Aktualizacja: 6 lipca 2026
Kryl (inaczej: szczętki lub eufazje, łac. Euphausiacea) to ogólna nazwa odnosząca się do rzędu morskich skorupiaków obejmującego 86 gatunków. Są to niewielkie organizmy przypominające krewetki, z których większość osiąga długość od 1 do 6 cm. Żyją w ogromnych stadach (ławicach) w oceanach całego świata, szczególnie w zimnych wodach. Kryl odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu morskich ekosystemów, stanowiąc podstawowe źródło pokarmu dla wielu gatunków ryb, ptaków morskich, fok i wielorybów.
Spis treści
Kryl – charakterystyka
Kryl to organizmy żyjące w największych ilościach w wodach wokół Antarktydy (najliczniej), w północnym Oceanie Atlantyckim, w Oceanie Spokojnym, w innych chłodnych i umiarkowanych wodach morskich. Najbardziej znanym gatunkiem jest kryl antarktyczny. Odżywia się głównie fitoplanktonem (mikroskopijnymi glonami), drobnymi organizmami planktonowymi, a sporadycznie nawet zooplanktonem.
Niestety w ostatnich latach obserwuje się zmniejszenie o 80% siedlisk dostępnych do tarła kryla, co budzi poważne obawy. Problemem jest też zakwaszanie oceanów, negatywnie wpływające na jaja kryla. Łączny skutek zachodzących zmian jest trudny do przewidzenia, ale już pojawiły się oznaki, że spowodowały znaczące zmiany w rozmieszczeniu ławic kryla i ich liczebności, mimo, iż według statystyk nie są nadmiernie eksploatowane. Jakiekolwiek dalsze zakłócenie siedliska kryla będzie miało poważne konsekwencje dla ekosystemów.
Kryl – znaczenie dla środowiska naturalnego
Kryl można opisać jako niewielkie skorupiaki podobne do krewetki. Jest gatunkiem żerującym na fitoplanktonie i jednocześnie głównym źródłem pokarmu dla wielu drapieżników, takich jak wieloryby, pingwiny i foki przez co odgrywa kluczową rolę w sieci troficznej tego ekosystemu. Dodatkowo, dzięki swojej dużej biomasie i codziennym migracjom pionowym, transportuje i przekształca niezbędne składniki odżywcze, stymulując produkcję pierwotną i pochłaniając dwutlenek węgla. Dla przykładu kryl antarktyczny gromadzi się w ogromnych skupiskach liczących miliony osobników, ważących setki, a nawet tysiące ton i pokrywających duże obszary. Te gęste „roje” można spotkać od powierzchni morza do głębokości 600 metrów.
Korzyści z krylu czerpią jednak również ludzie, w szczególności jeśli chodzi o kryl antarktyczny. Gatunek ten jest poławiany między innymi z powodu zasobności w proteiny, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, minerały, duże ilości witaminy A i witaminy E oraz barwników ksantofilowych. Kryl wykorzystuje się do produkcji oleju z kryla, bogatego w kwasy tłuszczowe Omega 3 (EPA i DHA), jako składnik pasz dla ryb hodowlanych, jako przynętę w rybołówstwie, a także w ograniczonym stopniu jako żywność. Skorupiak ten stanowi bogate źródło pełnowartościowego białka w ilości 60-65% w suchej masie (zawartość w tkance mięśniowej jest uzależniona od gatunku oraz pory roku). Białko w swoim składzie zawiera większość aminokwasów, m.in.:
Kryl – czy jest pod ochroną?
Najbardziej znany i mający największe znaczenie dla przyrody kryl antarktyczny nie jest objęty całkowitym zakazem połowów, ale jego odłów jest ściśle regulowany. W wodach wokół Antarktydy połowami zarządza Commission for the Conservation of Antarctic Marine Living Resources (CCAMLR). Organizacja ta ustala limity połowowe, wyznacza obszary i okresy połowów, a także monitoruje populacje kryla oraz wpływ połowów na cały ekosystem. Takie regulacje są bardzo ważne, ponieważ kryl jest podstawowym pokarmem wielu zwierząt. Nadmierne połowy mogłyby zaburzyć funkcjonowanie ekosystemu antarktycznego.
Omega 3 – czysty roślinny olej z Pachnotki zwyczajnejOmega 3 to naturalny produkt zawierający w swoim składzie czysty, roślinny olej, z pełniącymi istotną rolę w odżywianiu człowieka kwasami tłuszczowymi Omega 3. Stanowi wsparcie dla mózgu i odpowiada za jego prawidłową pracę. Dodatkowo wspiera odporność
Zobacz tutaj ...
Bibliografia
- Szewczuk M., Oster N., Zielińska A., Kryl jako alternatywne źródło białka w karmach dla zwierząt, 2023.
- Hoszek H., Produkty z kryla antarktycznego Euphausia superba – zdrowie na talerzu czy zdrowy ekosystem?, Tutoring Gedanensis 6(1)/2021 (46-57).
Zostaw komentarz