Aktualizacja: 18 czerwca 2026
Kwas glutaminowy to jeden z aminokwasów naturalnie występujących w organizmach żywych. Należy do aminokwasów endogennych, co oznacza, że organizm człowieka potrafi go samodzielnie wytwarzać w sprzyjających okolicznościach. Jest kluczowym składnikiem białek i bierze udział w wielu procesach metabolicznych. Szczególnie ważną rolę odgrywa w funkcjonowaniu układu nerwowego oraz przemianach zachodzących w komórkach organizmu.
Spis treści
Kwas glutaminowy – charakterystyka
Kwas glutaminowy to organiczny związek chemiczny zaliczany do grona aminokwasów endogennych, czyli takich, które organizm człowieka potrafi samodzielnie syntezować w ilościach zaspokajających jego dzienne zapotrzebowanie. Posiada wzór sumaryczny C5H9NO4 i masę molową 147,13 g/mol. Anion karboksylowy tego kwasu (forma anionowa jest formą przeważającą w warunkach fizjologicznych) to glutaminian. Kwas glutaminowy znajduje się w wielu produktach spożywczych, w szczególności tych bogatych w białko, takich jak:
Wyjątkowo dużo wolnego kwasu glutaminowego zawierają jednak kombu, parmezan, pomidor, a także popularne w kuchni azjatyckiej grzyby shiitake.
Omawiany związek ma ścisły wpływ na występowanie smaku umami w potrawach. To właśnie wolny kwas glutaminowy odpowiada za odczuwanie smaku umami, uznawanego za piąty podstawowy smak obok słodkiego, słonego, kwaśnego i gorzkiego. Warto wspomnieć, że glutaminian sodu (MSG) jest solą sodową kwasu glutaminowego. Po spożyciu organizm praktycznie nie rozróżnia glutaminianu pochodzącego z naturalnych produktów od tego dodanego jako przyprawa, jednak glutaminian sodu spożywany bardzo często lub w nadmiarze niestety ma negatywne konsekwencje prozdrowotne.
Kwas glutaminowy – działanie
Kwas glutaminowy jest podstawowym neuroprzekaźnikiem pobudzającym w ośrodkowym układzie nerwowym. Odgrywa kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych, zwłaszcza w procesach takich jak rozwój neuronów, tworzenie połączeń synaptycznych czy przewodzenie impulsów nerwowych. Obecność wielu receptorów dla tego mediatora układu nerwowego wykazano również w innych narządach organizmu. Udowodniono, że od jego aktywności zależą procesy uczenia się i zapamiętywania. Działanie kwasu glutaminowego polega na przekazywaniu informacji między komórkami nerwowymi poprzez oddziaływanie z wyspecjalizowanymi białkami, zwanymi receptorami glutaminowymi. Połączenie cząsteczki kwasu glutaminowego z odpowiednim receptorem wywołuje jego aktywację, co prowadzi do dalszego przekazywania impulsu nerwowego.
Dodatkowo kwas glutaminowy jest prekursorem wielu ważnych substancji, m.in. takich jak glutamina (istotna dla jelit i układu odpornościowego) czy kwas gamma-aminomasłowy (GABA) (podstawowy neuroprzekaźnik hamujący w mózgu). Dzięki temu pomaga utrzymywać równowagę między pobudzeniem a hamowaniem w układzie nerwowym. Może być też wykorzystywany jako źródło energii przez komórki w ściśle określonych sytuacjach. W razie potrzeby jego metabolity wchodzą do cyklu kwasu cytrynowego (cyklu Krebsa). Poza tym jest elementem budującym białka, enzymy, hormony peptydowe, które z kolei mają znaczenie dla całego organizmu, wszystkich jego układów bez wyjątku.
Kwas glutaminowy – wysoki poziom w organizmie
Zbyt wysokie stężenie kwasu glutaminowego wywołuje nadmierny napływ jonów dodatnich do komórki nerwowej, co może powodować uszkodzenie neuronów i w konsekwencji ich śmierć. Nie chodzi oczywiście o sporadyczne, jednorazowe sytuacje, lecz stale nadmierny poziom tego związku w organizmie. Tego typu uszkodzenie tkanki nerwowej obserwuje się między innymi przy wielu chorobach neurologicznych, takich jak niedokrwienny udar mózgu lub padaczka, a także w przebiegu chorób neurodegeneracyjnych, zwłaszcza takich jak choroba Parkinsona czy stwardnienie rozsiane. Zjawisko to jest przedmiotem coraz liczniejszych badań klinicznych skupiających się na poszukiwaniu nowych metod leczenia wymienionych chorób.
Spirulina w tabletkach (100% naturalna)Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...
Spirulina w proszku (100% naturalna)Spirulina w proszku to słodkowodna alga, zawierająca duże stężenie witamin, minerałów i innych, ważnych składników odżywczych. Wysoką jakość uzyskano dzięki odpowiednim warunkom klimatycznym, przestrzeganiu restrykcyjnych norm podczas hodowli i …
Zobacz tutaj ...
Bibliografia
- https://projekty.ncn.gov.pl/opisy/500350-pl.pdf.
- Permoda-Osip A., Wrońska D., Pałka S., Kmiecik M., Kania B., Udział kwasu glutaminowego w regulacji aktywności nadnerczy królików w wydzielaniu amin katecholowych – badania wstępne, Rocz. Nauk. Zoot., T. 47, z. 1 (2020) 99-110.
Zostaw komentarz