Aktualizacja: 27 września 2026
Proteom to cały zestaw białek występujących w komórce, tkance lub w organizmie w określonym czasie i w określonych warunkach. W ostatnich latach prężnie rozwija się proteomika, czyli dziedzina nauki, która zajmuje się identyfikacją, badaniem funkcji i wzajemnymi interakcjami białek, występujących w organizmach żywych. Analiza proteomu pozwala lepiej poznać procesy zachodzące w komórkach oraz zmiany towarzyszące rozwojowi różnych chorób.
Proteom – czym jest?
Nazwa „proteom” jest skrótem pochodzącym od angielskiego protein complement of the genome, co w uproszczeniu można przetłumaczyć jako białkowa składowa kodowana przez genom. Proteom stanowi kompletny zestaw wszystkich białek znajdujących się w określonej komórce, tkance, narządzie lub organizmie w danym momencie i w określonych warunkach. Nie jest przy tym wartością stałą, zmienia się w zależności od rodzaju komórki, wieku organizmu, ogólnego stanu zdrowia, warunków środowiska, stosowanej na co dzień diety, aktywności fizycznej, ekspozycji na stres, chorób, a nawet aktualnego etapu rozwoju. Właśnie z tego względu np. komórka mięśniowa i komórka nerwowa wykazują ten sam genom, jednak różnią się proteomem, produkują inne zestawy białek, jako że spełniają inne funkcje.
Proteom – znaczenie dla człowieka
Proteom jest niezmiernie ważny w każdym żywym organizmie. Nie od dziś wiadomo, że białka odpowiadają za większość procesów zachodzących w komórkach. Mogą być m.in.:
- enzymami – przyspieszają reakcje chemiczne;
- białkami strukturalnymi – budują komórki i tkanki;
- białkami transportującymi – przenoszą różne substancje, np. hemoglobina transportuje tlen;
- hormonami i innymi cząsteczkami sygnałowymi – przekazują informacje, regulują wszystkie reakcje zachodzące w organizmie;
- receptorami – odbierają sygnały i umożliwiają ich przenoszenie w układzie nerwowym;
- przeciwciałami – biorą udział w obronie organizmu przed toksynami czy patogenami chorobotwórczymi;
- białkami kurczliwymi – umożliwiają ruch tkanki mięśniowej.
Białka to podstawa prawidłowego funkcjonowania organizmu, każdego jego układu. Przykładami białek należących do proteomów mogą być:
Jest ich jednak znacznie więcej.
Proteomika – czym się zajmuje?
Proteomika zajmuje się badaniem białek na dużą skalę i na różnych poziomach, od ogólnego składu, przez strukturę, aż po aktywność białek, stanowiąc istotny składnik genomiki funkcjonalnej. Jest definiowana jako nauka zajmująca się proteomem, czyli komponentem białkowym, kodowanym przez genom. Eksperymenty przeprowadzane w ramach badań proteomicznych dostarczają bardzo dokładnych i kompleksowych informacji na temat funkcjonowania danego organizmu, jednak analiza proteomu jest o wiele bardziej skomplikowana niż analiza genomu. Dlatego w tym celu wykorzystuje się nowoczesne sprzęt i metody badawcze, np. spektrometria masowa, dwuwymiarowa elektroforeza białek, multipleksowa analiza FISH-IHC czy macierze białkowe.
Spirulina w tabletkach (100% naturalna)Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...
Spirulina w proszku (100% naturalna)Spirulina w proszku to słodkowodna alga, zawierająca duże stężenie witamin, minerałów i innych, ważnych składników odżywczych. Wysoką jakość uzyskano dzięki odpowiednim warunkom klimatycznym, przestrzeganiu restrykcyjnych norm podczas hodowli i …
Zobacz tutaj ...
Bibliografia
- Kamińska A., Garbacz A., Sadurski J., Proteomika – nowoczesna analiza białek, Lublin 2024.
- Płodzich A., Proteomika i jej zastosowanie w wybranych jednostkach chorobowych, Journal of Transfusion Medicine. 2013, Tom 6, nr 2, 48-59.
Zostaw komentarz