Salmonelloza

Aktualizacja: 2 października 2026

Salmonelloza to choroba wywołana przez pałeczki Gram-ujemne z rodziny Enterobacteriaceae pochodzące z dwóch gatunków: Salmonella enterica i Salmonella bongori. W jej przebiegu rozwijają się silne dolegliwości ze strony układu pokarmowego, zwłaszcza biegunka i bóle brzucha. Do takiego zatrucia dochodzi przeważnie po spożyciu zepsutego pokarmu.

Salmonelloza – przyczyny

Salmonelloza to bakteryjna choroba zakaźna, wywoływana przez Gram-ujemne pałeczki z rodzaju Salmonella (inne niż S. Typhi i S. Paratyphi). Do zakażenia dochodzi wskutek spożycia zainfekowanej żywności lub wody bądź w wyniku kontaktu z inną zakażoną osobą lub zwierzęciem lub ich odchodami. Aktualnie zidentyfikowanych jest ponad 2 500 różnych serotypów bakterii Salmonella, natomiast za większość chorób u ludzi odpowiada około 100 serotypów. Jeśli chodzi o wspomniany pokarm, do zakażenia Salmonellą najczęściej dochodzi w konsekwencji spożycia:

• surowego lub niedogotowanego jaja i potraw na bazie takich jaj;
• niedostatecznie ugotowanego mięsa, szczególnie drobiowego;
• niepasteryzowanego mleka i produktów z niego wykonanych.

Kluczowymi czynnikami ryzyka salmonellozy są:

• niewłaściwe przechowywanie żywności;
• przerwanie łańcucha chłodniczego;
• niedokładna obróbka cieplna mięsa i jaj;
• zanieczyszczenie krzyżowe, np. używanie tej samej deski do surowego mięsa i gotowych produktów;
• brak higieny rąk;
• przebywanie w miejscach, gdzie występują ogniska zakażeń.

Objawy salmonellozy

W medycynie wyszczególnia się postać jelitową oraz pozajelitową salmonellozy. W postaci jelitowej objawy pojawiają się z reguły już po 6-72 godzinach od zakażenia i są to:

• biegunka (również z domieszką krwi i śluzu);
• silny ból brzucha;
• gorączka;
• wymioty.

W większości przypadków zakażenie ustępuje samoistnie bez leczenia. Jednak cięższy przebieg można zaobserwować wśród dzieci, osób starszych i u osób z osłabionym układem odpornościowym. W przypadku, gdy bakterie Salmonella pokonają barierę jelitową i dostaną się do układu krwionośnego i układu limfatycznego, a następnie do narządów wewnętrznych, takich jak nerki czy płuca, mówimy o pozajelitowej postaci salmonellozy. W sytuacji, gdy bakterie rozprzestrzenią się po całym organizmie dochodzi do posocznicy. Jest to stan zagrażający życiu, wymagający pilnego leczenia na oddziale szpitalnym. Zakażenie może przyjąć także formę przewlekłą, w której dolegliwości dyspeptyczne i nieprawidłowy rytm wypróżnień utrzymują się przez kilka miesięcy.

Salmonelloza – diagnostyka

Diagnostyka choroby opiera się na wywiadzie zdrowotnym oraz badaniu kału. U chorych stwierdza się w nim obecność bakterii z rodzaju Salmonella. W większości przypadków jest to całkowicie wystarczające postępowanie. Antybiogram wykonuje się dodatkowo w przypadku braku wrażliwości bakterii na antybiotyki, zaś badania krwi znajdują zastosowanie przy ciężkim przebiegu choroby.

Salmonelloza – leczenie

U większości pacjentów leczenie opiera się na 4 filarach:

1. Nawodnienie – najważniejsze jest uzupełnianie płynów i elektrolitów, przy czym najlepiej stosować doustne płyny nawadniające (ORS). Przy ciężkim odwodnieniu może być konieczne nawodnienie dożylne. Im większa lub częstsza biegunka, tym mocniej należy zadbać o ten aspekt;
2. Dieta – po nawodnieniu można stopniowo wracać do normalnego jedzenia. Nie ma potrzeby stosowania długotrwałej, bardzo restrykcyjnej diety. Warto natomiast czasowo unikać produktów, które nasilają objawy, oraz alkoholu;
3. Antybiotyki – nie stosuje się ich rutynowo w niepowikłanej salmonellozie jelitowej. Zastosowanie antybiotyków może być wskazane jednak u osób z ciężkim przebiegiem choroby lub zwiększonym ryzykiem powikłań, np. u niektórych osób z obniżoną odpornością, małych dzieci czy osób starszych;
4. Leki przeciwbiegunkowe – hamujące perystaltykę jelit, np. loperamid, nie powinny być stosowane samodzielnie w sytuacji wysokiej gorączki, krwi w kale lub podejrzenia inwazyjnego zakażenia bakteryjnego.

Sepsa i forma pozajelitowa salmonellozy leczone są już raczej na oddziale szpitalnym. Wymagają podawania elektrolitów, glukozy i leków dożylnie, czyli za pomocą kroplówki. Jednocześnie personel medyczny kontroluje parametry życiowe i pracę ważnych narządów wewnętrznych pacjenta, by nie dopuścić do jakichkolwiek powikłań.

Spirulina + Chlorella – naturalne oczyszczanie organizmu
Chlorella w bardzo dokładny sposób oczyszcza organizm, pomaga w likwidacji zaparć, wspiera budowanie naturalnej odporności, wspomaga odmładzanie organizmu, przyspiesza regenerację uszkodzonych tkanek, poprawia kondycję organizmu, dodaje sił witalnych, …
Zobacz tutaj ...

Chlorella w tabletkach z rozerwaną ścianą komórkową
Chlorella posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne nie wpływając przy tym na florę fizjologiczną. To w pełni naturalny produkt, który wspomaga procesy usuwania toksyn z organizmu …
Zobacz tutaj ...

Chlorella i młody jęczmień – oczyszczanie i odchudzanie
Chlorella i młody jęczmień w postaci sproszkowanego soku to w 100% naturalne produkty wysokiej jakości premium. W połączeniu uzupełniają składniki odżywcze i wspomagają oczyszczanie organizmu z zalegających toksyn …
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Milczarek-Lisicka M., Czarkowski M., Sadkowska-Todys M., Salmonelozy w Polsce w 2023 roku, Przegląd Epidemiologiczny, 4/2025.
2. Szpura K., Myszkowska-Torz A., Mazur-Melewska K., Pietrow B., Pęczak Z., Służewski W., Figlerowicz M., Zakażenie pałeczką Salmonella enterica u dzieci, Pediatr Pol 2018; 93 (2): 153-158.