Triglicerydy

Ryc.1. Proces syntezy triglicerydu (estryfikacja). Grafika przedstawia połączenie cząsteczki glicerolu z trzema kwasami tłuszczowymi, czego efektem jest powstanie cząsteczki tłuszczu oraz trzech cząsteczek wody. Proces łączenia kwasów tłuszczowych z glicerolem odbywa się w celu magazynowania energii w tkance tłuszczowej.

Triglicerydy (inaczej: trójglicerydy) to rodzaj lipidów znajdujących się we krwi każdego człowieka. Ich pewna ilość jest ważna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, lecz w dzisiejszych czasach niestety obserwuje się tzw. hiperlipidemię, czyli stan, w którym poziom tłuszczów we krwi przekracza fizjologiczne normy. Stanowi to potwierdzony czynnik ryzyka licznych, poważnych chorób cywilizacyjnych, zwłaszcza chorób sercowo-naczyniowych.

Triglicerydy – charakterystyka

Z chemicznego punktu widzenia tłuszcze roślinne i zwierzęce zwykle nazywane są triglicerydami. Są estrami kwasów tłuszczowych (kwasy karboksylowe, najczęściej C12-C24) i triwodorotlenowego alkoholu gliceryny. W organizmach żywych należą do tak zwanych lipidów, substancji o charakterze lipofilowym (obok fosfolipidów, steroidów, terpenów, prostaglandyn, estrów witaminy A, witaminy D, cholesterolu i innych). Pod względem biologicznym triglicerydy z jelit (egzogenne) i z wątroby (endogenne), transportowane za pośrednictwem lipoprotein do tkanki tłuszczowej i mięśni, tworzą magazyny energii. W metabolizmie ich uczestniczą chylomikrony, które odpowiadają za transport egzogennych triglicerydów z jelit do wątroby, jak również lipoproteiny bardzo małej gęstości (VLDL), które przenoszą endogenne triglicerydy z wątroby do tkanek obwodowych.

Triglicerydy – znaczenie w organizmie człowieka

W organizmie człowieka triglicerydy zaspokajają około 30-40% zapotrzebowania energetycznego. Są także nieodzownymi rozpuszczalnikami lipofilowych witamin oraz substratami szeregu ważnych szlaków metabolicznych, m.in. syntezy hormonów, prostaglandyn i fosfolipidów. Mówiąc nieco dokładniej:

• w momencie spożycia większej liczby kalorii niż wynosi dzienne zapotrzebowanie, organizm przekształca ich nadmiar w triglicerydy. Odkładają się one stopniowo w tkance tłuszczowej, by podczas głodu lub wysiłku fizycznego ulec rozłożeniu i wykorzystaniu jako energia;
• wraz z tkanką tłuszczową chronią one narządy wewnętrzne, zabezpieczając je choćby przed wychłodzeniem czy urazami mechanicznymi. Należy jednak mieć na uwadze, że nadmiar tkanki tłuszczowej może doprowadzić do niebezpiecznego otłuszczenia narządów wewnętrznych, ograniczającego ich funkcję;
• pomagają utrzymać stałą temperaturę ciała;
• uczestniczą w metabolizmie tłuszczów.

Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy ich poziom we krwi jest zbyt wysoki. Może to zwiększać ryzyko chorób, nazywanych obecnie chorobami cywilizacyjnymi (chorobami XXI wieku).

Triglicerydy – normy

Aby zbadać poziom triglicerydów we krwi, należy wykonać tzw. lipidogram. To proste badanie krwi oznaczające poziom wszystkich najważniejszych elementów tłuszczowych. Normy lipidogramu prezentują się następująco:

• cholesterol całkowity: poniżej 190 mg/dl (poniżej 5,0 mmol/l);
• cholesterol frakcji LDL (tzw. zły cholesterol): poniżej 115 mg/dl;
• cholesterol frakcji HDL (tzw. dobry cholesterol): powyżej 40 mg/dl w przypadku mężczyzn i powyżej 45-50 mg/dl w przypadku kobiet;
• triglicerydy: poniżej 150 mg/dl (poniżej 1,7 mmol/l).

Badanie można wykonać w każdej placówce diagnostyki laboratoryjnej w Polsce. Rekomenduje się wręcz, by badać lipidogram raz w roku w celach profilaktycznych i kontrolnych, nawet jeśli nie zmagamy się z żadnymi problemami zdrowotnymi. Badanie można wykonać w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (nieodpłatnie, jednak potrzebne jest skierowanie np. od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej POZ)  oraz prywatnie (nie trzeba mieć skierowania, koszt takiego badania wynosi 20-45 zł. Wyniki dostępne są zazwyczaj jeszcze tego samego dnia lub na drugi dzień.

Triglicerydy – nadmiar

Szacuje się, że u dorosłych Polaków zwiększone stężenie triglicerydów w osoczu występuje u 32% mężczyzn i 20% kobiet. Przyczyną ich nadmiaru, poza czynnikami środowiskowymi, takimi jak dieta, może być predyspozycja genetyczna, a także współistnienie otyłości, cukrzycy typu 2, chorób nerek czy chorób wątroby. Co ciekawe, w III trymestrze ciąży stężenie triglicerydów podwaja się z przyczyn fizjologicznych. Nie stanowi wówczas patologii, wskazuje jedynie na zwiększone zapotrzebowanie na te związki przez rozwijający się płód. W dzisiejszych czasach jednak zdecydowanie najczęstszymi przyczynami hipertriglicerydemii są czynniki związane ze stylem życia:

• dieta bogata w cukry proste i tłuszcze, żywność wysokoprzetworzoną;
• nadwaga lub otyłość;
• brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia;
• nadmierne spożycie alkoholu i palenie papierosów.

Długotrwale utrzymujący się nadmiar lipidów we krwi ma niestety niezwykle poważne konsekwencje. Może prowadzić do zwężania się światła naczyń krwionośnych poprzez odkładanie się w nich blaszek tłuszczowych (blaszek miażdżycowych). Konsekwencją są choroba niedokrwienna kończyn, żylne choroby zakrzepowo-zatorowe, choroba wieńcowa. Jeśli zablokowane zostaną naczynia wieńcowe (zaopatrujące w krew mięsień sercowy), dojdzie do zawału serca, będącego bezpośrednim zagrożeniem życia. Jeśli natomiast zablokowaniu ulegną naczynia szyjne lub mózgowe, dojdzie do niedokrwiennego udaru mózgu, który często powoduje trwałą niepełnosprawność.

Innymi konsekwencjami są stany zapalne i otłuszczenie narządów wewnętrznych, w tym choroba stłuszczeniowa wątroby, niepłodność, choroby dermatologiczne, spadki odporności, zaburzenia w obrębie flory bakteryjnej jelit.

Spirulina w tabletkach (100% naturalna)
Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...

Spirulina + Chlorella – naturalne oczyszczanie organizmu
Chlorella w bardzo dokładny sposób oczyszcza organizm, pomaga w likwidacji zaparć, wspiera budowanie naturalnej odporności, wspomaga odmładzanie organizm, przyspiesza regenerację uszkodzonych tkanek, poprawia kondycję organizmu, dodaje sił witalnych, …
Zobacz tutaj ...

Chlorella w tabletkach z rozerwaną ścianą komórkową
Chlorella posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne nie wpływając przy tym na florę fizjologiczną. Bardzo dokładnie usuwa toksyny z organizmu …
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Broncel M., Hipertriglicerydemia – kiedy należy kierować pacjenta do specjalisty?, Lekarz POZ, 2/2018.
2. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.