Heparyna

Aktualizacja: 28 czerwca 2022

Heparyna to związek organiczny produkowany naturalnie przez organizm człowieka, a dokładniej przez komórki tuczne. Wyodrębniono ją już w roku 1938 i od tego momentu stała się tematem licznych badań. Współcześnie heparynę stosuje się w medycynie jako środek przeciwkrzepliwy, a więc w leczeniu wielu chorób, zwłaszcza zakrzepicy. Jest dostępna w formie żelu, aerozolu czy płynów do iniekcji.

Heparyna – działanie

Heparyna jest polisacharydem produkowanym przez komórki tuczne zlokalizowane głównie w wątrobie, sercu, płucach i jelitach. To naturalny czynnik zapobiegający krzepnięciu krwi w naczyniach krwionośnych. Dzięki niemu krew sprawnie krąży po całym krwiobiegu, nie tworząc skrzepów, które mogłyby zamknąć światło naczynia. Hamuje wszystkie etapy krzepnięcia, począwszy od fazy przejścia protrombiny w trombinę, kończąc na zmianie wpływu trombiny na fibrynogen. Heparyna aktywuje antytrombinę, a więc hamuje działanie trombiny. Dodatkowo heparyna działanie ma następujące:

• obniża poziom cholesterolu i lipidów we krwi, ponieważ aktywuje lipazę lipoproteinową;
• w większych stężeniach hamuje agregację trombocytów i ich adhezję, czyli przyleganie do ścian naczyń krwionośnych;
• zwiększa ładunek ujemny ścian naczyń krwionośnych, co chroni przed przyleganiem do nich płytek krwi.

Wytwarzana w organizmie heparyna działanie ma skuteczne i intensywne, lecz krótkotrwałe. Ciekawostką jest, że może mieć także działanie przeciwzapalne, przeciwwirusowe oraz przeciwłuszczycowe.

Zobacz również: Czy zakrzepica jest groźna?

Leki z heparyną

Heparyna jest powszechnie wykorzystywana do produkcji leków przeciwzakrzepowych. Jest standardowo podawana pacjentom poddawanym zabiegom i operacjom chirurgicznym, a także tym unieruchomionym, np. wskutek przewlekłych chorób. To podstawowy lek uznawany za złoty standard w terapii ostrych zespołów wieńcowych oraz żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Często podaje się ją także w trakcie hemodializy. W medycynie stosuje się 2 rodzaje preparatów. Są to:

1. Heparyna drobnocząsteczkową.
2. Heparyna niefrakcjonowaną.

Innymi wskazaniami do terapii tym związkiem są:

• zatorowość płucna;
• tętnicze powikłania zatorowo-zakrzepowe;
• profilaktyka nawykowych poronień.

Żele i aerozole są przeznaczone do stosowania zewnętrznego, zwłaszcza w terapii krwiaków podskórnych, żylaków kończyn dolnych, nieco rzadziej przy stłuczeniach i obrzękach. Heparyna stosowana do iniekcji podskórnych i dożylnych cechuje się słabym powinowactwem do białek osocza i płytek krwi, ma więc lepszą biodostępność oraz dłuższy czas półtrwania. Heparyny nie znajdziemy w żadnych tabletkach, ponieważ po podaniu doustnym nie wchłania się do organizmu.

Heparyna – przeciwwskazania

Przeciwwskazaniami bezwzględnymi do podawania leków z heparyną są:

• skazy krwotoczne;
• rozwarstwienie aorty;
• krwawienia z przewodu pokarmowego;
• objawowe nadciśnienie wrotne.

Z kolei przeciwwskazaniami względnymi są między innymi:

• udar krwotoczny;
• retinopatia cukrzycowa;
• ciężka niewydolność wątroby bądź ciężka niewydolność nerek;
• ostre zapalenie osierdzia;
• niekontrolowane, bardzo wysokie nadciśnienie tętnicze;
• guzy mózgu.

O podaniu heparyny decyduje lekarz.

Skutki uboczne heparyny

U 1-3% pacjentów wskutek przyjęcia heparyny dochodzi do nadmiernej reakcji immunologicznej organizmu. Polega ona na aktywacji produkcji przeciwciał przeciw trombocytom, czego konsekwencją jest obniżenie liczby płytek krwi w osoczu. Paradoksalnie prowadzi to do ich aktywacji i powstawania skrzeplin. Jest to jednak sytuacja stosunkowo rzadka. Częściej heparyna skutki uboczne wykazuje takie jak:

• pokrzywka;
• świąd;
• rumień.

Zbyt długie stosowanie może zwiększać ryzyko martwicy skóry.

Na ogół heparyna uznawana jest za bezpieczną, dlatego nie ma przeciwwskazań do stosowania jej nawet u kobiet ciężarnych. Mowa o heparynie drobnocząsteczkowej. Nie przechodzi przez łożysko i nie dociera do płodu.

Spirulina + Żelazo - wsparcie energii i produkcji krwi
Połączenie spiruliny i organicznie związanego, naturalnie pozyskanego żelaza. Żelazo pomaga w prawidłowej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny oraz przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Jędrzejczak A., Doustne leki przeciwzakrzepowe, Poznań 2020.
2. Windyga J., Powikłania leczenia przeciwkrzepliwego, Hematologia, 2/2010.
3. Kotłowski Ł., Zasady stosowania leków przeciwtrombinowych w ostrych zespołach wieńcowych: heparyna niefrakcjonowana, heparyny drobnocząsteczkowe, bezpośrednie inhibitory trombiny, pentasacharydy, Choroby Serca i Naczyń, 2/2016.
4. Kałaska B., Mikłosz J., Sokołowska E., Mogielnicki A., Blaski i cienie współczesnej farmakoterapii antykoagulacyjnej, Biuletyn Wydziału Farmaceutycznego WUM, 10/2016.