Krwawienia z odbytu

Krwawienia z odbytu to dolegliwość, która najczęściej kojarzy się z chorobą hemoroidalną. Należy jednak wiedzieć, że krew w stolcu lub na bieliźnie może występować także w przypadku innych problemów zdrowotnych, przeważnie poważnych, wymagających leczenia. Ich diagnostyką może zajmować się lekarz rodzinny, proktolog lub gastroenterolog. Ważne znaczenie ma kolor krwi, jej ilość oraz częstotliwość występowania krwawienia. Jasnoczerwona krew może wskazywać na źródło krwawienia w końcowym odcinku przewodu pokarmowego, natomiast ciemna krew lub smolisty stolec mogą świadczyć o krwawieniu z wyższych partii przewodu pokarmowego. Każdy niewyjaśniony epizod krwawienia wymaga konsultacji lekarskiej, a obfite krwawienie, zwłaszcza z osłabieniem, zawrotami głowy lub omdleniem, wymaga pilnej pomocy medycznej.

Krwawienia z odbytu – przyczyny

Najczęstszą przyczyną krwawienia z odbytu jest choroba hemoroidalna (inaczej: hemoroidy), która występuje nawet u ponad 30% osób dorosłych w populacji Polski. Szczególnie wysoki odsetek zachorowań występuje u pacjentów w wieku 50-65 lat, choć objawy mogą wystąpić w każdym wieku. Ryzyko występuje zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, przy czym u kobiet jest zwiększone w okresie ciąży i połogu ze względu na zmiany hormonalne, zwiększone ciśnienie w układzie żylnym i częste zaparcia. Czynnikami ryzyka hemoroidów są:

• częste zaparcia w związku z ciążą i porodem, chorobami przewodu pokarmowego i niewłaściwą dietą;
• częsty kaszel, np. w przebiegu przewlekłych chorób płuc, takich jak POChP;
• siedzący tryb życia, niski poziom aktywności fizycznej;
• otyłość;
• długie siedzenie w toalecie;
• ciężka praca fizyczna, dźwiganie na co dzień.

Hemoroidy to fizjologiczne struktury w obrębie kanału odbytu, mające bogatą sieć naczyń krwionośnych. Wskutek powyższych czynników ryzyka wystąpić może powiększenie tych struktur, co prowadzi do nadmiernego rozciągnięcia splotów i pojawienia się objawów choroby hemoroidalnej, takich jak krwawienie, świąd czy wypadanie guzków na zewnątrz.

Inne możliwe przyczyny krwawienia z odbytu to:

• uchyłki jelita grubego – dotyczą nawet 2/3 populacji osób powyżej 80. roku życia, a coraz częściej również młodszych osób;
• angiodysplazje (przetoki tętniczo-żylne) – powstają w wyniku częściowej niedrożności naczyń podśluzówkowych;
• choroby zapalne w dolnych drogach pokarmowych, zwłaszcza w jelicie cienkim i jelicie grubym – np. choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
• nowotwory – zarówno łagodne (polipy), jak i guzy złośliwe dotyczą przede wszystkim jelita grubego.

Przede wszystkim dąży się do wykluczenia przyczyn nowotworowych.

Zobacz również: Krwawiące hemoroidy.

Krwawienia z odbytu – diagnostyka

Przy krwawieniach z odbytu najpierw należy się upewnić, że pacjent nie ma hemoroidów. W tym celu wykonuje się oględziny odbytu i badanie per rectum. Jeśli przyczyna ta zostanie wykluczona, zleca się kolonoskopię, czyli obrazowanie wnętrza jelita grubego za pomocą długiego endoskopu zakończonego źródłem światła i kamerą. Przy większym krwawieniu należy wykonać badania krwi, w tym morfologię, aby upewnić się, że nie doszło do niedokrwistości, oraz zawęzić poszukiwanie przyczyn krwawienia.

Krwawienia z odbytu – leczenie

Leczenie krwawienia z odbytu zależy od dokładnej przyczyny dolegliwości. Dla przykładu przy uchyłkach jelita grubego najlepszą metodą leczniczą są metody endoskopowe, a w razie krwotoku ostrego lub nawrotów, zabieg resekcyjny, z kolei przy przetokach tętniczo-żylnych zastosowanie znajdują: leczenie endoskopowe (np. koagulacje), embolizacja selektywna uszkodzonego naczynia, leczenie chirurgiczne, a w razie braku lokalizacji krwotoku – subtotalna kolektomia.

Przy hemoroidach kluczowe znaczenie mają następujące metody terapeutyczne:

• normalizacja masy ciała;
• wdrożenie do życia codziennej aktywności fizycznej;
• modyfikacja diety, by zlikwidować zaparcia i wzbogacić ją o błonnik pokarmowy;
• stabilizacja chorób przewlekłych przebiegających z kaszlem lub zaparciami;
• miejscowe maści i kremy zmniejszające stany zapalne;
• skleroterapia, gumkowanie lub koagulacja – medyczne zabiegi wykonywane przez lekarza.

Z pewnością nie należy bagatelizować krwawienia z odbytu, zwłaszcza jeśli występuje spontanicznie, a pacjent nigdy nie miał zdiagnozowanych hemoroidów.

Spirulina + Żelazo – wsparcie energii i produkcji krwi
Połączenie spiruliny z naturalnie pozyskanym i związanym żelazem. Żelazo pomaga w prawidłowej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny oraz przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Grzebieniak Z., Marek G., Agrawal A., Kielan W., Krwawienie z odbytu – zasady postępowania, Family Medicine & Primary Care Review 2013; 15, 2: 221-223.
2. Horoszkiewicz M., Choroba hemoroidalna – profilaktyka, leczenie i aspekt psychiczny, Lekarz POZ, 4/2025.