Aktualizacja: 25 kwietnia 2026
Ukąszenie komara w klimacie umiarkowanym nie wiąże się z zagrożeniem życia, tak jak w przypadku krajów egzotycznych, gdzie występuje malaria czy denga. Jednakże owady te potrafią być wyjątkowo uciążliwe, zwłaszcza wieczorami oraz w pobliżu zbiorników wodnych. Ukąszenie powoduje ból, świąd i zaczerwienienie skóry, a niektóre osoby wykazują wręcz reakcję alergiczną na wydzielaną przez samice komara substancję. Należy podkreślać, że kąsają wyłącznie samice, a nie samce.
Spis treści
Komary – dlaczego kąsają?
Komary (Culicidae) są występującą na całym świecie rodziną owadów z rzędu muchówek. Dotychczas na świecie opisano ponad 3500 gatunków komarów, w Polsce występuje 47 gatunków, z czego najczęściej spotykanym jest Aedes vexans. Samce komarów żywią się nektarem kwiatów i giną tuż po kopulacji, z kolei samice ssą krew zwierząt stałocieplnych (ptaki i ssaki), która jest niezbędna do tego, by jaja dojrzały. Jaja nie rozwiną się, jeśli nie przejdą przez okres chłodu i nie znajdują się w wilgotnym środowisku. Larwy komarów żyją w wodach, dlatego też największe ich skupiska obserwuje się na terenach podmokłych, w pobliżu jezior, stawów i rzek. Można więc podsumować, że krew człowieka jest potrzebna samicom komarów do prawidłowego rozwoju jaj, a więc do zwiększania populacji tych owadów.
Czynnikami przyciągającymi komary są przede wszystkim:
- kwas mlekowy i inne składniki potu;
- zwiększone stężenie dwutlenku węgla w wydychanym powietrzu;
- termodetekcja, którą posługują się komary.
Zwłaszcza termodetekcja sprawia, że na ich ukąszenia najbardziej narażone są kobiety w okresie owulacji, młodzi mężczyźni i dzieci.
Ukąszenie komara – objawy i konsekwencje
U większości osób narażonych na ukąszenia owadów przez lata rozwija się prawidłowa odpowiedź immunologiczna na alergeny obecne w ich ślinie. Po kilkunastu minutach, kilku godzinach lub na drugi dzień po ukąszeniu w tym miejscu rozwija się reakcja, jaką jest niewielka, swędząca, lekko zaczerwieniona grudka. Jej podrapanie przynosi chwilową ulgę, docelowo jednak wyłącznie nasila odczuwany świąd. Zmiana przemija samoistnie po kilku dniach, ustępując bez pozostawiania strupków czy ran na skórze.
Niekiedy jednak dochodzi do występowania nieprawidłowych reakcji alergicznych, w tym dużych reakcji miejscowych. Nieprawidłowe odczyny po ukąszeniu przez komary są spowodowane reakcją immunologiczną organizmu na białka obecne w ich ślinie, m.in. antykoagulanty, czynniki przeciwpłytkowe, hemolityczne, rozszerzające naczynia oraz enzymy proteolityczne (hialuronidaza, proteazy, esterazy, kininy, neurotoksyny i inne). Słabo nasilona alergia na ślinę komarów występuje u większości ludzi. U osób predysponowanych ukąszenie komara może być przyczyną nawrotu objawów choroby alergicznej, nawet niepowiązanej z uczuleniem na jad owadów.
Zobacz również: Alergia a uczulenie.
Ukąszenie komara – profilaktyka
Aby uchronić się przed ukąszeniem komara, warto przestrzegać następujących zaleceń:
- eliminacja z pobliża domu naczyń z wodą, która przyciąga te owady;
- odpowiednia odzież podczas przebywania nad wodą, w lesie, w parkach i innych zarośniętych miejscach, zwłaszcza wieczorami dobrze sprawdzi się długi rękawy i nogawki;
- ubieranie się raczej w jasne rzeczy, ponieważ wykazano, że ciemne kolory przyciągają owady;
- stosowanie perfum i nakrapianie odzieży olejkami eterycznymi, komary szczególnie nie lubią zapachu: wanilii, cytryny, lawendy i mięty;
- suplementacja witamin z grupy B;
- stosowanie żeli z maleinianem dimetindenu czy hydrokortyzonem.
W domu w oknach warto zamontować siatki przeciwko owadom, jednocześnie stawiając na parapetach świece zapachowe lub flakoniki z olejami eterycznymi.
Domowe sposoby na ukąszenie komara
Jeśli doszło do ukąszenia komara, należy pamiętać, by nie pocierać i nie drapać tego miejsca. Wówczas zmiana skórna przeminie szybciej. Dawniej zastosowanie znajdowały metody takie, jak nacieranie skóry cebulą, cytryną, czy po prostu spirytusem salicylowym, dziś odchodzi się raczej od tego na rzecz smarowania ukąszeń żelem z apteki. Zmianę skórną warto też przemyć wodą, ewentualnie przyłożyć do niej kostkę lodu. Alternatywnie można przemyć ugryzienie sodą oczyszczoną rozpuszczoną w wodzie. Dopiero jeśli ślad po ukąszeniu nagle się powiększa, puchnie i boli, zamiast zmniejszać się na przestrzeni dni, warto odwiedzić lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.
Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalnyOryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...
Bibliografia
- Vignemont F., Ukąszenie komara przeciwko enaktywistycznemu ujęciu doświadczeń cielesnych, AVANT, wol. V, nr 1/2014.
Zostaw komentarz