Nadwrażliwość skóry

Aktualizacja: 28 lutego 2026

Nadwrażliwość skóry to charakterystyczny stan, w którym tkanka ta reaguje zbyt intensywnie na czynniki i bodźce, które w normalnych warunkach pozostają dla niej obojętne. Takimi bodźcami mogą być na przykład wiatr, kosmetyki, woda, a nawet suche powietrze. Konsekwencjami przeważnie są pojawianie się teleangiektazji, zaczerwienienia skóry, wyprysków i innych zmian, które można zauważyć gołym okiem. Typowe są też objawy niewidoczne z zewnątrz, np. świąd. Przy przewlekłej lub częstej nadwrażliwości skóry warto skonsultować się z dermatologiem, choć zwykle pomoc kosmetologa jest wystarczająca.

Nadwrażliwość skóry – przyczyny

O nadwrażliwości skóry mówimy wówczas, gdy reaguje ona na bodźce nadmiernie, nieadekwatnie do siły ich działania. Najczęściej jest to stan nabyty, na który wpływa wiele czynników zewnętrznych i/lub wewnętrznych, choć niekiedy nadwrażliwość skórna może być wrodzona. Podstawowymi przyczynami i czynnikami ryzyka omawianego problemu są:

• osłabiona bariera hydrolipidowa – podstawową jej rolą jest budowanie odporności skóry i zabezpieczanie jej przed czynnikami środowiska zewnętrznego, takimi jak silny wiatr, wahania temperatury, promieniowanie UV, zanieczyszczenia. Do uszkodzenia bariery hydrolipidowej z reguły dochodzi wskutek nieodpowiedniej pielęgnacji skóry (agresywne kosmetyki, zbyt częste lub silne peelingi, mocne i ciągłe oczyszczanie skóry), ale i przy częstym przebywaniu na silnym wietrze lub w pomieszczeniach z suchym powietrzem;
• uczulenia i reakcje alergiczne – w przebiegu alergii bardzo często pojawia się nadwrażliwość skóry, gdy dojdzie do kontaktu z danym alergenem. Niestety dokładne przyczyny alergii (tego, dlaczego układ immunologiczny tak silnie reaguje na alergeny) nie są znane;
• ekspozycja na czynniki środowiskowe – klimatyzacja, opalanie się, gorące powietrze, wiatr, sól morska w wodzie;
• silny stres i czynniki hormonalne – stres zwiększa poziom kortyzolu (tzw. hormonu stresu), który osłabia barierę skóry i nasila stany zapalne. Z kolei zmiany hormonalne (np. w cyklu menstruacyjnym) również mogą zwiększać reaktywność skóry.

Warto podkreślić, że nadwrażliwość skóry może pojawić się w przebiegu przewlekłych chorób dermatologicznych takich jak np. trądzik różowaty, atopowe zapalenie skóry, łuszczycowe zapalenie skóry, łojotok. Bywa też problemem u osób z predyspozycjami genetycznymi do niej, wówczas skóra nadmiernie reaguje nawet na drobne czynności, takie jak wytarcie jej szorstkim ręcznikiem czy gorąca kąpiel. Znacznie bardziej podatną skórą na podrażnienia i objawy nadwrażliwości jest cera naczyniowa, choć problem może dotyczyć każdego rodzaju.

Nadwrażliwość skóry – objawy

Jak wygląda klasyczny obraz kliniczny skórnej nadwrażliwości? Przede wszystkim pojawiają się dolegliwości, które możemy zobaczyć gołym okiem, często nawet bez nadmiernego wpatrywania się w daną osobę. Są to:

• zaczerwienienie skóry;
• delikatny jej obrzęk;
• pokrzywka;
• wypryski;
• nadmierna suchość skóry przebiegająca z jej patologicznym łuszczeniem się.

Taka skóra traci wodę znacznie szybciej, niż skóra normalna, jest więc ściągnięta, pozbawiona blasku, mało jędrna oraz szorstka. Dolegliwości nasilają się zwłaszcza po umyciu skóry wodą i mydłem lub po dłuższym przebywaniu w pomieszczeniach z suchym powietrzem.

Objawom zewnętrznym bardzo często towarzyszą te subiektywne, odczuwane wyłącznie przez osobę zmagającą się z nadwrażliwością skóry. Opisuje ona, że skóra często jest nadmiernie napięta, swędząca, piekąca. Mogą losowo w jej obrębie pojawiać się kłucia lub szczypania. Co dość typowe, zwłaszcza przy alergiach i uczuleniach, produkty, które wcześniej były dobrze tolerowane, nagle powodują dyskomfort. Nawet łagodne formuły mogą wywołać pieczenie.

Dość charakterystycznym objawem nadwrażliwości skórnej są teleangiektazje, choć występują one przeważnie u osób ze skórą naczyniową. Mianem tym określa się trwale rozszerzone, drobne naczynia krwionośne, które stają się widoczne na powierzchni skóry jako cienkie, czerwone lub fioletowe „pajączki”. Nie znikają po uciśnięciu, choć mogą chwilowo blednąć.

Diagnostyka nadwrażliwości skóry

Jeśli nadwrażliwość skóry trwa od dłuższego czasu, ma nagły i niespodziewany początek, jest uporczywa i/lub towarzyszą jej inne dolegliwości, warto skonsultować się z lekarzem dermatologiem i alergologiem. Testy alergiczne to często podstawa i postępowanie pierwszego rzutu, by potwierdzić lub wykluczyć alergie mogące dawać objawy skórne. Z reguły są to alergie kontaktowe i alergie pokarmowe, na takich alergenach warto więc się skupić. Dermatolog oceni natomiast skórę pod kątem schorzeń dermatologicznych takich jak infekcje, atopowe zapalenie skórne czy grzybice. Jeśli wszelkie choroby zostaną wykluczone, warto udać się do kosmetologa, który przeanalizuje naszą codzienną pielęgnację, z dużym prawdopodobieństwem właśnie tutaj leżeć będzie źródło problemu.

Nadwrażliwość skóry – leczenie

Nadwrażliwość skóry leczy się przyczynowo, jeśli tylko jest to możliwe. Przy chorobach przewlekłych dąży się raczej do uzyskania jak najdłuższego okresu remisji, ponieważ nie ma możliwości ich całkowitego wyleczenia. Stosuje się starannie dobraną pielęgnację, farmakoterapię, dietoterapię. Alergie można leczyć przyczynowo poprzez immunoterapię swoistą (tzw. odczulanie), co trwa jednak kilka lat. Doraźnie postępowanie skupia się na unikaniu ekspozycji na alergeny i stosowaniu leków przeciwhistaminowych w okresie zaostrzenia.

W pozostałych przypadkach (i w tych wymienionych jako metoda uzupełniająca) celem jest zmiana nawyków (modyfikacja diety, suplementacja, unikanie używek, picie co najmniej 1,5 l wody dziennie) oraz świadoma pielęgnacja skóry dobrana do jej indywidualnych potrzeb. Należy więc nie tylko dobrać pod nią kosmetyki, śledząc ich składy, ale i wyrobić w sobie nawyki:

• codziennego demakijażu wieczorem;
• codziennego oczyszczania skóry;
• kremowania skóry;
• korzystania z miękkich bawełnianych ręczników;
• i wiele innych.

Kosmetolog doradzi, które kosmetyki i w jaki sposób warto stosować, a dodatkowo może polecić profesjonalne zabiegi (np. ostrzykiwanie osoczem bogatopłytkowym lub mikrodermabrazję), które wesprą walkę z nadwrażliwością skóry i przywrócą jej blask oraz wytrzymałość.

Nadwrażliwość skóry – suplementacja

W przypadku skóry nadwrażliwej coraz większą uwagę zwraca się nie tylko na pielęgnację zewnętrzną, ale również na wsparcie organizmu od wewnątrz. Odpowiednio dobrana suplementacja może wspomagać odbudowę bariery hydrolipidowej, ograniczać nadmierne reakcje zapalne i poprawiać tolerancję skóry na czynniki drażniące. Szczególne znaczenie mają składniki o działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym. Wpływają na regulację odpowiedzi immunologicznej oraz zmniejszenie stresu oksydacyjnego, jednego z mechanizmów nasilających nadrwrażliwość skóry.

Na uwagę zasługuje zwłaszcza olej z czarnuszki siewnej, będący naturalnym źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, tymochinonu oraz związków wspierających równowagę układu odpornościowego. Regularna suplementacja wspiera procesy regeneracyjne skóry, pomaga zmniejszać skłonność do podrażnień skóry, świądu i zaczerwienienia, a także poprawiać jej ogólną odporność na czynniki środowiskowe. W praktyce oznacza to stopniowe wyciszenie objawów nadwrażliwości skóry oraz jej lepszą reakcję na codzienną pielęgnację. Warto jednak pamiętać, że suplementacja powinna stanowić element kompleksowego podejścia, które obejmuje również właściwą dietę, ograniczenie czynników drażniących oraz świadomą pielęgnację skóry.

Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Oryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Świnoga M., Zalewska-Janowska A., Charakterystyka świądu i ocena zależności między jego nasileniem a wybranymi parametrami psychologicznymi u pacjentów z wypryskiem kontaktowym, Alergia Astma Immunologia, 20/2015.
2. Rudnicka L., Olszewska M., Rakowska A., Sar-Pomian M., Współczesna dermatologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2022.