Aktualizacja: 14 października 2020

Indeks glikemicznyIndeks glikemiczny (IG) to termin odnoszący się do procentowej szybkości wzrostu stężenia glukozy we krwi po spożyciu produktów w porównaniu do wzrostu, jaki następuje po spożyciu tej samej ilości węglowodanów w postaci czystej glukozy. Natomiast Światowa Organizacja Zdrowia opisuje indeks glikemiczny jako pole pod krzywą glikemii po spożyciu 50 g węglowodanów posiłku testowanego porównując do efektu posiłku standardowego.

Obliczanie indeksu glikemicznego

Indeks glikemiczny służy do klasyfikacji poszczególnych produktów spożywczych. Dzięki niemu można dokładnie określić w jakim stopniu spożycie danego pokarmu wpłynie na wahania poziomu glukozy, a także w jakim tempie te zmiany następują. Jednakże dotyczy to produktów bogatych w węglowodany, które podczas takich obliczeń porównuje się z produktem referencyjnym. Jest nim czysta glukoza. W następnej kolejności ocenia się je w równoważnych ilościach.

W efekcie, wpływ badanego produktu na zwiększenie stężenia glukozy we krwi oblicza się na podstawie powierzchni pod krzywą. Powierzchnia pod krzywą po zjedzeniu produktu badanego jest porównywana z powierzchnią pod krzywą produktu referencyjnego.

Do obliczania omawianego współczynnika wykorzystuje się wzór: poziom glukozy we krwi po spożyciu żywności testowanej x 100, dzielone przez poziom glukozy we krwi po spożyciu żywności referencyjnej.

Indeks glikemiczny – znaczenie

Bazując na obliczonym indeksie, wszystkie produkty spożywcze zawierające węglowodany można podzielić na takie o:

  • niskim IG – poniżej 55;
  • wysokim IG – powyżej 55.

Pokarmy cechujące się wysokim indeksem glikemicznym układ pokarmowy człowieka trawi i przyswaja w bardzo szybkim tempie. W rezultacie następuje gwałtowne podwyższenie glikemii poposiłkowej, a później szybkie obniżenie się stężenia glukozy we krwi. Z kolei produkty o niskim indeksie glikemicznym działają powoli i w znacznie dłuższym przedziale czasu, powodując stopniowe, spokojne zwiększenie glikemii i insulinemii poposiłkowej.

Indeks glikemiczny ma duże znaczenie podczas planowania żywienia dla osób otyłych i z nadwagą. W efekcie, w diecie ubogoenergetycznej należy obliczyć wartość średnią indeksu dla każdego posiłku oraz wartość średnią dla całego jadłospisu. Obliczanie indeksu glikemicznego jest istotne również w przypadku diabetyków, którzy powinni regularnie kontrolować poziom glukozy we krwi.

Jak wykazały wyniki badań, niski indeks glikemiczny całej diety zmniejsza ryzyko występowania chorób XXI wieku – nie tylko otyłości, ale również takich jak nowotwory, cukrzyca czy choroba niedokrwienna serca.

Zobacz również: Zespół metaboliczny.

Indeks glikemiczny w produktach spożywczych

Do produktów o niskim indeksie glikemicznym zalicza się między innymi:

Z kolei wysokim indeksem glikemicznych cechują się głównie:

Zobacz również: Śmieciowe jedzenie – jak wpływa na zdrowie?

Jednocześnie należy pamiętać, że indeks glikemiczny w niektórych produktach spożywczych zmienia się w zależności od zastosowanej obróbki termicznej. Tak więc, makaron al dente będzie charakteryzował się niższym indeksem glikemicznym niż makaron rozgotowany lub ugotowany na miękko. Zasada ta dotyczy przede wszystkim produktów skrobiowych.

Chcąc przestrzegać diety z niskim indeksem glikemicznym, najlepiej zwrócić się o poradę do doświadczonego dietetyka. Przygotuje on szczegółową rozpiskę produktów zakazanych i zalecanych, jak również dobierze podaż kalorii i cennych składników odżywczych do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Zobacz również: Dietoterapia.

Bibliografia

  1. Ciborowska H., Rudnicka A., Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000.
  2. Grzymisławski M., Dietetyka kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2019.
  3. Bujko J., Podstawy dietetyki, Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2008.
  4. Baranik A., Ostrowska L., Praktyczne zalecenia dotyczące żywienia chorych z cukrzycą typu 2 i otyłością, Forum Zaburzeń Metabolicznych, 4/2011.
Spirulina w proszku
Spirulina w proszku to słodkowodna alga, zawierająca duże stężenie witamin, minerałów i innych, ważnych składników odżywczych. Wysoką jakość uzyskano dzięki odpowiednim warunkom klimatycznym, przestrzeganiu restrykcyjnych norm podczas hodowli i ...
Zobacz tutaj ...