Dermatoza

Aktualizacja: 2 maja 2026

Dermatoza to ogólne określenie medyczne nieodnoszące się do konkretnego problemu skórnego, lecz do całej grupy schorzeń alergicznych, infekcyjnych, zapalnych czy autoimmunologicznych. Ich objawy widoczne są na powierzchni skóry, najczęściej w formie wyprysków, pokrzywki, potówek, zaczerwienienia, rumienia, jak również dolegliwości subiektywnych odczuwanych przez pacjenta, na przykład świądu. Diagnostyką i leczeniem dermatoz zajmują się lekarze dermatolodzy.

Dermatoza

Dermatoza obejmuje bardzo szerokie spektrum chorób skóry. Dlatego w praktyce klinicznej kluczowe znaczenie ma ich odpowiednia klasyfikacja oraz rozpoznanie przyczyny powstawania zmian. Poszczególne dermatozy mogą mieć różne podłoże (od infekcyjnego, przez pasożytnicze, aż po zaburzenia pracy gruczołów łojowych czy reakcje zapalne organizmu). Właściwe rozróżnienie rodzaju schorzenia pozwala dobrać skuteczne leczenie i zapobiegać nawrotom. Poniżej przedstawiono najczęstsze grupy dermatoz wraz z ich charakterystyką i przykładowymi jednostkami chorobowymi.

Choroby bakteryjne skóry

Jak wskazuje nazwa, choroby bakteryjne są wywołane przez kolonizację skóry patogennymi szczepami bakterii. Przykładami takich chorób są:

• liszajec zakaźny – występuje zwłaszcza u dzieci i cechuje się wysokim stopniem zaraźliwości, zwłaszcza przy kontakcie skóry ze skórą. Objawia się pod postacią pęcherzyków i strupów o miodowym zabarwieniu, przeważnie zlokalizowanych w okolicy twarzy;
• czyraki – ropne, bakteryjne zapalenie mieszka włosowego, czego objawem charakterystycznym jest bolesny, czerwony guz z ropnym czopem. Przyczyną jest przeważnie infekcja gronkowcowa;
• róża – ostra infekcja zarówno skóry, jak i tkanki podskórnej. Objawia się obrzękiem i mocnym zaczerwienieniem skóry, ale również dolegliwościami ogólnoustrojowymi takimi jak gorączka i objawy grypopodobne.

Choroby bakteryjne skóry przeważnie leczy się odpowiednio dobranymi antybiotykami. Zarówno podawanymi doustnie, jak i bezpośrednio na zmiany skórne. Ważne, by w tym czasie prowadzić jednoczesną probiotykoterapię.

Choroby wirusowe skóry

Choroby wirusowe wywołują wirusy, które mogą zarówno bytować na powierzchni skóry, jak i wnikać do organizmu, wówczas zmiany skórne są jednym z wielu objawów. Przykłady dermatoz wirusowych:

• ospa wietrzna – typowa choroba wieku dziecięcego, na którą choruje się tylko raz. Jest wywołana przez Varicella-zoster virus, a jej typowe objawy to: swędząca wysypka, pęcherzyki na całym ciele, gorączka, złe samopoczucie;
• półpasiec – częsty u osób dorosłych, które w dzieciństwie przechorowały ospę wietrzną. W praktyce jest to po prostu reaktywacja wirusa Varicella-zoster virus, czego konsekwencją jest bolesna wysypka wzdłuż nerwu (zwykle po jednej stronie ciała);
• mięczak zakaźny – również typowy w wieku dziecięcym, jest wywołany przez Molluscum contagiosum virus. W jego przebiegu na ciele pacjenta pojawiają się małe, perłowe grudki z zagłębieniem w środku.

Dermatozy wirusowe leczy się lekami przeciwwirusowymi, ale również dbałością o ogólną odporność (wysypianie się, zdrowa dieta, suplementacja, nawodnienie organizmu, odpoczynek).

Choroby pasożytnicze skóry

Dość powszechnym problemem w praktyce dermatologicznej są dermatozy pasożytnicze, do których zaliczyć można między innymi:

• świerzb – wywołany przez pasożyty Sarcoptes scabiei, a objawia się bardzo silnym świądem (nasilającym się porą nocną), grudkami w skórze, co umiejscawia się głównie w przestrzeniach między palcami, na nadgarstkach, brzuchu, w okolicach intymnych. Jest to przypadłość wysoce zaraźliwa;
• nużyca – choroba wiąże się z nadmiernym namnażaniem Demodex folliculorum, czego objawami są zaczerwienienie, pieczenie, krostki (często twarz, okolice nosa i oczu). Obraz kliniczny może początkowo przypominać trądzik;
• wszawica – najczęściej pojawia się u dzieci przebywających w znacznych skupiskach, a więc np. w przedszkolach. Typowe objawy to świąd skóry głowy, obecność na skórze gnid i wszy. Schorzenie leczy się szamponami i dbałością o częste pranie pościeli.

Choroby pasożytnicze należy leczyć jak najszybciej odpowiednimi farmaceutykami. Nie ma szans, że przeminą samoistnie, a bagatelizowanie ich prowadzi jedynie do szerzenia się problemu oraz konsekwencji zdrowotnych dla dotkniętej tym osoby.

Choroby łojotokowe skóry

Jeszcze kolejną grupą częstych dermatoz są choroby łojotokowe, czyli związane z nadmierną produkcją sebum. Są nimi między innymi:

• łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) – przewlekła choroba zapalna często związana z drożdżakami Malassezia. Na skórze pacjenta pojawiają się: zaczerwienienie, tłuste łuski, świąd, a miejscem docelowym tych zmian jest przeważnie skóra głowy (łupież), brwi, okolice nosa, uszy;
• trądzik – choć trądzik w dużej mierze wiąże się z zaburzeniami hormonalnymi, kluczowym czynnikiem ryzyka i konsekwencją patologii jest nadprodukcja sebum. Dochodzi do zatykania porów skóry i dalszego namnażania się bakterii trądzikowych, które preferują tłuste środowisko. Objawy to wypryski, grudki i pryszcze, głównie na twarzy, ramionach, plecach i pośladkach.

Przy chorobach łojotokowych kluczowe znaczenie ma codzienna pielęgnacja skóry (starannie dobrane kosmetyki) oraz ewentualna farmakoterapia.

Dermatoza – suplementacja

Wspomaganie organizmu przy dermatozach może obejmować nie tylko leczenie farmakologiczne i odpowiednią pielęgnację skóry, ale również działania ukierunkowane na ogólną kondycję organizmu. W praktyce szczególne znaczenie ma wsparcie układu odpornościowego, redukcja stanów zapalnych oraz dbałość o prawidłową barierę skórną. W tym kontekście coraz większą uwagę zwraca się na rolę diety oraz dobrze dobranej suplementacji.

Jednym z naturalnych składników, który może wspierać organizm przy problemach skórnych, jest olej z czarnuszki (Nigella sativa). Zawarte w nim związki bioaktywne, w tym tymochinon, wykazują potencjał przeciwzapalny i antyoksydacyjny, co ma znaczenie w przebiegu niektórych dermatoz. Regularne stosowanie, zarówno w formie doustnej, jak i jako element pielęgnacji wspiera utrzymanie prawidłowego stanu skóry.

Uzupełniająco warto również zwrócić uwagę na inne naturalne składniki, które mogą wspierać organizm w utrzymaniu prawidłowej kondycji skóry. Istotną rolę odgrywają kwasy tłuszczowe Omega 3, które pomagają w regulacji procesów zapalnych oraz wspierają funkcjonowanie bariery skórnej. Nie bez znaczenia pozostają również antyoksydanty, takie jak witamina C czy witamina E, które pomagają ograniczać stres oksydacyjny i wspierają regenerację skóry.

W kontekście skóry problematycznej często wskazuje się także na znaczenie cynku, który wspiera prawidłowe funkcjonowanie skóry oraz procesy gojenia. W niektórych przypadkach pomocne może być również wsparcie mikrobioty jelitowej poprzez probiotyki, co ma związek z tzw. osią jelito-skóra i może pośrednio wpływać na stan skóry.

Coraz większą popularność zyskują także naturalne algi, takie jak spirulina czy chlorella, które stanowią źródło wartościowych, wysokiej jakości składników odżywczych, w tym białka, witamin i minerałów. Wspierają ogólną kondycję organizmu oraz uzupełniają dietę w składniki istotne dla zdrowia skóry.

Należy jednak pamiętać, że skuteczność suplementacji zależy od wielu czynników, w tym przyczyny dermatozy, stylu życia oraz indywidualnych potrzeb organizmu. Dlatego jej stosowanie warto odpowiednio dobrać do problemu.

Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Oryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Batycka-Baran A., Baran W., Przewlekła dermatoza, Medycyna po Dyplomie, 2/2011.
2. Narbutt J., Najczęstsze dermatozy w praktyce lekarza rodzinnego, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2019.
3. Rubas K., Nockowski P., Dermatozy wywołane przewlekłym działaniem czynników mechanicznych, Kosmetologia Estetyczna 1/2018.