Aktualizacja: 23 kwietnia 2026
Napar z dziurawca jest korzystnym i intensywnie działającym produktem wykorzystywanym w medycynie naturalnej, ziołolecznictwie oraz jako napój na co dzień. Należy jednak pamiętać, że ma on dość silne działanie, dlatego nie powinno się pić go bardzo często, w nadmiernych ilościach lub w przypadku osób z przeciwwskazaniami zdrowotnymi. Taki napar charakteryzuje się głównie działaniem uspokajającym, dodatkowo pobudza trawienie i działa rozkurczowo.
Spis treści
Dziurawiec zwyczajny – co to jest?
Dziurawiec zwyczajny to wieloletnia roślina zielna powszechnie występująca w Azji i Europie. Pod kątem wymagań uprawnych, dziurawiec preferuje gleby przepuszczalne, nie lubi zastojów wody, o pH od lekko kwaśnego do obojętnego. Dobrze znosi krótkie susze, a bardzo źle znosi przelanie wodą. W klimacie Polski jest całkowicie mrozoodporny, toleruje trudne warunki uprawne, nawet jeśli odbiegają one od jego preferencji. Nie wymaga nawożenia czy specjalnej pielęgnacji. Coraz więcej osób decyduje się na jego uprawę w przydomowych ogródkach lub donicach, głównie ze względu na jego wielokierunkowe działanie.
W celach leczniczych zbiera się świeżo rozkwitające, dobrze ulistnione górne części łodyg o długości do 25 cm, a następnie suszy jak najszybciej, zazwyczaj w miejscach zacienionych i przewiewnych. Po odrzuceniu dolnych, zdrewniałych części łodyg, otrzymuje się tym samym pełnowartościowy surowiec leczniczy, czyli ziele dziurawca (Hyperici herba). Powinno być przechowywane w miejscu suchym i przewiewnym, wówczas nadaje się do stosowania przez cały rok, aż do kolejnych zbiorów. Napar z dziurawca ma bardzo charakterystyczny, intensywny smak, który przez wielu określany jest jako ziołowy, wyraźnie gorzki oraz lekko ściągający.
Napar z dziurawca – skład
Surowcem leczniczym są rozdrobnione i suszone czubki kwiatowe dziurawca zwyczajnego zebrane w okresie kwitnienia. Głównymi substancjami aktywnymi są wówczas hiperycyna i jej pochodne, głównie pseudohiperycyna oraz pochodne floroglucynolu, głównie hiperforyna i jej pochodne. Przyjmuje się, że surowiec powinien zawierać nie mniej niż 0,08% całkowitej zawartości hiperycyn w przeliczeniu na hiperycynę, ponieważ jest to jego podstawowy składnik aktywny.
Inne składniki to flawonoidy (kwercetyna, hiperozyd, rutyna), biflawonoidy i procyjanidyny, ksantony, garbniki katechinowe.
Jak zrobić napar z dziurawca?
Przygotowanie naparu z dziurawca jest bardzo proste i nie wymaga specjalnych akcesoriów. Najczęściej wykorzystuje się 1 łyżkę suszonego ziela dziurawca na około 200-250 ml gorącej, ale nie wrzącej wody. Susz należy zalać wodą o temperaturze około 90°C, przykryć i pozostawić do zaparzenia na 10–15 minut. Po tym czasie napar należy przecedzić i spożywać najlepiej jeszcze ciepły.
Jeżeli celem jest wyciszenie organizmu i poprawa samopoczucia, zaleca się picie 1-2 filiżanek dziennie, najlepiej po posiłku lub wieczorem. Nie należy jednak przekraczać zalecanych ilości, ponieważ dziurawiec jest surowcem o silnym działaniu biologicznym. Jego nadmierne stosowanie może prowadzić do działań niepożądanych oraz interakcji z lekami.
Napar z dziurawca – działanie prozdrowotne
Dziurawiec zwyczajny ma działanie uspokajające, normalizujące i tonizujące w stosunku do układu nerwowego. Zwłaszcza zawarta w kwiatach hiperforyna wywiera działanie przeciwdepresyjne poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego neuroprzekaźników, co zostało niejednokrotnie potwierdzone badaniami klinicznymi. Na podstawie najnowszych badań ziele dziurawca okazuje się wręcz realną alternatywą dla leków antydepresyjnych z grupy SSRI w terapii łagodnej i umiarkowanej depresji, biorąc pod uwagę podobną skuteczność, mniej skutków ubocznych i mniejsze ryzyko przerwania terapii przez pacjenta. Poza tym ziele dziurawca może być skutecznym i całkowicie naturalnym surowcem stosowanym w łagodzeniu objawów choroby afektywnej sezonowej, różnego rodzaju zaburzeń somatycznych, zmęczenia, zespołu niespokojnych nóg, zespołu napięcia przedmiesiączkowego oraz objawów menopauzy.
Badania wskazują dodatkowo na możliwe zastosowanie dziurawca w terapii bólu przewlekłego, o ile nie jest on bardzo intensywny. Wówczas jedyną opcją dla pacjentów zostaje farmakoterapia lub zaawansowane procedury i zabiegi. Napary z dziurawca są równie często wykorzystywane celem wspomagania trawienia, zwłaszcza po spożyciu ciężkostrawnych dań. Działają ściągająco i rozkurczająco na mięśnie gładkie dróg żółciowych, jelit i dróg moczowych. Flawonoidy, działając spazmolitycznie, ułatwiają zarówno przepływ żółci do dwunastnicy, jak i przeciwdziałają jej zastojowi w pęcherzyku żółciowym, co znacznie zapobiega tworzeniu się kamieni żółciowych. Te same właściwości pomagają przywrócić naturalną perystaltykę jelit, powodując ustąpienie bólu spastycznego jelit.
Napar z dziurawca – przeciwwskazania
Preparaty z ekstraktami z dziurawca mogą obniżać efekt działania niektórych leków, np. przeciwwirusowych (anty-HIV), przeciwgrzybiczych, antykoncepcyjnych, immunosupresyjnych (cyklosporyna, sirolimus, ewerolimus) i cytostatyków. Do niepożądanych efektów należy również ryzyko oparzeń słonecznych podczas kuracji, dlatego należy unikać ekspozycji na światło słoneczne i stosować filtry UV. Jest to ziele fotouczulające. Dziurawca nie należy stosować w ciąży, ponieważ ma działanie spazmolityczne.
Spirulina w tabletkach (100% naturalna)Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...
Spirulina w proszku (100% naturalna)Spirulina w proszku to słodkowodna alga, zawierająca duże stężenie witamin, minerałów i innych, ważnych składników odżywczych. Wysoką jakość uzyskano dzięki odpowiednim warunkom klimatycznym, przestrzeganiu restrykcyjnych norm podczas hodowli i …
Zobacz tutaj ...
Bibliografia
- Głowniak K., Widelski J., Dziurawiec i jego wszechstronne zastosowanie, Panacea, 2017.
- Wasiak A., Bodek I., Zielińska A., Paradowska K.,Zawartość polifenoli i aktywność przeciwutleniająca ekstraktów z Hyperici herba w zależności od miejsca zbioru, Herbalism 1/2019.
- Zielińska A., Dziurawiec w terapii łagodnych i umiarkowanych zaburzeń depresyjnych, Lek w Polsce, 9/2022.
Zostaw komentarz