Naczynia limfatyczne

Aktualizacja: 4 września 2026

Naczynia limfatyczne to niezwykle istotna część układu limfatycznego, znanego również jako układ chłonny. Ich główną rolą jest transportowanie limfy (chłonki) z tkanek w kierunku węzłów chłonnych, a więc przeciwdziałanie tworzeniu się obrzęków i obrona organizmu przed patogenami. Prawidłowa kondycja tych naczyń jest kluczowa dla zachowania ogólnego dobrego zdrowia.

Naczynia limfatyczne – czym są?

Naczynia limfatyczne tworzą rozgałęzioną sieć, która zaczyna się w tkankach i stopniowo przechodzi w coraz większe naczynia. Ich budowa jest przystosowana do zbierania płynu tkankowego i transportowania go w kierunku układu krwionośnego. Poza naczyniami limfatycznymi układ limfatyczny (chłonny) tworzą takie narządy, jak: śledziona, grasica i węzły limfatyczne, a także powstające w nich komórki odpornościowe i produkowane przez nie substancje. Naczynia limfatyczne mają podobny schemat budowy jak naczynia krwionośne żylne. Ze względu na to, że transportowana przez nie chłonka płynie pod małym ciśnieniem, ich ściany są cieńsze od żył i zaopatrzone w liczne zastawki. Skurcz obecnych w ścianach komórek mięśniowych pomaga tłoczyć chłonkę, a zastawki wymuszają ruch limfy w jednym kierunku, czyli do serca.

Budowa naczyń limfatycznych

W anatomii wyróżniamy 3 rodzaje naczyń limfatycznych:

1. Naczynia limfatyczne włosowate – najmniejsze, ich ściana jest bardzo cienka i zbudowana właściwie z jednej warstwy komórek śródbłonka. Zachodzą one na siebie, tworząc małe, jednokierunkowe „klapki”. Dzięki temu płyn tkankowy może łatwo dostać się do wnętrza naczynia, ale nie może się z niego łatwo wydostać.
2. Naczynia limfatyczne większe – swoją budową przypominają niewielkie żyły. Mają trzy warstwy: błonę wewnętrzną wyścieloną śródbłonkiem, błonę środkową zawierającą komórki mięśniowe, błonę zewnętrzną zbudowaną głównie z tkanki łącznej. W większych naczyniach znajdują się liczne zastawki, które zapobiegają cofaniu się limfy.
3. Przewody limfatyczne – największe naczynia układu limfatycznego, które tworzą przewody limfatyczne. Należą do nich przede wszystkim: przewód piersiowy, największe naczynie limfatyczne, odprowadzające limfę z większości organizmu, prawy przewód limfatyczny, odprowadza limfę z prawej górnej części ciała.

Naczynia limfatyczne występują w całym ciele człowieka i łączą się z węzłami chłonnymi, które pełnią rolę swoistego filtru.

Naczynia limfatyczne – funkcje w organizmie człowieka

Krążenie płynów ustrojowych w organizmie każdego człowieka możliwe jest dzięki wzajemnie uzupełniającym się funkcjom układów: limfatycznego (chłonnego) i krwionośnego. Układ krążenia perfunduje tkanki, dostarczając składniki odżywcze i tlen oraz zabierając zbędne produkty metabolizmu komórkowego. Podczas krążenia krwi pewna ilość płynu z osocza przedostaje się do tkanek. Płyn ten trafia z powrotem do układu krążenia za pomocą systemu naczyń chłonnych. Rola naczyń limfatycznych wiąże się natomiast z wieloma procesami, takimi jak:

• reabsorpcja płynów oraz białek z przestrzeni śródmiąższowej do układu krążenia;
• transport antygenów, komórek dendrytycznych i limfocytów, które przedostały się z tkanek do ich światła, co z kolei przyczynia się do zainicjowania pierwotnej odpowiedzi immunologicznej;
• absorpcja lipidów z jelita, a następnie transport długołańcuchowych triglicerydów oraz substancji lipofilnych, np. witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, do krążenia wrotnego, a większych cząsteczek, np. chylomikronów i białek, które są uwalniane przez enterocyty, do naczyń limfatycznych kosmków jelita cienkiego;
• utrzymywanie homeostazy kwasu hialuronowego, dużej cząsteczki macierzy pozakomórkowej, podlegającej stałemu obrotowi;
• transport transformowanych komórek z ognisk nowotworowych oraz rozprzestrzenianie się komórek z ognisk zapalenia.

Mówiąc w znacznym skrócie, naczynia limfatyczne odprowadzają nadmiar płynu z tkanek do krwiobiegu, transportują limfę przez układ limfatyczny, jak również biorą udział w odporności organizmu, ponieważ limfa przepływa przez węzły chłonne, gdzie mogą być zatrzymywane i rozpoznawane drobnoustroje.

Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Oryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Wiktor M., Synowiec T., Liwień M., The basis of physiology of the lymphatic system. Lymphedema, Przew Lek 2006; 5: 80-89.
2. Ratajska A., Jankowska-Steifer E., Czarnowska E., Flaht A., Radomska-Leśniewska D., Morfogeneza, budowa i właściwości naczyń limfatycznych, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej (online), 2012; 66: 901-912