Shatavari

Aktualizacja: 1 kwietnia 2026

Shatavari (inaczej: szparag groniasty, łac. Asparagus racemosus) to mało znana w Polsce roślina, która jednak cieszy się ogromną popularnością w medycynie ajurwedyjskiej. Przeważnie wykorzystuje się jej korzenie, które są sprzedawane w postaci proszku, naparu lub kapsułek. Zioło to charakteryzuje się silnym działaniem na układ hormonalny, działa też uspokajająco. Często sięgają po nie kobiety na pewnym etapie swojego życia.

Shatavari – charakterystyka

Shatavari to roślina wywodząca się z terenów Indii, Sri Lanki i Nepalu. Najczęściej w środowisku naturalnym spotkać ją można na suchych łąkach, w lasach, na zboczach gór, w miejscach raczej dobrze nasłonecznionych. Preferuje ciepły klimat, lubi temperatury dochodzące nawet do 35 stopni Celsjusza. Nie toleruje mrozu, a nadmiar wody może doprowadzić do gnicia jej korzeni. Jeśli chodzi o preferencje glebowe, shatavari najlepiej wzrasta w glebach lekkich, przepuszczalnych, dobrze zdrenowanych, na których nie stoi woda. Pod względem wyglądu jest to pnąca lub rozłożysta bylina z bardzo cienkimi, wręcz igiełkowatymi liśćmi. Wydaje czerwone owoce przypominające swoim wyglądem jagody. Kwiaty są natomiast drobne i białe, wydzielają bardzo delikatny zapach.

Shatavari słynie z wysokiej zawartości następujących składników:

• saponiny steroidowe – są jej najważniejszą grupą i to właśnie one odpowiadają za większość działań prozdrowotnych;
• alkaloidy – silne antyoksydanty (przeciwutleniacze);
• flawonoidy – kolejne silne antyoksydanty;
• fitosterole – oddziałują na układ hormonalny, zwłaszcza organizmów żeńskich;
• polisacharydy – czyli węglowodany złożone;
• śluzy roślinne – nie odżywiają organizmu, jednak mogą mimo tego wywierać pewne działanie ochronne;
• składniki mineralne – w szczególności żelazo, wapń i magnez;
• witaminy z grupy B.

Dzięki takiemu składowi roślina ta cieszy się popularnością od tysięcy lat, choć wciąż w Polsce nie jest mocno rozpowszechniona.

Shatavari – działanie prozdrowotne

Dzięki zawartości saponin steroidowych, shatavari działa podobnie do hormonów, głównie estrogenów. Odpowiada więc za wpływ na układ hormonalny i rozrodczy. Pomaga regulować cykl menstruacyjny, może łagodzić objawy związane z zespołem napięcia przedmiesiączkowego (PMS) i miesiączką, jak również wspiera kobiece libido i płodność. Bywa stosowana w okresie menopauzy, ponieważ może uzupełniać poziom brakujących estrogenów i tym samym łagodzić dolegliwości tego okresu, takie jak bóle głowy, napady gorąca, złe samopoczucie czy spadek libido. Dodatkowo shatavari wspiera laktację, zwiększa energię i codzienną witalność, redukuje stres. Niekiedy uznaje się ją wręcz za roślinę adaptogenną.

Zobacz również: Zioła adaptogenne.

Dzięki zawartości śluzów łagodzi podrażnienia żołądka, wspomaga zmniejszanie dolegliwości zgagi i nadkwasoty żołądka, a także stymuluje śluzówkę układu pokarmowego do regeneracji. Istnieją badania potwierdzające, że omawiana roślina może poprawiać jakość snu. Jej działania są więc kompleksowe i wszechstronne.

Warto zaznaczyć, że omówione rezultaty jej stosowania pojawiają się raczej stopniowo i są łagodne. Shatavari nie zastąpi więc profesjonalnego leczenia, np. za pomocą farmakoterapii, może jednak (po konsultacji z lekarzem) je wspierać.

Shatavari – przeciwwskazania

Podstawowe przeciwwskazania do stosowania shatavari to:

• ciąża – głównie przez wzgląd na brak jednoznacznych badań odnośnie jej wpływu na rozwijający się płód i na przebieg samej ciąży;
• alergia na szparagi – może dojść do wywołania reakcji alergicznej, ponieważ obie rośliny należą do tej samej rodziny;
• choroby hormonozależne – takie jak nowotwór piersi, jajnika, endometrioza;
• stosowanie leków hormonalnych, w tym antykoncepcji hormonalnej lub hormonalnej terapii zastępczej;
• zaawansowane problemy z nerkami.

Przy pozostałych problemach zdrowotnych należy zachować szczególną ostrożność, a w razie potrzeby najlepiej skonsultować się z lekarzem. Nieodpowiednio stosowane zioła mogą pogarszać przebieg chorób, nasilając ich objawy.

Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Oryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Saxena S., Irakee A., Jain S., Recent research and uses of Asparagus racemosus (Shatavari), International journal of therapeutic innovation, 3/2025.
2. Thakur S., Kaurav H., Chaudhary G., Shatavari (Asparagus Racemosus) – The Best Female Reproductive Tonic, International Journal of Research and Review, 5/2021.