Choroby zawodoweChoroby zawodowe to choroby spowodowane czynnikami ryzyka zdrowotnego związanego z wykonywaną pracą zawodową (stąd nazwa). Innymi słowy, są to choroby spowodowane długotrwałym oddziaływaniem na organizm szkodliwych warunków pracy.

Charakterystyka chorób zawodowych

W ostatnich latach najwyższe współczynniki zapadalności na choroby zawodowe dotyczyły:

  • chorób układu ruchu;
  • chorób zakaźnych;
  • przewlekłych chorób narządu głosu;
  • chorób pasożytniczych;
  • pylic płuc;
  • ubytku słuchu;
  • chorób obwodowego układu nerwowego.

Jednocześnie zachorowalność wśród mężczyzn jest większa nić w przypadku kobiet. Może się to wiązać z faktem, że narażające zdrowie zawody znacznie częściej wykonywane są przez mężczyzn. Ponadto istnieje wiele czynników ryzyka predysponujących do wystąpienia chorób zawodowych.

Zobacz również: Choroby cywilizacyjne.

Przyczyny chorób zawodowych

Pojęcie „choroba zawodowa” najczęściej kojarzy się z pylicą płuc wśród górników. Jest to oczywiście prawdą, ponieważ to jednak z najczęściej występujących chorób zawodowych w Polsce. Należy jednak wiedzieć, że choroby zawodowe dotyczą znacznie większej ilości zawodów. Przyczyną ich wystąpienia jest długotrwała ekspozycja na zewnętrzne czynniki szkodliwe, nieodpowiednie zabezpieczenie w miejscu pracy i nieprzestrzeganie zasad BHP, a także przewlekłe, częste wykonywanie określonych ruchów.

Do czynników ryzyka wystąpienia chorób zawodowych można zatem zaliczyć:

  • obecność pyłów, aerozoli lub par substancji szkodliwych w powietrzu strefy roboczej;
  • pracę zmianową;
  • niewłaściwą pozycję przy pracy;
  • niedostateczne oświetlenie w miejscu pracy;
  • zbyt duży hałas w miejscu pracy;
  • wibracje w miejscu pracy.

W wielu przypadkach chorobom zawodowym można zapobiegać stosując się do zasad BHP i wykorzystując środki bezpieczeństwa dostępne w miejscu pracy.

Choroby zawodowe – lista

Najczęściej rozpoznawanymi chorobami zawodowymi w Polsce są kolejno:

  • choroby zakaźne lub pasożytnicze;
  • pylice płuc;
  • ubytki słuchu;
  • przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego;
  • przewlekłe choroby narządu głosu;
  • zespół wibracyjny;
  • przewlekłe uszkodzenia narządu ruchu;
  • choroby skóry;
  • nowotwory złośliwe;
  • astma oskrzelowa;
  • choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu;
  • alergiczne nieżyty nosa;
  • zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych;
  • przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli;
  • choroby narządu wzroku.

Jak widać, na pierwszym miejscu plasują się choroby zakaźne i pasożytnicze. W tej grupie prym ostatnimi laty wiodło wirusowe zapalenie wątroby typu C i typu B. Orzeczono także kilkadziesiąt przypadków gruźlicy pochodzenia zawodowego. Często pojawiają się również pylice płuc, które najczęściej rozpoznawane są u górników kopalń węgla. Równie częste są jednak pylice krzemowe i pylice azbestowe.

Wśród przewlekłych chorób zawodowych obwodowego układu nerwowego wyróżnia się zespół kanału nadgarstka i zespół rowka nerwu łokciowego. Z kolei wśród przewlekłych uszkodzeń narządu ruchu bardzo często pojawia się tak zwany łokieć tenisisty lub łokieć golfisty oraz przewlekłe zapalenia okołostawowe barku.

Ponadto, w grupie zawodowych chorób zakaźnych znajdują się nieliczne patologie zaliczane do klasy „inne”. Występują wśród nich takie choroby zakaźne, jak: toksoplazmoza, różyca, ospa wietrzna, półpasiec, a także zakażenie gronkowcem złocistym. Rocznie rozpoznaje się od 1 do kilku przypadków z danej kategorii chorobowej.

Zgłaszanie choroby zawodowej

Chorobę zawodową może zgłosić:

  • pracodawca (który ma obowiązek zgłosić podejrzenie każdego przypadku omawianego typu choroby do odpowiedniego podmiotu sanitarnego);
  • lekarz bądź dentysta;
  • pracownik aktualnie zatrudniony, podejrzewający u siebie chorobę związaną z aktualną pracą;
  • były pracownik, podejrzewający u siebie chorobę związaną z wykonywaniem poprzedniej pracy.

Właściwy organ państwowy zajmujący się sprawami chorób zawodowych, po otrzymaniu zgłoszenia podejrzenia tego typu choroby, wszczyna postępowanie administracyjne z urzędu, nadając tym samym sprawie bieg administracyjny. Decyzję o potwierdzeniu choroby zawodowej (bądź odrzucenie wniosku) wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny bazując na zebranych wcześniej dowodach, a zwłaszcza danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Bibliografia

  1. Wilczyńska U., Sobala W., Szeszenia-Dąbrowska N., Choroby zawodowe stwierdzone w Polsce w 2012 r., Medycyna Pracy, 3/2013.
  2. Szadkowska-Stańczyk I., Kozajda A., Choroby zawodowe w Polsce wywoływane przez szkodliwe czynniki biologiczne, Bezpieczeństwo Pracy, 4/2014.
  3. Kowalski J., Analiza trendów wypadków przy pracy, chorób zawodowych i zagrożeń w środowisku pracy w okresie transformacji gospodarczej, Bezpieczeństwo Pracy, 12/2001.
Spirulina Febico - naturalne witaminy i minerały na wyciągnięcie ręki
Spirulina Febico - wysokiej jakości alga, której skład to 100% czysta Spirulina. Każdy etap, od hodowli, poprzez produkcję, do otrzymania pełnowartościowego produktu, jest poddawany szczegółowej kontroli. Pozwala to uzyskać najwyższej jakości Spirulinę
Zobacz tutaj ...
Spirulina - witaminy i minerały (100% naturalne)
Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...