Acerola
Acerola

KreatyninaKreatynina (gr. kreas, czyli mięso) to organiczny związek chemiczny powstający pośrednio z kreatyny. Ocenę jego stężenia wykonuje się na podstawie badania krwi, najczęściej podczas podejrzenia upośledzenia funkcji nerek, ale również u kobiet ciężarnych i w przebiegu różnego rodzaju chorób ogólnoustrojowych. Kreatynina powstaje wskutek przemiany białek w organizmie człowieka.

Kreatynina – charakterystyka

Występuje zarówno w moczu, jak i we krwi, stanowiąc produkt metabolizmu. Kreatynina ulega wydaleniu z organizmu wraz z moczem, stanowiąc tym samym jeden z głównych związków azotowych. Szacuje się, że wraz z moczem w ciągu doby wydala się od 14 do 26 mg tego związku w przeliczeniu na 1 kg masy ciała.

Kreatynina – synteza

Kreatyna występująca w moczu powstaje z fosfokreatyny. Można przedstawić ten proces w skrócie. Na samym początku, w wątrobie powstaje kreatyna, do czego potrzebne są aminokwasy: metionina, glicyna i arginina. W mięśniach szkieletowych kreatyna ulega fosforylacji do fosfokreatyny – istotnego magazynu energii dla syntezy ATP. Cząsteczki ATP powstające w procesach glikolizy i fosforylacji oksydacyjnej reagują z kreatyną tworząc tym samym ADP i duże ilości fosfokreatyny. Można zatem podsumować, że kreatynina nie powstaje bezpośrednio z kreatyny, lecz poprzez pośrednie przekształcenie jej do fosfokreatyny.

Badanie kreatyniny

Oznaczenie kreatyniny wykonuje się rutynowo w zautomatyzowanych analizatorach, w których wykorzystuje się reakcję barwną kreatyniny z kwasem pikrynowym bądź różnego rodzaju swoiste reakcje enzymatyczne. Do badania wykorzystuje się krew pobraną na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Jednocześnie rekomenduje się oznaczenie GFR, czyli ocenę wielkości przesączania kłębuszkowego. Nie ma innych wymagań odnośnie przygotowania się do badania.

Wskazaniami do wykonania takiego badania są przede wszystkim podejrzenie i monitorowanie:

Oznaczenie kreatyniny ma zastosowanie przed niektórymi badaniami obrazowymi, np. tomografia komputerową z kontrastem, jak również w przebiegu dializy i po ciężkich zabiegach operacyjnych. Wskazaniem są wszelkie przewlekłe choroby nerek, ale i przewlekłe choroby ogólnoustrojowe (np. autoimmunologiczne), w trakcie których istnieje ryzyko upośledzenia funkcji nerek.

Wartości prawidłowe kreatyniny u dorosłego człowieka wynoszą 53-115 umol/l, co daje 0,6-1,3 mg/dl. U kobiet ciężarnych stężenie kreatyniny w osoczu obniża się w związku z fizjologicznym wzrostem przepływu krwi przez nerki. Za prawidłową wartość uznaje się więc wynik poniżej 50 umol/l.

Podwyższona kreatynina

Wzrost poziomu kreatyniny w organizmie najczęściej jest dowodem pogorszenia się czynności wydalniczej nerek. Może wskazywać na:

  • ostrą lub przewlekłą niewydolność nerek;
  • uszkodzenie nerek w związku z przewlekle przyjmowanymi lekami, np. sulfonamidami;
  • nadczynność tarczycy;
  • kwasicę ketonową w przebiegu cukrzycy;
  • zatrucia organizmu;
  • rabdomiolizę;
  • znaczne odwodnienie organizmu;
  • rozległe uszkodzenia, w tym oparzenia.

U osób z dużą masą mięśniową kreatyninemia może być dość duża, jednak rzadko przekracza górną granicę normy. Wzrost poziomu kreatyniny może mieć miejsce również po intensywnej aktywności fizycznej.

Zobacz również: Zastój moczu w nerce.

Obniżona kreatynina

Obniżony poziom kreatyniny może występować w przebiegu:

  • niedożywienia, skrajnego wygłodzenia;
  • przyjmowania glikokortykosteroidów;
  • bardzo niskiej masy mięśniowej.

Znacznie częściej obserwuje się jednak podwyższoną wartość tego związku.

Polecane produkty

Spirulina w tabletkach Febico – 100 % naturalne witaminy i minerały
Spirulina Febico – wysokiej jakości alga, której skład to 100% czysta Spirulina. Każdy etap, od hodowli, poprzez produkcję, do otrzymania pełnowartościowego produktu, jest poddawany szczegółowej kontroli. Pozwala to uzyskać najwyższej jakości Spirulinę
Zobacz tutaj ...
Spirulina w tabletkach (100% naturalna)
Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

  1. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, tom II, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.
  2. Ganong W., Fizjologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009.
Zioła i leczenie naturalnymi sposobami
Zioła i leczenie naturalnymi sposobami