Farmakologia

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

Farmakologia to nauka medyczna zajmująca się lekami i ich wpływem na organizm człowieka. Bada zarówno to, co lek robi z organizmem, jak i co organizm robi z lekiem. Dla przykładu, badając popularny lek na chorobę lokomocyjną o nazwie Aviomarin, farmakologia pozwala określić, jak działa przeciwwymiotnie i uspokajająco, jak jest wchłaniany po przyjęciu i metabolizowany, jaka dawka jest skuteczna oraz jakie działania niepożądane może powodować.

Farmakologia – na czym polega?

Farmakologię można podzielić pod względem obszaru działania na 2 części:

1. Farmakodynamika – bada działanie leku na organizm, czyli między innymi pozwala ocenić, z jakimi receptorami lub enzymami lek oddziałuje po podaniu pacjentowi, jaki wywołuje efekt, jak działa w różnych dawkach, jakie mogą wystąpić działania niepożądane;
2. Farmakokinetyka – bada losy leku w organizmie, czyli procesy wchłaniania, dystrybucji (rozprowadzania po organizmie), metabolizmu (najczęściej w wątrobie), wydalania (np. przez nerki).

Można więc podsumować, że farmakologia sprawdza:

• mechanizm działania leków;
• optymalne dawkowanie leków (zależnie od płci, wieku, masy ciała i innych czynników);
• skuteczność leków;
• działania niepożądane;
• przeciwwskazania;
• interakcje między lekami;
• wpływ drogi podania na działanie leku;
• bezpieczeństwo stosowania leków.

Inny podział, uwzględniający wszystkie etapy działania leku w organizmie, wyróżnia trzy fazy:

1. Faza farmaceutyczna – podanie leku, rozpad postaci leku oraz uwolnienie substancji leczniczej, co zapoczątkowuje kolejny etap.
2. Faza farmakokinetyczna – wchłanianie substancji aktywnej (leczniczej) oraz dystrybucja leku, co może z kolei dzielić się na magazynowanie leku w tkankach, wydalanie leku oraz jego biotransformację.
3. Faza farmakodynamiczna – wywołanie konkretnego efektu farmakologicznego, co może być zarówno pożądanym działaniem klinicznym, jak i działaniem niepożądanym (skutkami ubocznymi).

Farmakologia rozwija się od tysięcy lat. Miała swój początek już w starożytności, gdy medycy obserwowali wpływ ziół i naturalnych substancji leczniczych na organizm człowieka. Współcześnie jest jednak znacznie intensywniej rozwinięta, odgrywając istotną rolę we współczesnej medycynie. Na większość chorób i dolegliwości istnieją leki, a każdy z nich może mieć inny mechanizm działania. Co więcej, z każdym kolejnym rokiem powstają nowe leki i szczepionki, które na bieżąco należy badać. Zarówno przed ich wprowadzeniem na rynek, jak i po uzyskaniu pozwolenia na dopuszczenie do obrotu (badania długoterminowe, np. wiele lat po rozpoczęciu przyjmowania przez człowieka).

Farmakologia – kto się nią zajmuje?

Do uzyskania specjalizacji w dziedzinie farmakologii prowadzą różne ścieżki kształcenia. Wybór odpowiedniej zależy od własnych preferencji, ale również od wyników na maturze. Aby zostać farmakologiem, należy ukończyć jednolite studia magisterskie na kierunku farmacja (5,5 roku) lub lekarstwo (medycyna trwająca 6 lat), a następnie zdecydować się na ścieżkę kształcenia podyplomowego i specjalizację z zakresu farmakologii lub farmakologii klinicznej.

Farmakolog – gdzie pracuje?

Farmakolog może pracować przede wszystkim w miejscach związanych z badaniem leków, ich działaniem, bezpieczeństwem i opracowywaniem nowych terapii. Najczęściej są to laboratoria medyczne i ośrodki badań klinicznych na całym świecie. Ogromne i wciąż rosnące zapotrzebowanie na dobrych farmakologów wciąż widać w firmach farmaceutycznych i laboratoriach badawczych. Dodatkowo farmakolog może pracować w firmach biotechnologicznych, instytucjach państwowych i regulacyjnych (ocena bezpieczeństwa i jakości produktów leczniczych), firmach zajmujących się opracowywaniem i analizą danych dotyczących farmakoterapii oraz szpitalach (choć tutaj zapotrzebowanie na farmakologów jest nieco mniejsze).

Spirulina + Chlorella – naturalne oczyszczanie organizmu
Chlorella w bardzo dokładny sposób oczyszcza organizm, pomaga w likwidacji zaparć, wspiera budowanie naturalnej odporności, wspomaga odmładzanie organizmu, przyspiesza regenerację uszkodzonych tkanek, poprawia kondycję organizmu, dodaje sił witalnych, …
Zobacz tutaj ...

Chlorella w tabletkach z rozerwaną ścianą komórkową
Chlorella posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne nie wpływając przy tym na florę fizjologiczną. Bardzo dokładnie usuwa toksyny z organizmu …
Zobacz tutaj ...

Chlorella i młody jęczmień – oczyszczanie i odchudzanie
Chlorella i młody jęczmień w postaci sproszkowanego soku to w 100% naturalne produkty wysokiej jakości premium. W połączeniu uzupełniają składniki odżywcze i wspomagają oczyszczanie organizmu z zalegających toksyn …
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Nowakowska E., Kopciuch D., Kotlęga D., Michalak S., Farmakologia. Podręcznik dla studentów i absolwentów kierunków medycznych, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, 2025.
2. https://skp.cm-uj.krakow.pl/szkolenia/szkolenia-specjalizacyjne-dla-farmacetow/farmakologia/.