Tracheotomia

Aktualizacja: 11 lipca 2023

Tracheotomia to zabieg zapewniający drożność dróg oddechowych wskutek wykonania rozcięcia tchawicy w jej środkowo-przedniej części. Podczas tej procedury do tchawicy pacjenta wprowadza się rurkę, która doprowadza powietrze z zewnątrz do płuc poza obszarami krtani, gardła i nosa. Usprawnia to wentylację płuc w sytuacjach nagłych i poważnych urazów, a także obrzęków dróg oddechowych.

Na czym polega tracheotomia?

Tracheotomię można przeprowadzać jako czynność nagła, ratująca życie, jak również zaplanowana, na sali operacyjnej w wyznaczonym terminie. W drugim przypadku wykonuje się ją z zastosowaniem ogólnego lub miejscowego znieczulenia. Pacjent leży na stole z głową odchyloną do tyłu, aby wyeksponować szyję. Lekarz dezynfekuje skórę i wykonuje nacięcie poniżej chrząstki pierścieniowatej. Następnie rozwarstwia tchawicę i opanowuje występujące krwawienia. W tak stworzoną przetokę wprowadza się rurkę tracheostomijną z mankietem, której zadaniem jest doprowadzanie powietrza bezpośrednio do tchawicy, z pominięciem ust i jamy ustnej. Powstała w trakcie tracheotomii przetoka zwie się tracheostomią.

Tracheotomia to teoretycznie mało skomplikowany zabieg, jednak niesie za sobą ryzyko powikłań o różnym stopniu nasilenia. Czynniki zwiększające ich ryzyko to przede wszystkim: otyłość, palenie papierosów, niedożywienie, zażywanie niektórych leków.

W ostatnich latach popularność zdobyła tracheotomia przezskórna, którą można wykonać przy łóżku pacjenta. Określa się ją jako bezpieczną alternatywę dla metody chirurgicznej. Wyróżnia się jej techniki jednoetapowe i wieloetapowe. Do technik jednoetapowych zaliczamy metodę Griggsa i Schachnera, natomiast do wieloetapowych – metodę Ciaglii i Fantoniego.

Powikłania po tracheotomii

Do grona możliwych powikłań po wykonaniu tracheotomii należą:

• krwotoki, które mogą pojawić się nawet kilka tygodni po zabiegu;
• zakażenie przetoki, które często wymaga pobrania posiewu z rany celem dobrania optymalnego leczenia;
• zapalenie tchawicy, którego ryzyko zwiększa niedostateczne nawilżenie dróg oddechowych;
• zapalenie płuc, wywołane zwykle brakiem higieny i zasad aseptyki;
• obrzęk podgłośniowy;
• zwężenie tchawicy;
• przetoka tchawiczo-przełykowa.

Jeśli jednak pacjent nie jest związany z czynnikami ryzyka powikłań, zabieg zostanie wykonany w sposób prawidłowy, a później będą przestrzegane zasady higieny, powikłania rozwijają się rzadko.

Tracheotomia – wskazania

Podstawowe wskazania do tracheotomii obejmują:

• niedrożność dróg oddechowych;
• ryzyko zablokowania górnych dróg oddechowych;
• utrata lub osłabienie odruchów obronnych z dróg oddechowych (np. w przebiegu zaburzeń świadomości, uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego itd.);
• istotne zaburzenia efektywnego oczyszczania dróg oddechowych z wydzieliny;
• przewlekła wentylacja mechaniczna np. w chorobach mięśniowych;
• ciężkie obrażenia głowy lub szyi.

Decyzję o wykonaniu tracheotomii zawsze podejmuje lekarz po zapoznaniu się ze stanem zdrowia pacjenta.

Przeciwwskazania do tracheotomii

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania tracheotomii jest:

• zakażenie skóry w okolicy szyi, gdzie powinno zostać wykonane nacięcie;
• nowotwory krtani;
• uwięźnięcie ciał obcych w krtani lub tchawicy;
• istotne osoczowe zaburzenia krzepnięcia krwi;
• znaczna niewydolność oddechowa.

Przed wykonaniem zabiegu przeprowadza się szereg badań kwalifikujących.

Tracheotomia – podsumowanie

Współcześnie zabieg tracheotomii na oddziałach intensywnej terapii jest wykonywany powszechnie. Przynosi liczne korzyści, takie jak skrócenie czasu wentylacji mechanicznej, ograniczenie infekcji płucnych, skrócenie długości pobytu w oddziale intensywnej terapii oraz zmniejszenie śmiertelności. Zabieg na ogół jest bezpieczny, może jednak wiązać się ze znacznym dyskomfortem dla pacjenta. Głównie ze względu na konieczność regularnego usuwania wydzieliny z rurki tracheostomijnej oraz ze względu na brak możliwości mówienia i wydawania dźwięków.

Spirulina + Żelazo - wsparcie energii i produkcji krwi
Połączenie spiruliny i organicznie związanego, naturalnie pozyskanego żelaza. Żelazo pomaga w prawidłowej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny oraz przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Korpas-Wasiak M., Śmiechowicz K., Machała W., Lesiak P., Tracheotomia w oddziałach intensywnej terapii, Anestezjologia i Ratownictwo, 8/2014.
2. Piorun J., Poradnik pielęgnacji pacjenta z rurką tracheostomijną w warunkach domowych, Radom.
3. Jankowska P., Kikolska M., Kochman D., Głowacka M., Pielęgnacja pacjenta z rurką tracheotomijną po leczeniu chirurgicznym nowotworu krtani – studium przypadku w oparciu o ICNP, Płock, 2017.