Napar z melisy

Aktualizacja: 1 czerwca 2026

Napar z melisy jest rozwiązaniem zaliczanym do metod medycyny alternatywnej i ziołolecznictwa. Ma potwierdzone działanie prozdrowotne, choć wiele osób sięga po niego również ze względu na przyjemny, delikatny, ziołowy smak. Przed rozpoczęciem stosowania naparu z melisy warto się dowiedzieć, jakie konkretnie ma właściwości i jakie są przeciwwskazania do jego picia.

Melisa lekarska – charakterystyka

Melisa lekarska (łac. Melissa officinalis) należy do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae), pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego, w stanie naturalnym występuje w jego wschodniej części, a w Europie spotykana jest jako roślina zdziczała z upraw. Surowcem zielarskim jest liść melisy, a najważniejszą terapeutyczną substancją biologicznie aktywną jest olejek eteryczny, występujący w wysuszonym surowcu w ilości 0,02-0,3%. W olejku melisowym znaleźć można natomiast następujące składniki o działaniu biologicznie aktywnym:

• cytral (geranial i neral);
• cytronelal;
• geraniol;
• β-pinen;
• α-pinen;
• β-kariofilen.

W liściach melisy znajdziemy również garbniki, gorycze, flawonoidy, kwasy fenolowe, chlorofil i karotenoidy, związki triterpenowe oraz związki mineralne.

Melisa lekarska to łatwe w uprawie zioło o cytrynowym zapachu, cenione również w kuchni i całej gastronomii. Dobrze rośnie zarówno w ogrodzie, jak i w doniczce na balkonie czy parapecie, dlatego coraz więcej osób decyduje się na jej przydomową uprawę, wraz z innymi łatwymi ziołami takimi jak bazylia czy majeranek. Jeśli chodzi o warunki uprawne, melisa najlepiej wzrasta w miejscu słonecznym lub lekko półcienistym. Lubi ciepło i osłonięcie od silnego wiatru, a w pełnym cieniu będzie mniej aromatyczna, choć skład zostanie taki sam. Preferuje żyzną i przepuszczalną glebę, najlepiej o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego. Nasiona można wysiewać od marca do maja, po ustąpieniu wiosennych przymrozków. Liście najlepiej zbierać przed kwitnieniem, przy czym w celach medycznych lub kulinarnych można używać świeżych liści, a można też je suszyć w przewiewnym, zacienionym miejscu.

Jak zrobić napar z melisy?

Domowe przyrządzenie naparów ziołowych jest banalnie proste. Wystarczy mieć wybrane zioło, w tym przypadku liście melisy, a także wodę. Jeśli do dyspozycji mamy liście świeże, należy 2 łyżki tych liści zalać 250 ml gorącej wody, najlepiej o temperaturze około 90°C. Nie powinien być to wrzątek. Naczynie nakrywamy (np. małym talerzykiem) i odstawiamy do zaparzenia na około 5-10 minut. Następnie przecedzamy. Napar nadaje się od razu do spożycia lub wykorzystania w innym celu. Z kolei jeśli mamy do dyspozycji liście suszone, wystarczy 1 łyżeczka surowca na 250 ml wody, a czas parzenia powinien wynosić 10 minut, nie krócej. Wszystkie pozostałe czynności oraz temperatura wody pozostają niezmienne.

Napar z melisy – właściwości prozdrowotne

Melisa lekarska słynie przede wszystkim ze swojego działania przeciwdrobnoustrojowego oraz uspokajającego. Najsilniejsze działanie przeciwbakteryjne wykazuje w stosunku do szczepów Shigella sonnei oraz Salmonella enteritidis, natomiast przeciwgrzybicze – wobec grzybów z rodzaju Trichophyton. Dodatkowo stwierdzono antywirusowy wpływ melisy na herpeswirusy. Udowodniono, że wodne wyciągi z surowca działają antydepresyjnie i mogą być brane pod uwagę jako środki w leczeniu depresji. Działanie uspokajające melisy przypisywane jest składnikom olejku eterycznego, głównie aldehydom terpenowym.

Warto też zaznaczyć, że napary z melisy są środkami o działaniu antyoksydacyjnym, za co odpowiadają głównie znaczne ilości związków fenolowych. Polifenole roślinne ograniczają utlenianie m.in. witaminy C, karotenoidów, niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, co wpływa korzystnie na likwidację nadmiaru wolnych rodników tlenowych, a więc i stresu oksydacyjnego, który jest potwierdzonym czynnikiem ryzyka licznych chorób cywilizacyjnych. Dzięki swoim właściwościom przeciwutleniającym, roślina ta może być uznana za potencjalny czynnik przeciwnowotworowy. Napary z melisy, po ostudzeniu, rekomenduje się też do stosowania zewnętrznego na ukąszenia owadów, stłuczenia, trudno gojące się rany, stany zapalne skóry oraz do płukania jamy ustnej i gardła.

Napar z melisy – przeciwwskazania

Przeciwwskazaniami do stosowania preparatów z melisy są wrzody żołądka i marskość wątroby, a także uczulenie na melisę. Roślina może nasilać działanie leków uspokajających, nasennych lub przeciwlękowych, zalecana jest więc ostrożność. Istnieją doniesienia, że melisa może wpływać na funkcjonowanie tarczycy, zatem pacjenci z niedoczynnością tarczycy lub przyjmujący hormony tarczycy powinni skonsultować regularne stosowanie z lekarzem.

Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Oryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Połumackanycz M., Wesołowski M., Viapiana A., Właściwości prozdrowotne melisy lekarskiej (Melissa officinalis L.), Farm Pol, 2019, 75(12): 659–663.
2. Nurzyńska-Wierdak R., Melisa lekarska (Melissa officinalis L.) – skład chemiczny i aktywność biologiczna, Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, 1/2013.