Chondroityna

Aktualizacja: 28 sierpnia 2026

Chondroityna to składnik chrząstki stawowej, która pokrywa powierzchnie wszystkich stawów, umożliwiając w nich odpowiednią amortyzację i prawidłowy, bezbólowy ruch w pełnym zakresie. Na przestrzeni lat lub w przebiegu różnorodnych patologii może dojść do uszkodzenia lub uszkodzenia lub degradacji chrząstki, czego efektem jest ból stawów, zwyrodnienia i uszkodzenie chrząstki. Dlatego dużą popularnością wciąż cieszą się suplementy diety z chondroityną (a nierzadko również kolagenem, kwasem hialuronowym i witaminą C).

Chondroityna – charakterystyka

Chondroityna to organiczny związek chemiczny z grupy glikozaminoglikanów, mukopolisacharyd zbudowany z naprzemiennie występujących reszt kwasu glukuronowego i N-acetylogalaktozoaminy. Stanowi podstawowy składnik chrząstki stawowej, gdzie w postaci siarczanu chondroityny odgrywa kluczową rolę w zmniejszaniu tarcia pomiędzy stykającymi się powierzchniami stawowymi, zapewnia prawidłową amortyzację w stawach np. podczas ich nadmiernego obciążania lub po prostu podczas codziennego funkcjonowania. Organizm człowieka sam ją syntetyzuje, wykorzystując m.in. cukry i aminokwasy dostarczane wraz z dietą.

Chondroityna w organizmie człowieka

Chrząstka stawowa w około 65-80% składa się z wody, której ilość zmniejsza się wraz z wiekiem. Pozostałą część stanowi żelowa substancja, nazywana macierzą, która nadaje jej kształt, sprężystość i umożliwia zachowanie funkcji przez wiele lat pomimo bycia aktywnym. Ponadto składa się ona z chondrocytów (podstawowe komórki tkanki chrzęstnej) zawieszonych w macierzy (istocie międzykomórkowej). Macierz i jej zawartość to najistotniejsze elementy chrząstki, które decydują o jej właściwościach. W skład macierzy wchodzą:

• włókna kolagenowe (najwięcej typu II, ale również typu IX, X, XI, XII, XIV);
• kwas hialuronowy;
• proteoglikany (PGAG);
• woda (60-80% masy macierzy).

Macierz jest ściśle uporządkowana i zbudowana z kilku rodzajów białek, noszących nazwę kolagenu oraz proteoglikanów i białek niekolagenowych. Proteoglikany i białka niekolagenowe łączą się z siecią kolagenu. Włókna kolagenowe macierzy tworzą gęstą, trójwymiarową sieć, między którą wplatają się długie nici kwasu hialuronowego. Do tych nici „przyczepione” są agrekany, czyli swoiste proteoglikany tkanki chrzęstnej. Składają się one z rdzenia białkowego i bocznych łańcuchów glikozaminoglikanowych (GAG):

• chondroityny (A i C);
• siarczanu keratanu.

Proteoglikany mogą stanowić do 40% składu suchej masy chrząstki stawowej. Wykazano, że suplementacja chondroityną może w pewnym stopniu zmniejszać ból stawów u części osób, niewielką poprawę funkcji i sprawności stawu, ma też potencjalny wpływ na procesy zachodzące w chrząstce, choć nie można na tej podstawie powiedzieć, że suplement z chondroityną odbudowuje chrząstkę.

Chondroityna – rola w zdrowiu stawów

Chondroityna w znacznym stopniu odpowiada za zdolność chrząstki stawowej do wiązania wody, lubrykację oraz wpływa na jej wytrzymałość. Dzięki temu związkowi chrząstka zwiększa odporność chrząstki na obciążenia (np. skakania), jest mniej podatna na uszkodzenia i mikrouszkodzenia podczas ewentualnych urazów i kontuzji, a także lepiej adaptuje się do obciążeń podczas aktywności fizycznej, co wpływa na wyniki sportowe.

Chondroityna i glukozamina są substancjami endogennymi, oznacza to, że organizm potrafi wytworzyć je samodzielnie, dzięki czemu nie trzeba dostarczać ich z zewnątrz, jeśli mamy zdrowe stawy. W niektórych przypadkach zapotrzebowanie na chondroitynę może jednak wzrosnąć, zatem podstawowymi wskazaniami do suplementacji są:

• choroba zwyrodnieniowa stawów – zwłaszcza stawów biodrowych i stawów kolanowych, które są każdego dnia poddawane znacznym obciążeniom nawet w trakcie zwykłego chodzenia;
• przebyta operacja narządu ruchu – np. szycie łąkotki, rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego (ACL), wymiana stawu, osteotomia, w celu przyspieszenia procesów regeneracyjnych;
• bóle stawów związane z innymi czynnikami niż zwyrodnienia – np. w przebiegu wad postawy czy uszkodzeń i kontuzji.

Nie ma wystarczających dowodów, aby suplementacja chondroityny u zdrowych osób zwiększała siłę i wytrzymałość stawów. Niezbędne są dalsze badania na ten temat. Mimo to na jej przyjmowanie decyduje się coraz więcej osób mających ciężką pracę fizyczną lub intensywnie trenujących, głównie w celach profilaktycznych.

Kolagen do picia na stawy i skórę
Kolagen bioalgi to aż 97% hydrolizowanego kolagenu o wysokiej biodostępności. Opatentowana formuła przyczynia się do łagodzenia objawów istniejących już chorób stawów, a dodatkowo uzupełnia niedobory kolagenu w organizmie. Wpływa też na stan skóry …
Zobacz tutaj ...

Kapsułki z kwasem hialuronowym
Kwas hialuronowy decyduje nie tylko o jędrnej i gładkiej skórze, ale także jest głównym składnikiem płynu stawowego i pełni funkcję „smaru” przy wykonywaniu ruchu redukując ból w stawach. Jego głównym zadaniem jest regulacja zawartości wody w przestrzeni
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Marczyński W., Tłustochowicz W., Tomaszewski W., Białecki J., Analiza piśmiennictwa w zakresie połączenia substancji: glukozaminy i chondroityny w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów, Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja, 6/2022.
2. Dymkowska-Malesa M., Walczak Z., Suplementacja w sporcie, Nowiny Lekarskie 2011, 80, 3, 199-204.