Nieprzyjemny zapach moczu

Nieprzyjemny zapach moczu to dość częsta przypadłość i w większości sytuacji nie świadczy o poważnych problemach zdrowotnych. Jeśli jednak zapach ten jest wyjątkowo intensywny, towarzyszą mu inne dolegliwości (np. bóle podbrzusza, zaburzenia mikcji, częste infekcje intymne i dotyczące dróg moczowych, zmiana koloru moczu, pienienie się moczu) warto skonsultować się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarzem urologiem.

Mocz – fizjologia

W przypadku zdrowego dorosłego człowieka w organizmie powstaje od 1500 ml do 2500 ml moczu ostatecznego, w skład którego wchodzą: woda, jony sodu i potasu, jony wodorowe, mocznik, kwas moczowy, bilirubina, zbędne produkty przemiany materii, toksyny, metabolity leków oraz substancje obecne we krwi w stężeniu przewyższającym ich próg nerkowy. Mocz zdrowego człowieka może zawierać śladowe ilości białek i elementów morfotycznych krwi. Przyjmuje się, że prawidłowo mocz przyjmuje zabarwienie od jasnożółtego do słomkowego, a jego zapach jest raczej delikatny, lekko amoniakowy. Badanie moczu rekomenduje się wykonywać raz w roku w celach profilaktycznych, wspólnie z morfologią krwi i innymi kontrolnymi badaniami krwi.

Nieprzyjemny zapach moczu – przyczyny

Za nieprzyjemny zapach moczu odpowiadać może szereg czynników fizjologicznych i patologicznych. Zazwyczaj sytuacja ta wiąże się z:

• odwodnieniem organizmu – przy braku nawodnienia mocz staje się ciemniejszy i bardziej skoncentrowany. Zapach bywa intensywny, „amoniakalny”, jest też wyczuwany na większą odległość. Jednak nawodnienie organizmu sprawia, że kolejny mocz staje się już rozwodniony i jego zapach oraz kolor wracają do normy;
• dietą – spożycie większych ilości niektórych produktów wpływa na zmianę zapachu moczu, który staje się intensywny i mniej przyjemny. Mowa o produktach takich jak szparagi, czosnek, cebula, kawa, przyprawy (np. curry). Także duże ilości białka zmieniają zapach moczu;
• przyjmowaniem niektórych leków i suplementów diety – na zapach moczu wpływają zwłaszcza niektóre antybiotyki, witaminy z grupy B,  leki zwalczające infekcje dróg moczowych;
• infekcje dróg moczowych – prawdopodobnie najczęstsze patologiczne przyczyny nieprzyjemnego zapachu moczu. Towarzyszą im dolegliwości dodatkowe takie jak pieczenie przy oddawaniu moczu, częste parcie na mocz, ból podbrzusza, mętny mocz;
• cukrzyca i/lub wysoki poziom glukozy w organizmie – mocz może pachnieć mdło, słodko, delikatnie owocowo. To sygnał do szybkiej konsultacji lekarskiej;
• infekcje intymne – zwłaszcza w przypadku kobiet zapach moczu może się zmieniać w odpowiedzi na infekcje bakteryjne pochwy, grzybicę, zaburzenia flory bakteryjnej tej okolicy;
• choroby wątroby i zaburzenia metaboliczne – powodują nie tylko zmianę zapachu, ale i zabarwienia moczu.

Wizyta u lekarza jest wskazana w przypadku pojawienia się następujących dolegliwości:

• nieprzyjemny zapach moczu utrzymuje się dłużej niż kilka dni i nie wpływa na to picie większej ilości wody czy modyfikacja diety;
• nieprzyjemnemu zapachowi moczu towarzyszą inne dolegliwości, takie jak: ból podczas mikcji, przerywana lub utrudniona mikcja, nagła nykturia, pienienie się moczu, obecność krwi w moczu, bóle brzucha, zaburzenia wypróżniania się, gorączka, ogólne złe samopoczucie, osłabienie, nagła utrata masy ciała;
• mocz jest mętny, wiszą w nim niewielkich rozmiarów ciała obce;
• występują objawy odwodnienia, które nie mijają mimo picia.

Lekarzem pierwszego wyboru jest najczęściej lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, który zleca bardziej szczegółową diagnostykę i na tej podstawie albo wdraża leczenie, albo kieruje pacjenta do konkretnego specjalisty, na przykład diabetologa (przy podejrzeniu cukrzycy), urologa (przy podejrzeniu problemów układu moczowego), nefrologa (przy podejrzeniu chorób nerek) i wielu innych.

Nieprzyjemny zapach moczu – diagnostyka

Pierwszym krokiem diagnostycznym nieprzyjemnego zapachu moczu jest starannie zebrany wywiad zdrowotny, w którym powinny paść pytania odnośnie: chorób przewlekłych, także tych występujących w rodzinie, przyjmowanych leków i suplementów diety, stosowanej diety, poziomu aktywności fizycznej, ilości wypijanych płynów, objawów odczuwanych przez pacjenta, czasu trwania dolegliwości. Następnie zleca wykonanie badania ogólnego moczu i podstawowych badań krwi (zwykle jest to panel nerkowy, panel wątrobowy, morfologia, glukoza i poziom hormonów tarczycy). Gdy podejrzewa się infekcję, można też wykonać posiew moczu. Dodatkowe badania dobierane są już indywidualnie i mogą to być np. badania ginekologiczne u kobiet, USG układu moczowego czy konsultacje dietetyczne.

Nieprzyjemny zapach moczu – leczenie

Jeśli tylko jest to możliwe, nieprzyjemny zapach moczu leczy się przyczynowo. Oznacza to, że jeśli jest on wywołany lekami, w miarę możliwości należy zamienić je na inne, natomiast przy infekcjach grzybiczych stref intymnych stosuje się leki przeciwgrzybicze i dba o wyjątkowo dobrą higienę osobistą. Jako że najczęstszą przyczyną nieprzyjemnego zapachu moczu jest odwodnienie i dieta, w pierwszej kolejności warto spróbować nawodnić organizm (co najmniej 1,5 l wody dziennie) oraz zadbać o to, by dieta była zdrowa, z pominięciem produktów zmieniających zapach moczu. Aby w warunkach domowych wpłynąć na zapach moczu, należy dodatkowo zadbać o higienę osobistą oraz unikać spożycia alkoholu i nadmiaru cukru. Leczenie profesjonalne zawsze dobiera lekarz prowadzący zależnie od przyczyn dolegliwości.

Spirulina w tabletkach (100% naturalna)
Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...

Spirulina w proszku (100% naturalna)
Spirulina w proszku to słodkowodna alga, zawierająca duże stężenie witamin, minerałów i innych, ważnych składników odżywczych. Wysoką jakość uzyskano dzięki odpowiednim warunkom klimatycznym, przestrzeganiu restrykcyjnych norm podczas hodowli i …
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Robak-Chołubek D., Sobstyl M., Tkaczuk-Włach J., Jakiel G., Zaka¿enia dróg moczowych wœród kobiet, Przegląd Menopauzalny, 4/2008.
2. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.