Sylimaryna

Aktualizacja: 25 sierpnia 2026

Sylimaryna to wykorzystywany w lecznictwie kompleks związków pochodzenia roślinnego, pozyskiwany z łusek nasiennych ostropestu plamistego, składający się przede wszystkim z flawonolignanów. Najczęściej stosuje się go jako suplement diety lub preparat wspierający funkcję wątroby. Stosowanie tego związku powinno być poprzedzone wykluczeniem wszelkich przeciwwskazań zdrowotnych.

Sylimaryna – charakterystyka

Sylimaryna jest wieloskładnikowym kompleksem flawonolignanów, którego dominującą frakcję stanowi sylibina (nawet do 70%). To wyciąg z łuski ostropestu plamistego, rośliny pochodzącej z regionu śródziemnomorskiego, uprawianej również w Polsce dla potrzeb przemysłu farmaceutycznego. Roślina rozprzestrzeniła się na wiele kontynentów, występując także dziko. Ostropest zawiera liczne składniki aktywne, w tym:

• sylimarynę;
• fitosterole;
• flawonoidy;
• garbniki;
• witaminę C;
• witaminę K;
• aminy biogenne (histaminę, tyraminę);
• kwasy organiczne;
• śluzy;
• sole mineralne.

Najważniejszą substancją czynną z punktu widzenia działania leczniczego jest jednak omawiana sylimaryna, czyli kompleks flawonolignanów zawierający m.in.:

• sylibinę;
• izosylibinę;
• sylikrystynę;
• sylidianinę;
• dehydrosylibinę;
• taksyfolinę.

Zgodnie z Farmakopeą Europejską zawartość sylimaryny w standaryzowanym wyciągu suchym wynosi 30-65%.

Sylimaryna charakteryzuje się niską biodostępnością po podaniu doustnym, co wynika ze słabej rozpuszczalności w wodzie i efektu pierwszego przejścia w wątrobie. Stężenie w osoczu po standardowych dawkach jest stosunkowo niskie, co przez wiele lat ograniczało jej potencjalną skuteczność terapeutyczną. Przełomem było opracowanie kompleksów sylibiny z fosfatydylocholiną, które wykazują nawet 10-krotnie wyższą biodostępność. Badania wykazały, że takie połączenie umożliwia uzyskanie wyższych stężeń w osoczu, co ma przełożenie na skuteczność kliniczną. Warto dodać, że sylimaryna osiąga najwyższe stężenia w wątrobie, jelitach, nerkach i płucach, w których wykazuje działanie ochronne.

Sylimaryna – właściwości prozdrowotne

Najlepiej poznanym mechanizmem działania sylimaryny jest efekt antyoksydacyjny, zwiększa ona syntezę glutationu, stabilizuje błony komórkowe i neutralizuje reaktywne formy tlenu. Działanie to ma kluczowe znaczenie, ponieważ stres oksydacyjny jest wspólnym mianownikiem uszkodzeń wątroby o różnej etiologii, od alkoholowej po metaboliczną. Kolejnym mechanizmem jest wpływ przeciwzapalny, ponieważ sylimaryna redukuje produkcję prozapalnych cytokin, prostaglandyn i leukotrienów. W rezultacie ogranicza to nacieki zapalne w wątrobie, spowalniając progresję do zwłóknienia.

Spirulina i Chlorella z certyfikatem – badanie zlecone przez BIOALGI Sp. z o.o. niezależnemu, akredytowanemu laboratorium badawczemu i przeprowadzone przez J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. Certyfikat Spiruliny i Chlorelli bioalgi do wglądu tutaj: Spirulina i Chlorella – certyfikat (badanie).

Warto również wspomnieć o działaniu przeciwzwłóknieniowym. Jest to głównie hamowanie proliferacji i aktywacji komórek gwiaździstych wątroby, które odpowiadają za syntezę kolagenu i mogą przyczyniać się do rozwoju włóknienia wątroby. Na podstawie badań wykazano, że sylimaryna wpływa na sygnalizację insulinową i redukuje reakcje zapalne zachodzące w siateczce śródplazmatycznej komórek wątroby. Złożoność mechanizmów pozwala traktować sylimarynę nie tylko jako substancję hepatoprotekcyjną, lecz także jako potencjalny czynnik modulujący metabolizm i odpowiedź zapalną.

Sylimaryna w farmakoterapii

W Polsce dostępne są cztery główne produkty wykorzystujące sylimarynę:

1. Sylimarol 35 – zawiera 50 mg suchego wyciągu z owoców.
2. Sylimarol 70 – zawiera 100 mg tego samego wyciągu.
3. Sylimarol Vita 150 – zawiera 214,3 mg suchego wyciągu oraz witaminę B1 (10 mg), witaminę B2 (4 mg), witaminę B6 (10 mg), witaminę PP (10 mg), pantotenian wapnia (4 mg).
4. Essylimar – zawiera 100 mg kompleksu sylimarynowo-fosfolipidowego o zawartości 30% flawonolignanów (przeliczanych na sylibinę) oraz 1,5% fosforu.

Leki te różnią się zawartością substancji czynnej i wskazaniami. Suplementów diety z ostropestem plamistym jest natomiast znacznie więcej.

Spirulina + Chlorella – naturalne oczyszczanie organizmu
Chlorella w bardzo dokładny sposób oczyszcza organizm, pomaga w likwidacji zaparć, wspiera budowanie naturalnej odporności, wspomaga odmładzanie organizmu, przyspiesza regenerację uszkodzonych tkanek, poprawia kondycję organizmu, dodaje sił witalnych, …
Zobacz tutaj ...

Chlorella w tabletkach z rozerwaną ścianą komórkową
Chlorella posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne nie wpływając przy tym na florę fizjologiczną. Bardzo dokładnie usuwa toksyny z organizmu …
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Wiercińska-Drapało A., Rola sylimaryny w terapii wspomagającej chorób wątroby, Lekarz POZ, 4/2025.
2. Siudem P., Paradowska K., Sylimaryna jako lek i suplement diety, 2018.