Układ serotoninergiczny

Układ serotoninergiczny to układ neuroprzekaźnikowy w mózgu i całym ludzkim organizmie, którego głównym składnikiem jest neuroprzekaźnik serotonina (5-hydroksytryptamina). Serotonina odgrywa znaczącą, wręcz podstawową rolę w regulacji wielu funkcji organizmu, takich jak nastrój, sen, apetyt, regulacja bólu, funkcje poznawcze i zachowania społeczne.

Układ serotoninergiczny – anatomia

Podstawowe anatomiczne i fizjologiczne elementy układu serotoninergicznego to:

• neurony serotoninergiczne, które znajdują się głównie w jądrze szwu w pniu mózgu;
• synapsy, w których serotonina jest uwalniana i oddziałuje na receptory serotoninowe;
• receptory serotoninowe, które są zróżnicowane i lokalizują się na różnych komórkach w mózgu i ciele.

Podstawową substancją tego układu jest oczywiście serotonina, stąd jego nazwa. U ssaków, w tym także w przypadku człowieka, aż 90% serotoniny znajduje się w komórkach przewodu pokarmowego, gdzie powstaje ona z cząsteczki L-tryptofanu pod wpływem hydroksylazy tryptofanowej. Źródłami tryptofanu są między innymi:

• orzechy;
• kakao;
• czekolada;
• rośliny strączkowe;
• nabiał;
• jajka.

Warto więc wdrażać te produkty do codziennej diety. Między innymi dlatego uważa się, że czekolada poprawia samopoczucie. We krwi obwodowej serotonina występuje natomiast w trombocytach, które nie uczestniczą w jej syntezie, ale mogą gromadzić serotoninę dzięki wykorzystaniu aktywnego mechanizmu transportu serotoniny i przechowywać razem z wapniem w pęcherzykach wydzielniczych.

Pozostając w temacie anatomii i fizjologii układu nerwowego, warto wspomnieć, że skupiska neuronów serotoninergicznych to nie tylko jądra szwu w pniu mózgu, ale i jądra szwu grzbietowe oraz jądra szwu pośrodkowe. Dokładne efekty działania całego układu serotoninergicznego zależą natomiast od tego, na które obszary mózgowia będzie oddziaływać serotonina. Jeśli dotrze ona do:

• kory mózgowej: ma wpływ na funkcje poznawcze, nastrój, czujność;
• ciała migdałowatego i hipokampa – reguluje samopoczucie i emocje;
• rdzenia kręgowego: moduluje odczuwanie bólu i funkcje autonomiczne;
• móżdżku i innych struktur pnia mózgu: wpływa na koordynację i funkcje autonomiczne.

Jest to niezwykle rozległy układ, który jednak nadzoruje niemal cały organizm, a przede wszystkim nasze samopoczucie i poziom codziennej energii do działania.

Układ serotoninergiczny – funkcje

Układ serotoninergiczny reguluje wiele funkcji fizjologicznych organizmu, takich jak:

• krążenie krwi;
• praca serca;
• stany emocjonalne;
• sen;
• pamięć;
• ból;
• pobieranie pokarmu;
• zachowania seksualne.

Serotonina jest ponadto zaangażowana w powstawanie procesów patologicznych leżących u podłoża chorób psychicznych, m.in.:

• lęku;
• depresji;
• zaburzeń apetytu;
• zaburzeń snu;
• schizofrenii.

Udowodniono, że dzięki niej śpimy dobrze, nie wybudzamy się, organizm jest w stanie samodzielnie utrzymać ciśnienie i prawidłowe krążenie krwi, wzrasta libido. Serotonina często wiąże się z uczuciami szczęścia, zadowolenia i ogólnego samopoczucia. Zaburzenia w układzie serotoninergicznym mogą przyczyniać się do licznych zaburzeń emocjonalnych.

Układ serotoninergiczny a medycyna

Znajomość anatomii i fizjologii układu serotoninergicznego ma spore znaczenie we współczesnej medycynie. Powszechnie sięga się po leki działające na układ serotoninergiczny, które mają różnorodne zastosowanie w medycynie. Dla przykładu agoniści receptora 5-HT1D/1B (tryptany) znaleźli zastosowanie w leczeniu migrenowego bólu głowy. Preparatem podawanym w łagodzeniu nudności i wymiotów towarzyszących między innymi chemioterapii nowotworów jest ondansetron, czyli antagonista receptora 5-HT3. Z kolei inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny używa się w leczeniu depresji.

Spirulina + Chlorella – naturalne oczyszczanie organizmu
Chlorella w bardzo dokładny sposób oczyszcza organizm, pomaga w likwidacji zaparć, wspiera budowanie naturalnej odporności, wspomaga odmładzanie organizmu, przyspiesza regenerację uszkodzonych tkanek, poprawia kondycję organizmu, dodaje sił witalnych, …
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Semczuk-Kaczmarek K., Filipiak K., Szymańska-Tutak A., Płatek A., Szymański F., Ryś A., Związek układu serotoninergicznego i układu sercowo-naczyniowego, Folia Cardiologica 2018 Tom 13, nr 5, strony 420-427.
2. Tokarski K., Kusek M., Sowa J., Bobula B., Receptory 5-HT7 a patofizjologia chorób afektywnych i działanie leków przeciwdepresyjnych, Postępy Hig Med Dosw (online), 2014; 68: 1104-1113.