Wirus syncytialny

Aktualizacja: 18 lutego 2026

Wirus syncytialny (inaczej: wirus RSV, ang. Respiratory Syncytial Virus) to wirus atakujący głównie drogi oddechowe człowieka w każdym wieku, choć szczególnie niebezpieczny jest w przypadku dzieci i pacjentów z obniżoną odpornością. Nazwa „syncytialny” wywodzi się od tego, że wirus powoduje zlewanie się komórek nabłonka oddechowego w tzw. syncytia. Leczenie jest przeważnie objawowe, jedynie w niektórych przypadkach lub u pacjentów z grup ryzyka wymaga się hospitalizacji.

Wirus syncytialny – charakterystyka

Szacuje się, że na całym świecie wirus syncytialny nabłonka oddechowego jest przyczyną zakażeń 64 milionów ludzi i powoduje do 160 tysięcy zgonów rocznie. Stanowi więc realne zagrożenie medyczne. Jednocześnie uważa się, że jest to jeden z najczęstszych wirusów powodujących infekcje u dzieci poniżej 2. roku życia. Ciekawostką jest, że po raz pierwszy wirus RSV został zidentyfikowany przez dr J. A. Morrisa w 1956 roku, podczas wybuchu epidemii nieżytu górnych dróg oddechowych w kolonii szympansów. RSV jest osłonkowym wirusem RNA należącym do rodziny Paramyxoviridae, podrodziny Pneumovirinae i rodzaju Pneumovirus.

Pod względem budowy strukturalnej, jego wiriony są kształtu sferycznego o średnicy od 80 do 130 nm, ale występują również formy znacznie dłuższe, dochodzące do długości 500 nm, a nawet do kilku mikrometrów. Jego genom stanowi pojedyncza, komplementarna do mRNA (antysensowna) nić RNA składająca się z około 15 222 nukleotydów kodujących 11 białek wirusowych. Wśród nich można wyróżnić trzy białka transbłonowe. Komórkami docelowymi dla wirusa syncytialnego są komórki nabłonka układu oddechowego człowieka. Wirus może również namnażać się w makrofagach pęcherzykowych. Zakażenie rozpoczyna się poprzez związanie białka G wirusa przez specyficzny receptor na powierzchni komórki gospodarza.

Wirus syncytialny – jakie choroby wywołuje?

Choć wirus syncytialny może zainfekować każdego, najczęściej atakuje osoby słabszych, o osłabionej odporności, małe dzieci, seniorów, osoby leżące, pacjentów z chorobami serca lub układu oddechowego. Chorobami najczęściej wywoływanymi przez wirus syncytialny są przede wszystkim:

• zapalenie oskrzelików – dotyczy zwłaszcza małych dzieci (wcześniaków, niemowląt), głównie w sezonie jesienno-zimowym. Wywołuje objawy takie jak kaszel, spłycony oddech, świszczenia podczas oddychania, duszności;
• zapalenie płuc – RSV może powodować zapalenie płuc, szczególnie u niemowląt, wcześniaków, osób starszych, osób z obniżoną odpornością. Obraz kliniczny jest typowy dla zapalenia płuc wywołanego innymi patogenami wirusowymi;
• zapalenie ucha środkowego – również typowo u małych dzieci, co prowadzi do wystąpienia objawów takich jak ból ucha, gorączka, niepokój, wzmożona płaczliwość.

Dodatkowo wirusy syncytialne mogą zaostrzać przebieg trwających już u pacjenta problemów zdrowotnych dotyczących układu oddechowego, np. astmy oskrzelowej czy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Wykazano, że okres wylęgania zakażenia wirusem w zamkniętych populacjach noworodków i dzieci wynosi przeciętnie 4,5 dnia. U osób dorosłych jest on nieznacznie dłuższy (5 dni). Zaraźliwość występuje już przed wystąpieniem objawów i utrzymuje się do chwili wytworzenia przeciwciał.

Wirus syncytialny – leczenie

Przy infekcjach omawianym patogenem przeważnie stosuje się leczenie objawowe, polegające na nawadnianiu, stosowaniu leków przeciwgorączkowych, inhalacjach, nawilżaniu powietrza oraz odpoczynku ukierunkowanym na wysokiej jakości sen. U małych dzieci należy ponadto dbać o systematyczne oczyszczanie nosa, usuwając z niego zalegającą wydzielinę. Bardziej wymagające leczenie potrzebne jest jednak w niektórych przypadkach zapalenia oskrzelików, gdzie (w zależności od objawów) zastosowanie znajdują:

• tlenoterapia;
• nawadnianie dożylne;
• ciągłe monitorowanie oddechu.

Szczepienia na RSV

W Polsce ogólnodostępne są szczepienia przeciwko wirusom syncytialnym, rekomendowane zwłaszcza:

• osobom w wieku 60 lat i starszym;
• osobom w wieku 18 lat i starszym z z chorobami towarzyszącymi, które zwiększają ryzyko zachorowania na chorobę wywoływaną przez RSV;
• kobietom w ciąży w celu biernej ochrony;
• dzieciom do 6 miesiąca życia.

Szczepionki przeciw RSV należą do grupy szczepionek inaktywowanych (zabitych). W Polsce dostępne są 2 różne szczepionki przeciwRSV: Abrysvo i Arexvy.

Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Oryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Belino–Studzińska P., Pancer K., Wirus jako czynnik etiologiczny w schorzeniach układu oddechowego u dzieci i dorosłych, Przegląd Epidemiologiczny, 62/2008.
2. https://opzci.pl/wp-content/uploads/2025/02/Przewodnik-RSV-.pdf.