Kwas moczowy

Aktualizacja: 23 sierpnia 2026

Kwas moczowy to naturalny uboczny produkt przemiany materii. Powstaje w organizmie podczas rozpadu puryn, czyli związków chemicznych obecnych w komórkach ludzkiego ciała oraz w pożywieniu. Nadmiar tej substancji jest filtrowany przez nerki i usuwany wraz z moczem. Jeśli kwas moczowy gromadzi się w tkankach (np. wskutek upośledzenia czynności nerek), prowadzi do rozwoju poważnych i bolesnych chorób, między innymi takich jak nadciśnienie tętnicze lub dna moczanowa.

Co to jest kwas moczowy?

Kwas moczowy jest produktem metabolizmu puryn, obecnym w surowicy naczelnych oraz człowieka, jako wyjątek w porównaniu z innymi ssakami. Dzieje się tak wskutek mutacji dokonanej kilkanaście milionów lat temu, w konsekwencji której ludzie i inne naczelne stracili możliwość syntetyzowania oksydazy moczanowej, rozkładającej kwas moczowy do allantoiny. Pod względem chemicznym kwas moczowy jest związkiem organicznym o wzorze sumarycznym C5H4N4O3 i masie molowej 168,11 g/mol. Tworzy białe kryształy trudno rozpuszczalne w wodzie, a w temperaturze około 400 stopni Celsjusza rozkłada się, wydzielając cyjanowodór.

U ssaków, w tym u człowieka, kwas moczowy występuje w małych ilościach we krwi, wątrobie, śledzionie i w moczu. To naturalny produkt przemiany materii. Powstaje zwłaszcza podczas rozkładu puryn, substancji będących składnikami DNA i RNA. Puryny występują zarówno w naszych komórkach, jak i w niektórych produktach spożywczych. Kwas moczowy jest substancją toksyczną. Udowodniono jego związek z chorobami układu sercowo-naczyniowego oraz z nadciśnieniem tętniczym, przy czym hiperurykemia jest 2-3 krotnie częstsza u osób z nadciśnieniem tętniczym. Najczęściej do podniesienia poziomu kwasu moczowego może dojść w przebiegu chorób upośledzających jego wydalanie przez nerki.

Co w warunkach fizjologicznych dzieje się z kwasem moczowym w organizmie człowieka, skoro jest on tak niebezpieczny? Największa część przemian puryn zachodzi w wątrobie, ale puryny są metabolizowane w wielu tkankach. Następnie kwas moczowy trafia do krwi, gdzie występuje głównie w postaci uratu, jest to forma kwasu moczowego obecna przy fizjologicznym pH organizmu. Organizm musi wydalić to na zewnątrz. Nerki są główną drogą eliminacji kwasu moczowego. Mniejsza część jest usuwana przez przewód pokarmowy. Co ciekawe, nerki nie usuwają kwasu moczowego tak po prostu, to znacznie bardziej skomplikowany i wieloetapowy proces biologiczny. Mówiąc w skrócie, w kanalikach nerkowych jest on filtrowany, następnie częściowo wchłaniany z powrotem i ponownie wydzielany.

Wysoki kwas moczowy

Podwyższenie stężenia kwasu moczowego w organizmie jest współcześnie częstym problemem i w dużej mierze wiąże się ze stylem życia. Hiperurykemia to stan, w którym stężenie kwasu moczowego we krwi przekracza określone wartości, najczęściej przyjmowane jako około 6-7 mg/dl, zależnie od źródła i kontekstu klinicznego. Kwas moczowy (produkt metabolizmu puryn) ulega filtracji, a następnie reabsorpcji i sekrecji w kanalikach proksymalnych nerek, zatem jego nadmierne stężenie może wynikać zarówno ze zwiększonej produkcji, jak i upośledzonego wydalania. Możliwe przyczyny hiperurykemii mogą być następujące:

• choroby nerek;
• dna moczanowa;
• przyjmowanie niektórych leków, np. diuretyków, cyklosporyny, takrolimusu;
• alkoholizm;
• cukrzyca;
• nadciśnienie tętnicze;
• insulinooporność;
• niewydolność serca;
• znaczne odwodnienie organizmu.

Wysoki kwas moczowy we krwi bardzo często nie daje żadnych objawów. Sam podwyższony wynik nie oznacza jeszcze dny moczanowej ani innej choroby. Jeśli jednak kwas moczowy odkłada się w postaci kryształów, mogą pojawić się:

• nagły, bardzo silny ból stawu, często w nocy;
• obrzęk, zaczerwienienie i ocieplenie stawu;
• duża wrażliwość na dotyk;
• ograniczenie ruchomości stawu.

Najczęściej zajęty jest staw dużego palca u stopy, ale również kolano, kostka, palce czy nadgarstek. Świadczy to przeważnie o rozwijającej się dnie moczanowej, której kluczowymi czynnikami ryzyka są niezdrowa dieta i alkohol.

Spirulina + Chlorella – naturalne oczyszczanie organizmu
Chlorella w bardzo dokładny sposób oczyszcza organizm, pomaga w likwidacji zaparć, wspiera budowanie naturalnej odporności, wspomaga odmładzanie organizmu, przyspiesza regenerację uszkodzonych tkanek, poprawia kondycję organizmu, dodaje sił witalnych, …
Zobacz tutaj ...

Chlorella w tabletkach z rozerwaną ścianą komórkową
Chlorella posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne nie wpływając przy tym na florę fizjologiczną. Bardzo dokładnie usuwa toksyny z organizmu …
Zobacz tutaj ...

Chlorella i młody jęczmień – oczyszczanie i odchudzanie
Chlorella i młody jęczmień w postaci sproszkowanego soku to w 100% naturalne produkty wysokiej jakości premium. W połączeniu uzupełniają składniki odżywcze i wspomagają oczyszczanie organizmu z zalegających toksyn …
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Lewandowska K., Chomicz P., Lewandowski M., Uruski P., Tykarski A., Od dny moczanowej do nadciśnienia tętniczego – krótka historia kwasu moczowego, Piotrkowskie Zeszyty Historyczne, t. 23 (2022), z. 2, s. 107-124.
2. Januszkiewicz-Caulier J., Franek E., Kwas moczowy w chorobach nerek, serca i naczyń, Choroby Serca i Naczyń 2011, tom 8, nr 1, 31–37.