Śródmiąższowe zapalenie nerek

Aktualizacja: 2 lutego 2026

Śródmiąższowe zapalenie nerek (inaczej: cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek) to stan zapalny obejmujący tkankę śródmiąższową nerek oraz często kanaliki nerkowe. Stanowi jedną z częstszych przyczyn ostrego uszkodzenia nerek, ale może też przebiegać przewlekle. Diagnostyką i leczeniem tego problemu zajmuje się lekarz nefrolog.

Śródmiąższowe zapalenie nerek – przyczyny

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenia nerek to grupa schorzeń, w przebiegu których po zadziałaniu określonego czynnika uszkadzającego, wczesne zmiany morfologiczne lokalizują się jedynie w obrębie cewek nerkowych i w tkance śródmiąższowej. Według definicji w postaciach pierwotnych wyjściowo nie występują odchylenia w obrębie kłębuszków nerkowych i naczyń. Powszechnie w medycynie stosuje się podział na ostre i przewlekłe śródmiąższowe zapalenie nerek, zależnie od czasu trwania objawów.

Ostra postać śródmiąższowego zapalenia nerek jest z reguły konsekwencją reakcji toksycznych, alergicznych lub infekcyjnych. Postacie przewlekłe tej choroby zazwyczaj wiążą się z predyspozycją genetyczną, zaburzeniami metabolicznymi czy ekspozycją na toksyczne czynniki środowiskowe. Pierwotnie jako główną przyczynę śródmiąższowego zapalenia nerek traktowano czynniki infekcyjne, jednak ostatnio dominującą rolę w etiologii tej choroby przypisuje się czynnikom immunologicznym indukowanym przez ksenobiotyki m.in. antybiotyki lub niesteroidowe leki przeciwzapalne. Warto podkreślić, że niektóre choroby dziedziczne dotyczące kanalików nerkowych również mogą predysponować do tej patologii.

Śródmiąższowe zapalenie nerek – objawy

Objawy śródmiąższowego zapalenia nerek często są mało swoiste, dlatego też trudno jest je od razu połączyć z tą chorobą. Z reguły w pierwszej kolejności pojawiają się:

• zmęczenie i osłabienie;
• gorączka (częściej w postaci ostrej, w przewlekłej praktycznie nie występuje);
• nudności, niekiedy też wymioty;
• spadek apetytu;
• objawy ze strony układu moczowego – zwłaszcza skąpomocz, bóle w okolicy lędźwiowej grzbietu;
• obrzęki dotyczące w największym stopniu twarzy, nóg oraz okolic oczu.

W badaniach laboratoryjnych dla śródmiąższowego zapalenia nerek typowe są:

• wzrost poziomu kreatyniny i mocznika;
• leukocyturia (obecność krwinek białych w moczu);
• krwinkomocz;
• niewielkiego stopnia białkomocz;
• eozynofile w moczu.

Na podstawie obrazu klinicznego i badań dość łatwo odróżnić postać ostrą od postaci przewlekłej. W postaci ostrej objawy pojawiają się w ciągu dni, tygodni. Częściej rozwija się gorączka, wysypka, bóle stawów, następuje też szybki wzrost kreatyniny. Dla porównania, w postaci przewlekłej objawy narastają powoli, często są skąpe. Może dominować:

• wielomocz;
• wzmożone pragnienie;
• przewlekłe zmęczenie;
• czemu towarzyszy stopniowe pogarszanie funkcji nerek.

Diagnostyka śródmiąższowego zapalenia nerek

Podstawą diagnostyki omawianego problemu jest badanie krwi i moczu. Wykonuje się badanie kreatyniny, mocznika, morfologię krwi, czynników stanu zapalnego (OB, CRP), elektrolitów, posiew moczu. Dodatkowo warto wykonać USG nerek, które mogą być powiększone w ostrej postaci, zaś w przewlekłej postaci mogą być zmniejszone i o nieregularnej strukturze. Jeśli wyniki tych badań wyjdą nieprawidłowo, rozważa się biopsję nerek, która wciąż pozostaje złotym standardem medycznym tej choroby. Z reguły ma zastosowanie głównie wtedy, gdy diagnoza jest niejasna, brak jest poprawy po odstawieniu leków, ewentualnie gdy podejrzewa się chorobę autoimmunologiczną lub przewlekłą postać śródmiąższowego zapalenia nerek.

Śródmiąższowe zapalenie nerek – leczenie

Podstawą leczenia powinno być usunięcie czynnika wywołującego śródmiąższowe zapalenie nerek. Dla przykładu, jeśli przyczyną są leki, ważne jest natychmiastowe odstawienie podejrzanego leku, z kolei jeśli przyczyną jest infekcja, należy leczyć ją farmakoterapią, na przykład antybiotykami (przy infekcjach bakteryjnych). Leczenie przeciwzapalne lub leczenie immunosupresyjne ma zastosowanie wtedy, gdy nie obserwuje się poprawy po odstawieniu leku, podejrzewa się tło autoimmunologiczne lub gdy biopsja potwierdza aktywny proces zapalny. Leczenie wspomagające może obejmować natomiast podaż elektrolitów, wysokie nawodnienie organizmu każdego dnia, modyfikacje diety lub monitorowanie diurezy. Czasowe leczenie nerkozastępcze (dializoterapia) jest ostatecznością.

Chlorella w tabletkach z rozerwaną ścianą komórkową
Chlorella posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne nie wpływając przy tym na florę fizjologiczną. Bardzo dokładnie usuwa toksyny z organizmu …
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Kwiatkowska E., Turno-Kręcicka A., Berus T., Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek i błony naczyniowej – opis przypadku, Klinika Oczna 2016, 118 (2).
2. Mosakowska M., Wrzosek M., Wesołowski P., Rymarz A., Niemczyk S., Ostre cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek w przebiegu zatrucia grzybami – prezentacja przypadku klinicznego, Nefrol. Dial. Pol. 23/2019.