Reumatolog to lekarz specjalista zajmujący się diagnostyką i leczeniem tzw. chorób reumatycznych, które określa się jako bardzo szeroka grupa chorób dotyczących przede wszystkim układu ruchu (stawów, kości, mięśni, ścięgien i więzadeł), ale część z nich może również zajmować narządy wewnętrzne. Ich przyczyny nie są dokładnie znane, jednak spory udział w patogenezie ma nadaktywność układu immunologicznego, w tym reakcje autoimmunologiczne. Do reumatologa zgłaszają się przede wszystkim osoby z przewlekłym bólem stawów, ich obrzękiem, sztywnością poranną lub ograniczeniem ruchomości. Specjalista ten diagnozuje i leczy między innymi reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa oraz dnę moczanową. W zależności od rozpoznania leczenie może obejmować farmakoterapię, rehabilitację i regularne monitorowanie aktywności choroby.
Kim jest reumatolog?
Reumatolog jest lekarzem specjalistą zajmującym się rozpoznawaniem i leczeniem chorób reumatycznych. Mają one niestety charakter przewlekły, a nieleczone mogą postępować. Dlatego warto znaleźć takiego reumatologa, który będzie nas prowadził już przez lata, dobrze znając przebieg lub ewentualny postęp choroby. Aby zostać reumatologiem, należy ukończyć studia medyczne na kierunku lekarskim trwające 6 lat, zdać wszystkie egzaminy, a następnie ukończyć specjalizację z reumatologii. W Polsce trwa ona 5 lat i dzieli się na 2 lata modułu podstawowego z chorób wewnętrznych oraz 3 lata modułu specjalistycznego typowo z reumatologii.
Co leczy reumatolog?
Najczęstszymi chorobami, z jakimi musi pracować reumatolog, są:
- toczeń rumieniowaty układowy;
- reumatoidalne zapalenie stawów (RZS);
- twardzina układowa;
- zespół Sjogrena;
- dna moczanowa;
- zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK);
- łuszczycowe zapalenie stawów;
- zapalenie stawów w przebiegu choroby Whipple’a;
- choroba Stilla;
- osiowe spondyloartropatie;
- zespół SAPHO;
- mieszana choroba tkanki łącznej;
- fibromialgia;
- zapalenie skórno-mięśniowe i zapalenie wielomięśniowe.
Oraz wiele innych. W medycynie wyróżnia się ponad 200 różnych jednostek chorobowych zaliczanych do chorób reumatycznych (typowo reumatycznych i mięśniowo-szkieletowych). Wiele z nich daje podobne objawy, dlatego wnikliwa diagnostyka i doświadczenie lekarza mają duże znaczenie.
Kiedy iść do reumatologa?
Do reumatologa należy udać się w następujących przypadkach:
- losowe, wędrujące bóle stawów, bóle kostne i bóle mięśni – mogą one pojawiać się bez powodu i podobnie ustępować, często dotyczą dużych stawów obwodowych (symetrycznie), niekiedy także małych stawów (np. ból palucha u stopy przy dnie moczanowej);
- obrzęki i zesztywnienie stawu lub stawów bez konkretnego urazu;
- suchość oczu, zaburzenia w produkcji śliny, częsty obrzęk ślinianek;
- długotrwała sztywność poranna każdego ranka, która może zarówno dotyczyć całego organizmu, jak i wyłącznie konkretnych stawów;
- pojawiają się jednocześnie objawy mogące wskazywać na chorobę układową: suchość oczu i jamy ustnej, nawracające owrzodzenia jamy ustnej, nadwrażliwość na światło, charakterystyczne wysypki, zmiany koloru palców pod wpływem zimna;
- pojawia się przewlekły ból kręgosłupa, szczególnie rozpoczynający się przed 40. rokiem życia, nasilający się w spoczynku i poprawiający się po aktywności, o ile nie towarzyszy temu rwa kulszowa wskazująca na klasyczne przypadki dyskopatii;
- podwyższone CRP i OB lub nieprawidłowe wyniki badań immunologicznych w badaniach kontrolnych.
Powyższe objawy mogą być niepokojące zwłaszcza dla osoby, u której w najbliższej rodzinie ktoś zmaga się z chorobą reumatyczną (np. rodzic, dziadek lub rodzeństwo). Udowodniono, że czynniki rodzinne i genetyczne mają w patogenezie spore znaczenie.
Zobacz również: Jak dbać o stawy?
Wizyta u reumatologa – jak wygląda?
Wizyta u reumatologa rozpoczyna się szczegółowym wywiadem zdrowotnym. Lekarz musi ustalić między innymi:
- jak wyglądają objawy;
- kiedy występują i jakie jest ich nasilenie;
- których stawów dotyczą;
- co było ich początkiem;
- z jakimi chorobami zmaga się pacjent lub jakie występują w jego najbliższej rodzinie;
- jaki prowadzi styl życia;
- jakich kontuzji doznał;
- jakie operacje w życiu miał wykonywane.
Na tej podstawie zleca i analizuje wyniki badań krwi, sprawdzane parametry dobiera się indywidualnie, często jednak wśród nich znajdują się:
- OB;
- CRP;
- RF;
- glukoza;
- morfologia krwi obwodowej;
- ASO;
- kwas moczowy w surowicy;
- przeciwciała przeciwjądrowe ANA.
Dodatkowo warto rozszerzyć diagnostykę o USG lub rezonans magnetyczny bolących stawów, by wykluczyć inne, np. urazowe podłoże.
Na podstawie diagnostyki lekarz na tej samej lub na kolejnej wizycie wdraża leczenie. Często jest ono farmakologiczne, jednak podstawą będzie modyfikacja stylu życia. Udowodniono, że na złagodzenie i remisję objawów wielu chorób reumatycznych wpływa zwłaszcza zdrowa, zbilansowana dieta dopasowana indywidualnie do potrzeb organizmu, unikanie stresu i używek, wysypianie się, a także systematyczna aktywność fizyczna. Przy mocno odczuwalnych dolegliwościach ze strony narządu ruchu warto podjąć współpracę z doświadczonym fizjoterapeutą.

Kolagen do picia na stawy i skóręKolagen bioalgi to aż 97% hydrolizowanego kolagenu o wysokiej biodostępności. Opatentowana formuła przyczynia się do łagodzenia objawów istniejących już chorób stawów, a dodatkowo uzupełnia niedobory kolagenu w organizmie. Wpływa też na stan skóry …
Zobacz tutaj ...
Kapsułki z kwasem hialuronowymKwas hialuronowy decyduje nie tylko o jędrnej i gładkiej skórze, ale także jest głównym składnikiem płynu stawowego i pełni funkcję „smaru” przy wykonywaniu ruchu redukując ból w stawach. Jego głównym zadaniem jest regulacja zawartości wody w przestrzeni
Zobacz tutaj ...
Bibliografia
- Pfeil A., Oelzner P., Böttcher J., Jung C., Wolf G., Reumatologia, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2018.
- Wiland P., Reumatologia, Wydawnictwo Termedia, 2019/2020.




Zostaw komentarz