Cholesterol to organiczny związek chemiczny – lipid z grupy steroidów, obecny jest w organizmie każdego człowieka. Pełni szereg niezwykle ważnych funkcji, jednak może się także przyczyniać do rozwoju stanów patologicznych, wynikających zarówno z nagromadzenia jego cząsteczek w ustroju, jak również zaburzeń w ich metabolizmie.

Skąd się bierze cholesterol?

Substancja ta może być syntezowana w wątrobie i jelitach w szeregu reakcji enzymatycznych, jednak jego znacznie większa część dostarczana jest wraz z pokarmem i wchłaniana w jelicie cienkim.

W organizmie człowieka cholesterol transportowany jest jako lipoproteiny, czyli w połączeniu z białkami. W tej postaci dociera do komórek docelowych, gdzie w wyniku interakcji ze swoistymi receptorami zostaje wprowadzony do wnętrza komórki na drodze endocytozy.

Podział

Jak wspomniano wyżej, cholesterol transportowany jest jako lipoproteiny, które z kolei dzielimy na:

  • chylomikrony;
  • chylomikrony resztkowe;
  • VLDL – lipoproteiny o bardzo małej gęstości;
  • LDL – lipoproteiny o małej gęstości;
  • IDL – lipoproteiny o średniej gęstości;
  • HDL – lipoproteiny o dużej gęstości.

Podstawowy podział znany powszechnie wśród ludzi obejmuje “dobry” i “zły” cholesterol. Za dobry uznaje się HDL, zaś za zły – LDL.

Źródła

Źródłem cholesterolu LDL w pożywieniu są głównie produkty pochodzenia zwierzęcego, w tym:

  • mięso i przetwory mięsne;
  • jaja;
  • nabiał (jednak w mniejszym stopniu);
  • tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, np. słonina.

Natomiast w HDL bogate są zdrowe tłuszcze pochodzenia roślinnego, w tym:

  • oliwa z oliwek;
  • oleje roślinne, np. lniany, z wiesiołka czy z rokitnika;
  • orzechy;
  • ryby;
  • awokado.

Funkcje cholesterolu

Główna funkcja cholesterolu jest zależna od temperatury modulacji płynności błon komórkowych.

W niskiej temperaturze chroni on błonę przed powstawaniem fazy krystalicznej, zaś w wysokiej – zapobiega jej dezorganizacji. Duża ilość cholesterolu występuje w błonach pełniących ważną rolę w procesie endocytozy i międzykomórkowym przekazie sygnału.

Ponadto jest on prekursorem hormonów steroidowych.

Cholesterol pełni jednak znacznie więcej ważnych funkcji, w tym:

  • odgrywa znaczącą rolę w syntezie endogennej witaminy D3;
  • warunkuje prawidłowy rozwój zarodka i wykształcenie większości narządów;
  • warunkuje prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.

LDL a HDL

Lipoproteiny HDL odpowiadają za usuwanie cholesterolu z tkanek obwodowych i ścian naczyń. W efekcie zapobiegają miażdżycy oraz innym chorobom układu sercowo-naczyniowego.

Z kolei lipoproteiny LDL w przypadku ich nadmiaru w organizmie mogą odkładać się w ścianach naczyń krwionośnych, tworząc blaszki miażdżycowe.

Normy cholesterolu

Norma jest oddzielna dla cholesterolu całkowitego, LDL oraz HDL.

W przypadku cholesterolu całkowitego jego poziom nie powinien przekraczać 200 mg/dL.

Niski poziom HDL stanowi ryzyko chorób serca, w związku z czym jego poziom nie może być mniejszy niż 35 mg/dL u mężczyzn oraz 45 mg/dL u kobiet. Zaleca się jednak utrzymywanie go na poziomie co najmniej 60 mg/dL.

Optymalny poziom cholesterolu LDL wynosi poniżej 100 mg/dL.

Jak obniżyć cholesterol?

By obniżyć poziom cholesterolu całkowitego oraz LDL należy:

  • unikać tłuszczów nasyconych, których źródłem są podroby, słonina, tłusty boczek, kiełbasy, pasztety i inne produkty pochodzenia zwierzęcego, tłuste przetwory mleczne oraz produkty zawierające olej palmowy;
  • ograniczyć produkty zawierające tłuszcze trans, czyli chipsy, słodkie przekąski, fast-foody i smażone potrawy;
  • utrzymywać prawidłową masę ciała poprzez stosowanie zbilansowanej, zdrowej diety i codzienną aktywność fizyczną;
  • zrezygnować z palenia papierosów i ograniczyć spożywanie alkoholu;
  • prowadzić aktywny tryb życia;
  • wybierać zdrowe tłuszcze nienasycone;
  • spożywać odpowiednią ilość warzyw i owoców dziennie;
  • spożywać odpowiednią ilość wody dziennie i dbać o nawodnienie organizmu.

Zobacz również: Jak obniżyć cholesterol?

Jak podwyższyć cholesterol HDL?

Aby podwyższyć cholesterol HDL należy urozmaicić dietę o produkty bogate w tę substancję, szczególnie oliwę z oliwek, orzechy czy ryby.

Bibliografia

  1. Użarowska M., Surman M., Janik M., Dwie twarze cholesterolu: znaczenie fizjologiczne i udział w patogenezie wybranych schorzeń, Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych, 2/2018.
  2. Cichosz G., Czeczot H., Kontrowersje wokół cholesterolu pokarmowego, Polski Merkuriusz Lekarski, 38/2012.
  3. Dobra dieta na zły cholesterol, Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej, Warszawa.
Spirulina Febico - naturalne witaminy i minerały na wyciągnięcie ręki
Spirulina Febico - wysokiej jakości alga, której skład to 100% czysta Spirulina. Każdy etap, od hodowli, poprzez produkcję, do otrzymania pełnowartościowego produktu, jest poddawany szczegółowej kontroli. Pozwala to uzyskać najwyższej jakości Spirulinę
Zobacz tutaj ...
Spirulina - witaminy i minerały (100% naturalne)
Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...