsce zwłaszcza we współczesnych suplementach i kosmetykach), bądź chemicznie (z użyciem kwasów lub zasad, co ma miejsce częściej w przemyśle technologicznym).

Kolagen do picia na stawy i skóręKolagen bioalgi to aż 97% hydrolizowanego kolagenu o wysokiej biodostępności. Opatentowana formuła przyczynia się do łagodzenia objawów istniejących już chorób stawów, a dodatkowo uzupełnia niedobory kolagenu w organizmie. Wpływa też na stan skóry …
Zobacz tutaj ...
Kapsułki z kwasem hialuronowymKwas hialuronowy decyduje nie tylko o jędrnej i gładkiej skórze, ale także jest głównym składnikiem płynu stawowego i pełni funkcję „smaru” przy wykonywaniu ruchu redukując ból w stawach. Jego głównym zadaniem jest regulacja zawartości wody w przestrzeni
Zobacz tutaj ...
Bibliografia
- Encyklopedia popularna, Tom II. Wyd. II. Warszawa: PWN, 1984.
- Mastalerz P., Chemia organiczna, Wydawnictwo Chemiczne, Wrocław 2000.




Zostaw komentarz