Białko kolagenowe

Aktualizacja: 9 stycznia 2026

Białko kolagenowe to inna nazwa kolagenu, który kojarzony jest głównie z coraz częściej wykorzystywanym (zwłaszcza przez osoby aktywne fizycznie) suplementem diety. Warto jednak wiedzieć, że białko to występuje naturalnie w bardzo dużych ilościach w organizmie każdego człowieka. Jest to podstawowe białko budulcowe kości, ścięgien, więzadeł, mięśni, skóry, naczyń krwionośnych i wielu innych struktur.

Białko kolagenowe – charakterystyka

Kolagen jest jednym z najważniejszych i najbardziej skomplikowanych polimerów naturalnych. Występuje praktycznie we wszystkich tkankach (skóra, ścięgna, chrząstka, kości, zęby, ściany naczyń krwionośnych, błony wewnątrzustrojowe i błony pęcherzy pławnych ryb) i stanowi około 33% białek organizmu człowieka oraz innych kręgowców. Jest głównym składnikiem substancji pozakomórkowej. Pod względem budowy chemicznej podstawowa makrocząsteczka kolagenu składa się z trzech lewoskrętnych łańcuchów polipeptydowych alfa, z których każdy zawiera blisko 1050 aminokwasów. Łańcuchy te splatają się wokół wspólnej osi w prawą stronę i tworzą konformację superhelisy. Występowanie struktury trójhelikalnej jest cechą wspólną wszystkich typów kolagenu.

Białko kolagenowe (kolagen) to białko fibrylarne stanowiące główny składnik substancji międzykomórkowej u zwierząt i ludzi. Jest to najpowszechniejsze białko w organizmie, tworzy swoiste „rusztowanie”, które nadaje tkankom wytrzymałość, elastyczność i odporność na rozciąganie. Wyróżnia się blisko 30 różnych typów kolagenu, a każdy z nich spełnia inną rolę i może nieco różnić się swoją budową. W organizmie człowieka najpowszechniej występuje kolagen typu I. Cząsteczki białka kolagenowego składają się z różnych typów aminokwasów, w największym stopniu są to jednak glicyna, prolina oraz hydroksyprolina.

Białko kolagenowe – funkcja i znaczenie w organizmie człowieka

Kolagen odpowiada przede wszystkim za stabilizację i wzmacnianie tkanek, które tworzy. Dzięki niemu są bardziej odporne na rozciąganie, mają odporność na ewentualne uszkodzenia mechaniczne. Utrzymują prawidłową elastyczność skóry, jednak najbardziej w połączeniu z elastyną. Wraz z wiekiem spada zawartość kolagenu w organizmie, co ma swój początek już w okolicach 25. roku życia, a czego konsekwencją jest w pierwszej kolejności postępujące wiotczenie skóry i powstawanie zmarszczek. Kolagen buduje kości i chrząstki stawowe, zmniejszając ryzyko ewentualnych kontuzji oraz przyspieszając ich gojenie się. Ma kluczowe znaczenie dla procesów gojenia po urazach i po różnego rodzaju operacjach, warunkuje powstawanie blizny i zasklepianie się tkanek.

Ostatnimi czasy coraz więcej mówi się o tym, że kolagen jest składnikiem ścian naczyń, nadając im elastyczność i odporność na uszkodzenia. Ma to istotne znaczenie przy prewencji niektórych chorób sercowo-naczyniowych. Dodatkowo działa jak „klej biologiczny”, utrzymując spójność tkanek i narządów w całym organizmie. Istnieją także badania sugerujące, że kolagen może mieć niedoceniany wpływ na ogólną odporność organizmu człowieka.

Zobacz również: Jak wzmocnić odporność?

Białko kolagenowe – suplement diety

Kolagen jest często i chętnie wybieranym suplementem diety, zwłaszcza w następujących przypadkach:

• wysoki poziom aktywności fizycznej;
• przebyte urazy i kontuzje, a także przebyte operacje;
• porody;
• choroby narządu ruchu, na przykład choroba zwyrodnieniowa stawów;
• sucha, matowa, szorstka, dojrzała, mało jędrna skóra;
• bóle stawów i mięśni;
• osłabienie włosów i paznokci;
• ciężka praca fizyczna.

Tak naprawdę systematyczną suplementację rekomenduje się większości osobom po 40. roku życia, by zapobiegać niedoborom kolagenu. Aby zwiększać jego wewnątrzustrojową syntezę, jednocześnie warto przyjmować witaminę C.

Kolagen do picia na stawy i skórę
Kolagen bioalgi to aż 97% hydrolizowanego kolagenu o wysokiej biodostępności. Opatentowana formuła przyczynia się do łagodzenia objawów istniejących już chorób stawów, a dodatkowo uzupełnia niedobory kolagenu w organizmie. Wpływa też na stan skóry …
Zobacz tutaj ...

Kapsułki z kwasem hialuronowym
Kwas hialuronowy decyduje nie tylko o jędrnej i gładkiej skórze, ale także jest głównym składnikiem płynu stawowego i pełni funkcję „smaru” przy wykonywaniu ruchu redukując ból w stawach. Jego głównym zadaniem jest regulacja zawartości wody w przestrzeni
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Kezwoń A., Wojciechowski K., Modyfikacja struktury kolagenu jako potencjalne źródło nowych związków o charakterze amfifilowym, Inż. Ap. Chem. 2014, 53, 4, 255-256.
2. Banaś M., Pietrucha K., Typy i struktura białka kolagenowego, Zeszyty Naukowe Politechniki Łódzkiej, 73/2009