Alergia wziewna

Aktualizacja: 28 lipca 2026

Alergia wziewna to nadmierna reakcja układu odpornościowego na alergeny obecne w powietrzu, a więc te wdychane przez nos lub usta. Organizm błędnie rozpoznaje je jako zagrożenie i uruchamia reakcję alergiczną, czego najczęstszym przejawem jest kichanie, kaszel, łzawienie z oczu czy wodnisty katar. Diagnostyką i leczeniem schorzenia zajmuje się alergolog, nierzadko we współpracy z pulmonologiem, ponieważ alergii wziewnej może towarzyszyć astma oskrzelowa.

Alergia wziewna – przyczyny

W Polsce zwiększa się odsetek osób chorujących na alergie, ponad połowa Polaków może mieć dodatni wynik testu. Zgodnie ze statystykami szacuje się, że około 40% Polaków ma alergię objawową. Około 25% osób cierpi na alergiczny nieżyt nosa, natomiast u 10% osób rozwijają się objawy astmy oskrzelowej. Bezpośrednią przyczyną objawów alergii wziewnej jest przedostanie się tzw. alergenów do wnętrza organizmu – w tym przypadku podczas oddychania. Alergeny są białkami lub glikoproteinami o ciężarze cząsteczkowym 5-70 kDa, przy czym dolna wartość ma znaczenie dla immunogenności, górna warunkuje zdolność penetracji przez błonę śluzową. Po przeniknięciu alergenów przez nos lub jamę ustną do wnętrza ciała układ immunologiczny wydziela specyficzne substancje zapalne, ponieważ odbiera te alergeny jako obce, negatywne, szkodliwe, zatem chce się ich pozbyć. Dla zdrowych osób wdychane alergeny pozostają obojętne.

Wciąż nie do końca wiadomo, jakie są przyczyny alergii wziewnych (i wszystkich innych rodzajów alergii). Uważa się, że najczęściej jest to połączenie następujących czynników:

• predyspozycje genetyczne – ryzyko zachorowania jest większe, jeśli alergie występują u rodziców lub rodzeństwa;
• kontakt z alergenami wziewnymi, takimi jak pyłki drzew, traw i chwastów, roztocza kurzu domowego, sierść, naskórek i ślina zwierząt, zarodniki pleśni i grzybów;
• ekspozycja na zanieczyszczenie powietrza – spaliny, dym i pyły mogą nasilać objawy oraz zwiększać ryzyko rozwoju alergii;
• dym tytoniowy – zarówno czynne, jak i bierne palenie może sprzyjać rozwojowi alergii i nasilać jej przebieg;
• czynniki środowiskowe – wilgoć i obecność pleśni w pomieszczeniach oraz długotrwałe narażenie na alergeny mogą zwiększać ryzyko wystąpienia choroby.

Warto podkreślić, że alergia wziewna może rozwinąć się na każdym etapie życia, choć przeważnie ma swój początek w okresie dzieciństwa. Istnieje wiele alergenów wziewnych, które mogą uczulać, jednak najczęściej są to pyłki traw i innych roślin, sierść zwierząt, roztocza kurzu domowego.

Zobacz również: Alergia na roztocza.

Alergia wziewna – objawy

Najbardziej charakterystycznymi objawami alergii wziewnej są:

• nawracający katar, zatkany nos, kichanie;
• zapalenie spojówek (przekrwione spojówki, łzawiące, niekiedy opuchnięte oczy);
• suchy, męczący kaszel (bez cech ostrej infekcji);
• drapanie w gardle;
• swędzące zmiany skórne;
• nawrotowe infekcje dróg oddechowych;
• bóle głowy;
• zmęczenie.

Większość z tych objawów pojawia się już w momencie kontaktu z alergenem, ewentualnie kilkanaście lub kilkadziesiąt minut później, gdy ta ekspozycja jest dłuższa. U niektórych osób, w przypadku uczulenia krzyżowego, mogą pojawiać się dodatkowo objawy ze strony układu pokarmowego.

Diagnostyka alergii wziewnej

Diagnostyka alergii wziewnej opiera się na testach alergicznych, które można wykonać zarówno z krwi pobranej od pacjenta, jak i z aplikacji alergenów bezpośrednio na skórę w warunkach kontrolowanych. Badania zleca lekarz alergolog, są one dostępne również w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Aby skorzystać z konsultacji alergologicznej na NFZ, należy wcześniej uzyskać skierowanie od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

Alergia wziewna – leczenie

Nie istnieje metoda pozwalająca całkowicie wyeliminować skłonność do alergii wziewnej. Leczenie ma na celu przede wszystkim łagodzenie objawów oraz ograniczenie reakcji organizmu na alergeny. W tym celu stosuje się leki przeciwalergiczne, m.in. leki przeciwhistaminowe, glikokortykosteroidy donosowe oraz (w zależności od wskazań) inne preparaty zalecone przez lekarza.

Zobacz również: Domowe sposoby na alergię.

U części pacjentów możliwe jest również zastosowanie immunoterapii swoistej (odczulania). Polega ona na regularnym podawaniu stopniowo zwiększanych dawek alergenu w celu wywołania tolerancji immunologicznej. Leczenie to trwa zwykle 3-5 lat, wymaga systematyczności oraz odpowiedniej kwalifikacji pacjenta, dlatego nie jest odpowiednie dla każdego. Istotnym elementem postępowania pozostaje także ograniczanie kontaktu z alergenami, o ile jest to możliwe.

Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Oryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...

Bio olej z czarnuszki w płynie 100% naturalny
Olej z czarnuszki tłoczony na zimno, dzięki swoim właściwościom może pomóc w zwalczaniu wszelkiego rodzaju problemach skórnych. Chroni komórki organizmu przed wolnymi rodnikami co powoduje, że skóra wygląda młodziej …
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Pawliczak R., Alergologia kompendium, Wydawnictwo Termedia, Poznań 2013.
2. Krogulska A., Znaczenie alergenów pokarmowych u dzieci i dorosłych z alergią wziewną, Alergia Astma Immunologia 2016, 21 (1): 16-27.
3. Rey A., Chełmińska M., Ogólne zasady postępowania w chorobach alergicznych w praktyce lekarza rodzinnego, Forum Medycyny Rodzinnej 2019, tom 13, nr 4, 170–175.