Niedowaga – jak przytyć?

Aktualizacja: 13 stycznia 2025

Niedowaga to często pomijany problem we współczesnej medycynie. Znacznie częściej mówi się o otyłości i nadwadze. Niedowaga może mieć jednak równie poważne konsekwencje i spotyka się ją częściej, niż się nam wydaje. Częstym pytaniem jest – jak przytyć przy zbyt niskiej masie ciała?

Czym jest niedowaga?

Zaburzenia w stanie odżywienia są obecnie jednym z najważniejszych problemów zdrowotnych, społecznych i psychologicznych populacji w różnym wieku. Niedowagę diagnozuje się wówczas, gdy dana osoba jest zbyt szczupła. Jej masa ciała nie jest proporcjonalna do wieku i wzrostu, a także do potrzeb organizmu. To pojęcie dość szerokie, ponieważ wiele osób jest bardzo szczupłych z natury. W niektórych przypadkach taka szczupłość może być jednak patologiczna.

Konsekwencje niedowagi

Długotrwałe niedożywienie, łączące się z ryzykiem wystąpienia poważnych niedoborów energetyczno-białkowych, może prowadzić do:

• zahamowania rozwoju fizycznego;
• opóźnienia rozwoju intelektualnego;
• spadku odporności organizmu;
• wzrostu podatności na infekcje.

Do innych, równie niebezpiecznych konsekwencji niedożywienia czy niedowagi zaliczamy:

• anemię – w wyniku niedoboru żelaza i witamin z grupy B (zwłaszcza B12);
• wypadanie włosów, łysienie;
• próchnicę zębów i osteoporozę – wskutek niedoboru wapnia i fosforu;
• niedowidzenie – związane z hipowitaminozą witaminy A;
• bolesne kurcze łydek i innych mięśni.

Skutkami niedoborowego żywienia są także zaburzenia emocjonalne, nadmierna drażliwość, zaburzenia koncentracji, problemy z nauką i obniżenie sprawności fizycznej.

Zobacz również: Czym grozi niedowaga?

Niedowaga – jak przytyć?

Jak zdrowo i skutecznie przybrać na masie ciała przy niedowadze? Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na codzienną dietę, ponieważ to od niej zależy cały proces. W pierwszej kolejności ustalamy dzienne zapotrzebowanie kaloryczne, a następnie dodajemy do niego około 200-500 kcal, w zależności od stopnia niedowagi oraz własnych potrzeb i możliwości. Nie należy automatycznie przejść na bardzo wysokokaloryczną dietę, ponieważ organizm nie jest przyzwyczajony do nadmiernych ilości pokarmu. Może zareagować obroną, np. wymiotami.

Dieta przy niedowadze

W przypadku osób z niedowagą szczególne znaczenie w diecie mają zdrowe tłuszcze – jakość i częstotliwość spożywania omega 3 i omega 6. Warto wprowadzić do diety odpowiednie ilości olejów roślinnych, zwłaszcza z wiesiołka, lniany i oliwę z oliwek, a także 2 razy w tygodniu tłuste ryby morskie. Do posiłków można dodawać pestki słonecznika, czy pestki dyni. Ważne, aby tłuszcze dostarczały do 30% energii pochodzącej z pożywienia.

Równie ważne są węglowodany. Preferuje się produkty pełnoziarniste i razowe, zawierające dużo witamin z grupy B, błonnik, żelazo, cynk, miedź i wiele innych ważnych składników odżywczych. Do pokarmów węglowodanowych wskazanych przy niedowadze zalicza się między innymi otręby, płatki zbożowe, makarony razowe, ryż brązowy i ciemne pieczywo. To właśnie połączenie węglowodanów ze zdrowymi tłuszczami w dużej mierze wpływa na przyrost masy ciała.

Bardzo ważne przy niedowadze jest odpowiednie spożycie białka. Wyłącznie jego obecność w ustroju gwarantuje przyrost masy mięśniowej. Dobrym źródłem białka są ryby, mięso, jaja, rośliny strączkowe i Spirulina. Nie zaleca się łączenia w jednym posiłku białka i węglowodanów, ponieważ znacznie obciąża to układ pokarmowy i utrudnia przyswajanie składników odżywczych.

Suplementy przy niedowadze

W niedożywieniu obserwuje się zaburzenia funkcjonowania wielu układów, w tym niemal zawsze pokarmowego. Dodatkowo następuje zaburzenie czynności układu nerwowego, układu krwionośnego i przede wszystkim układu odpornościowego. Gruczoły wewnątrzwydzielnicze nie otrzymują składników niezbędnych do produkcji hormonów, neurony nie wydzielają neurotransmitterów, a organizm nie może bronić się przed patogenami z powodu upośledzenia czynności komórek immunologicznych. Wszystko pracuje nie tak jak powinno. Przy niedożywieniu warto zatem zdecydować się na suplementy wspierające wszystkie układy. Przykładowe suplementy wskazane przy niedożywieniu:

• kolagen – wspiera kości, stawy i poprawia kondycję skóry;
• probiotyki – regulują motorykę jelit, przywracają prawidłową równowagę mikroflory jelitowej, przez co związki odżywcze stają się bardziej biodostępne;
• acerola – bogata w witaminę C wpłynie korzystnie na parametry krwi oraz wesprze osłabioną odporność.

Nadmierna niedowaga jest równie poważnym problemem jak otyłość. Aby zdrowo przybrać na wadze warto wybrać się na konsultację do dietetyka. Ustali on, których składników pokarmowych brakuje danej osobie i ustali dla niej indywidualną dietę.

Spirulina + Żelazo - wsparcie energii i produkcji krwi
Połączenie spiruliny i organicznie związanego, naturalnie pozyskanego żelaza. Żelazo pomaga w prawidłowej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny oraz przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Mieszczak-Woszczyna D., Niedowaga – przyczyny i leczenie, Medycyna Estetyczna, 4/2009.
2. Chabros E., Charzewska J., Wajszczyk B., Chwojnowska Z., Częstość występowania niedoborowej masy ciała u młodzieży warszawskiej w wieku pokwitania w ostatnich 3 dekadach, Problemy Higieny i Epidemiologii, 1/2011.