Przewód pokarmowy

Aktualizacja: 25 września 2026

Przewód pokarmowy to układ organizmu odpowiadający przede wszystkim za spożywanie i trawienie pokarmów, a także za przyswajanie zawartych w nich składników odżywczych i wydalanie resztek pokarmowych. To również siedlisko bakterii tworzących mikroflorę jelitową, przez co ma ogromne znaczenie także dla odporności człowieka. Składa się z kilku części, spośród których każda pełni określoną rolę. Diagnostyką i leczeniem chorób układu pokarmowego zajmują się: stomatolodzy (jama ustna), laryngolodzy (gardło), gastroenterolodzy (od żołądka do jelit), proktolodzy (jelito grube, odbytnica) i inni specjaliści w zespole interdyscyplinarnym, np. dietetycy.

Przewód pokarmowy

Przewód pokarmowy tworzy ciąg połączonych ze sobą narządów, przez które pokarm przemieszcza się w określonej kolejności. Wyróżnia się w nim:

• jamę ustną i gardło;
• przełyk i żołądek;
• dwunastnicę i pozostałe odcinki jelita cienkiego;
• jelito grube;
• odbytnicę i odbyt.

Jama ustna i gardło

Jama ustna składa się z przedsionka jamy ustnej i właściwej jamy ustnej, a w jej obrębie znajdują się zęby, język i gruczoły ślinowe. Na tym odcinku dochodzi przede wszystkim do mechanicznego rozcierania, żucia i rozdrabniania kęsów pokarmowych, które następnie mogą zostać przetransportowane do dalszych odcinków przewodu pokarmowego. Ślina pomaga je nawilżyć i skleić. To właśnie w tym miejscu rozpoczyna się trawienie skrobi, głównie dzięki amylazie ślinowej. Gardło jest kolejnym odcinkiem, połączonym bezpośrednio z jamą ustną i przechodzącym w przełyk. W jego obrębie znajdują się migdałki, które spełniają bardzo ważną rolę odpornościową.

Przełyk i żołądek

Przełyk to elastyczna, umięśniona rura o długości około 25 cm, która prowadzi pokarm bezpośrednio do żołądka. Spełnia funkcję głównie transportową, zaś kończy się zwieraczem przełyku, który zapobiega cofaniu się treści pokarmowej z żołądka wstecz. Jego ściana zawiera mięśnie umożliwiające ruchy perystaltyczne, dlatego pokarm będzie się przesuwał do żołądka nawet jeśli znajdujemy się w pozycji leżącej bądź półleżącej. W tym odcinku nie zachodzi trawienie kęsów pokarmowych.

Jednym z najważniejszych elementów przewodu pokarmowego jest żołądek. Stanowi workowaty, umięśniony narząd, w którym wyróżnia się m.in. wpust, dno, trzon i część odźwiernikową. Jego ściana zawiera gruczoły produkujące m.in. kwas solny i enzymy trawienne, przez co bardzo intensywnie zachodzi tu trawienie, szczególnie białek. Wspomniany kwas solny tworzy kwaśne środowisko i pomaga niszczyć wiele drobnoustrojów, dlatego żołądek można uznać za ważną linię odpornościową, niszczy patogeny, które mogą znajdować się w spożywanym pokarmie.

Dwunastnica i jelito cienkie

Jelito cienkie jest bardzo długim narządem, ma średnio 5-6 metrów długości u dorosłego człowieka. Dzieli się na dwunastnicę, jelito czcze i jelito kręte. Ma wiele pofałdowań, wykazuje zdolność silnych ruchów perystaltycznych, a jego wnętrze (zwłaszcza w odcinku czczym i krętym) pokrywają mikrokosmki jelitowe, które zwiększają powierzchnię wchłaniania. W dwunastnicy zachodzi silne wchłanianie i trawienie tłuszczów, po czym pokarm przesuwa się w stronę jelita czczego i krętego, gdzie zachodzi dalsze trawienie i wchłanianie wszystkich innych składników odżywczych, także witamin.

Chlorella z certyfikatem – badanie zlecone przez BIOALGI Sp. z o.o. niezależnemu, akredytowanemu laboratorium badawczemu i przeprowadzone przez J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. Certyfikat Chlorelli bioalgi do wglądu tutaj: Chlorella – certyfikat (badanie).

Jelito grube

Jelito grube składa się z kątnicy, okrężnicy i odbytnicy. W swojej budowie nie ma kosmków jelitowych takich jak jelito cienkie, ale również zawiera różnorodną florę bakteryjną. W tym odcinku miejsce ma między innymi resorpcja zwrotna wody, wchłanianie składników mineralnych oraz produkcja niektórych witamin, głównie niewielkich ilości witamin z grupy B i witaminy K. Jelito grube odpowiada za formowanie kału i zagęszczanie go. Warto podkreślić, że przy kątnicy znajduje się wyrostek robaczkowy, który często ma tendencję do zapalania się, zwłaszcza w wieku dziecięcym. Wówczas należy go chirurgicznie usunąć.

Odbytnica i odbyt

Choć odbytnica to końcowy odcinek jelita grubego, często omawia się ją oddzielnie. Magazynuje kał przed jego wydaleniem i raczej nie wykazuje zdolności trawiennych. Stanowi pewnego rodzaju przechowalnię. Cały przewód pokarmowy kończy się odbytem. Mianem tym określa się końcowy otwór przewodu pokarmowego o wyglądzie pierścienia, mającego zdolność silnego skurczu. Podczas defekacji mięsień zwieracz odbytu rozluźnia się, co umożliwia defekację. W pozostałym czasie w ciągu dnia i nocą pozostaje zaciśnięty, przez co kał samoistnie nie wydostaje się na zewnątrz.

Spirulina + Chlorella – naturalne oczyszczanie organizmu
Chlorella w bardzo dokładny sposób oczyszcza organizm, pomaga w likwidacji zaparć, wspiera budowanie naturalnej odporności, wspomaga odmładzanie organizmu, przyspiesza regenerację uszkodzonych tkanek, poprawia kondycję organizmu, dodaje sił witalnych, …
Zobacz tutaj ...

Chlorella w tabletkach z rozerwaną ścianą komórkową
Chlorella posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne nie wpływając przy tym na florę fizjologiczną. To w pełni naturalny produkt, który wspomaga procesy usuwania toksyn z organizmu …
Zobacz tutaj ...

Chlorella i młody jęczmień – oczyszczanie i odchudzanie
Chlorella i młody jęczmień w postaci sproszkowanego soku to w 100% naturalne produkty wysokiej jakości premium. W połączeniu uzupełniają składniki odżywcze i wspomagają oczyszczanie organizmu z zalegających toksyn …
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, repetytorium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
2. Sokołowska-Pituchowa J., Anatomia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.