Adenowirus

Aktualizacja: 16 lutego 2026

Adenowirus to powszechnie występujący wirusowy patogen chorobotwórczy. Odpowiada za liczne zakażenia u dzieci i dorosłych, szczególnie w okresach obniżonej odporności organizmu. Adenowirus wywołuje szereg różnych dolegliwości, najczęściej jednak atakuje drogi oddechowe, spojówki, przewód pokarmowy i układ moczowy. Należy do rodziny Adenoviridae i obejmuje kilkadziesiąt typów (ponad 50) zdolnych do wywoływania infekcji u ludzi. Wirus ten wyróżnia się wysoką zdolnością do zakażania oraz odpornością na czynniki środowiskowe, co sprzyja jego łatwemu rozprzestrzenianiu się. Dotyczy to zarówno środowiska domowego, jak i w skupiskach ludzkich, takich jak szkoły, przedszkola czy placówki medyczne.

Adenowirus – charakterystyka

Adenowirusy ludzkie (HAdV) są istotnym czynnikiem wywołującym zakażenia u chorych z zaburzeniami odporności, w tym zwłaszcza z chorobami nowotworowymi układu krwiotwórczego. Niestety są one trudne do zwalczania, ponieważ mogą przetrwać przez długi czas w środowisku i są odporne na wiele powszechnie stosowanych środków dezynfekcyjnych. W efekcie tego stosunkowo łatwo rozprzestrzeniają się w szpitalach, szkołach i innych miejscach. Pod względem budowy adenowirusy nie mają otoczki lipidowej, a replikacja zachodzi w ich jądrze komórkowym gospodarza. Mają wielkość rzędu 80-100 nm, a ich kwasem nukleinowym jest dsDNA, czyli dwuniciowe DNA.

Ciekawostką jest, że adenowirusy zostały wykryte w 1953 roku w tkance migdałków gardłowych (tkance adenoidalnej), stąd ich nazwa. Do zakażenia adenowirusami przeważnie dochodzi drogą kropelkową, przez kontakt bezpośredni (np. dotykanie oczu brudnymi rękami), przez zanieczyszczone powierzchnie, jak również drogą pokarmową (niektóre typy). Ogólnie mówiąc ich rozprzestrzenianie się jest bardzo łatwe, zatem i stopień zakaźności określa się jako wysoki.

Adenowirus – jakie choroby wywołuje?

U zdrowych osób infekcje wywołane tymi wirusami zazwyczaj są łagodne lub niezauważalne. Jednak u małych dzieci, osób starszych i tych z osłabionym układem odpornościowym adenowirusy mogą prowadzić do poważnych powikłań, a nawet zagrażać życiu. Adenowirusy człowieka podzielono na 6 gatunków oznaczonych literami od A do F, w obrębie których znajduje się 51 serotypów znacznie różniących się pod względem patogenności. Ze względu na zróżnicowany tropizm tkankowy mogą one wywoływać rozmaite objawy chorobowe. Dla przykładu:

• gatunek A – odpowiada głównie za biegunki u dzieci;
• gatunek B – wywołuje głównie stany zapalne dróg oddechowych wśród dzieci oraz młodych dorosłych skupionych w dużych zbiorowiskach;
• gatunek C – jest sprawcą endemicznie występujących przewlekłych zapaleń gardła u pacjentów pediatrycznych;
• gatunek D – odpowiedzialny jest między innymi za ostre stany zapalne spojówki;
• gatunek E – wywołuje głównie infekcje i stany zapalne układu oddechowego.

Mówiąc w skrócie, adenowirusy, zależnie od swojego gatunku, wywoływać mogą:

• infekcje dróg oddechowych – katar, kaszel, gorączka, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, rzadziej zapalenie płuc;
• zapalenie spojówek – jest ono bardzo zakaźne, często przebiega z obrzękiem powiek i łzawieniem oczu;
• infekcje przewodu pokarmowego – bóle brzucha, biegunki, wymioty (zwłaszcza u małych dzieci);
• infekcje układu moczowego – zapalenie pęcherza moczowego, krwiomocz (tzw. krwotoczne zapalenie pęcherza u dzieci).

Warto podkreślić, że wszystkie wymienione choroby i patologie zdrowotne mogą być wywołane również przez inne wirusy lub nawet bakterie, dlatego też porada lekarska jest bardzo ważna przy wystąpieniu niepokojących dolegliwości. Pozwoli to na indywidualny dobór leczenia do patogenu, który wywołał objawy.

Adenowirus – jak leczyć?

Nie ma specyficznego leczenia przeciwwirusowego dla typowych zakażeń adenowirusowych. Przeważnie wystarczające jest leczenie objawowe, skupiające się na odpoczynku i śnie, nawadnianiu organizmu, stosowaniu zdrowej i zbilansowanej diety, suplementacji oraz na domowych metodach wzmacniających odporność takich jak:

• syropy z czosnku, miodu i cebuli;
• złote mleko;
• napary z imbiru.

Przy zapaleniu spojówek bardzo ważna jest prawidłowa, wysoka higiena oczu, natomiast przy ciężkim przebiegu u osób z grup ryzyka (osłabiona odporność, choroby przewlekłe, ciąża, bardzo małe dzieci) stosuje się indywidualnie dobrane leczenie specjalistyczne (np. farmakoterapia).

Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Oryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Rynans S., Dzieciątkowski T., Krenke R., Grabczak M., Kołkowska-Leśniak A., Przybylski M., Sulowska A., Chazan R., Warzocha K., Młynarczyk G., Wykorzystanie ilościowej reakcji łańcuchowej polimerazy w czasie rzeczywistym do wykrywania zakażeń dolnych dróg oddechowych wywołanych adenowirusami u osób z chorobami nowotworowymi układu krwiotwórczego, Przegląd Epidemiologiczny, 65/2011.
2. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.