Risotto

Aktualizacja: 26 czerwca 2026

Risotto to tradycyjna potrawa kuchni włoskiej o kremowej konsystencji pochodząca z północy kraju. Istnieje wiele wariantów tego dania, które jest przyrządzane na całym świecie. Po części przez to, że jest zdrowe i sycące, a dodatkowe składniki (poza ryżem, który jest tu zdecydowaną podstawą) można dobierać samodzielnie zgodnie z preferencjami smakowymi, po części zaś dlatego, że jest po prostu niezwykle smaczne i aromatyczne. Sprawdza się zarówno jako główne danie, jak i jako dodatek na przykład do ryb, mięs czy owoców morza.

Risotto – historia

Historia risotto jest długa. Na początku należy wiedzieć, że ryż trafił do Europy z Azji. W średniowieczu był znany głównie w krajach arabskich, po czym rozpowszechnił się w basenie Morza Śródziemnego. Na większą skalę zaczęto go uprawiać w północnych Włoszech w XV wieku, w szczególności na terenach dzisiejszych regionów Lombardia i Piemont, gdzie warunki wodne sprzyjały zakładaniu pól ryżowych. Pierwsze potrawy ryżowe we Włoszech przypominały raczej gęste zupy lub ryż gotowany z przyprawami. Jednak wraz z upływem czasu i doskonaleniem się sztuki kulinarnej tamtejszych specjalistów, kucharze zaczęli gotować ryż stopniowo, dolewając bulion i mieszając go podczas gotowania. Ta technika pozwalała uzyskać charakterystyczną kremową konsystencję, która dziś definiuje risotto.

Wraz ze wzrostem produkcji ryżu risotto stało się kluczowym elementem kuchni północnowłoskiej. Powstawały regionalne odmiany z dodatkiem grzybów, warzyw, ryb i owoców morza, a prawdopodobnie największą popularnością cieszy się risotto z Mediolanu z dodatkiem szafranu. Choć współcześnie istnieją setki wariantów, klasyczna metoda pozostała niemal niezmieniona: odpowiedni ryż, stopniowe dolewanie bulionu i końcowe połączenie z masłem oraz serem dla uzyskania kremowej konsystencji.

Risotto – przepis

Podstawowy przepis na klasyczne risotto obejmuje zastosowanie następujących składników:

• 320 g ryżu do risotto, np. Carnaroli lub Arborio;
• 1 litr gorącego bulionu warzywnego lub drobiowego;
• 1 mała cebula lub 2 szalotki, drobno posiekane;
• 2 łyżki masła;
• 1 łyżka oliwy z oliwek;
• 100 ml wytrawnego białego wina (opcjonalnie);
• 50-70 g startego Parmigiano Reggiano;
• sól i świeżo mielony pieprz do smaku.

Na samym początku podgrzewamy na małym ogniu bulion i utrzymujemy go w stałej temperaturze przez cały czas gotowania. W szerokim garnku lub głębokiej patelni rozgrzewamy oliwę wraz z łyżką masła. Dodajemy cebulę i smażymy na małym ogniu 3-5 minut, aż zmięknie, ale się nie zrumieni. Następnie wsypujemy do niego ryż i mieszamy przez około 1-2 minuty. Ziarna powinny stać się lekko przezroczyste na brzegach. Jeśli tak się stanie, wlewamy białe wino dobrej jakości, najlepiej wytrawne i mieszamy, aż niemal całkowicie odparuje. Dodajemy pierwszą chochlę gorącego bulionu, od czasu do czasu mieszając. Gdy płyn zostanie wchłonięty, dodajemy kolejną porcję bulionu. Czynność powtarzamy przez około 16-20 minut. Ryż powinien być miękki, ale nadal lekko al dente. Po zdjęciu naczynia z ognia dodajemy pozostałą łyżkę masła i starty ser. Energicznie mieszamy, doprawiamy, odstawiamy dosłownie na minutę i od razu podajemy.

Risotto najlepiej smakuje od razu po zrobieniu. Klasycznie raczej nie przetrzymuje się go w lodówce do następnego dnia. Istnieje oczywiście wiele wariantów risotto. Popularne dodatki to między innymi:

• groszek zielony;
• dynia;
• grzyby;
• kurczak;
• kukurydza;
• mięso mielone;
• ryby;
• krewetki i inne owoce morza;
• szafran;
• szparagi.

Dobrze przygotowane risotto po nałożeniu na talerz powinno delikatnie się rozpływać, a nie zachowywać kształt zwartej górki.

Czy risotto jest zdrowe?

Jak w przypadku wielu klasycznych dań, kaloryczność i zdrowotność risotto zależy głównie od użytych składników dodatkowych. W wersji podstawowej ryż dostarcza energii (węglowodany), jednak ma niewiele tłuszczu (dopiero dodatki go zwiększają). Tym samym może być dobrą bazą diety, zwłaszcza jeśli dodamy do ryżu warzywa, chude białko (np. pochodzące z owoców morza i chudych ryb) oraz zdrowe tłuszcze. Mniej zdrowe risotto staje się w momencie, w którym dodamy do niego bardzo dużo masła, sera i śmietany, jak również gdy użyjemy tłustych dodatków (np. boczek, kiełbasa). Ryż jest delikatny dla żołądka, a gotowanie w bulionie zmiękcza strukturę ziaren. Pomijamy etap smażenia na głębokim tłuszczu, można więc uznać risotto za zdrowy, wartościowy składnik diety. Risotto ma jednak z reguły wysoki indeks glikemiczny, ostrożność powinny zachować osoby chorujące na cukrzycę. Im bardziej rozgotowany ryż, tym indeks glikemiczny będzie wyższy.

Spirulina w tabletkach (100% naturalna)
Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...

Spirulina w proszku (100% naturalna)
Spirulina w proszku to słodkowodna alga, zawierająca duże stężenie witamin, minerałów i innych, ważnych składników odżywczych. Wysoką jakość uzyskano dzięki odpowiednim warunkom klimatycznym, przestrzeganiu restrykcyjnych norm podczas hodowli i …
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Sowińska A., Risotto i jego tajemnice, Studia, parla, ama! Blog o języku włoskim, 2015.
2. Risotto i kaszotto apetyczne i pożywne. Praca zbiorowa, Wydawnictwo Buchmann 2015.