Zakażenie krwi

Aktualizacja: 3 lutego 2026

Zakażenie krwi to nazwa stosowana w odniesieniu do sepsy, czyli stanu potencjalnie zagrażającemu życiu pacjenta. Objawy często rozwijają się szybko i mogą przypominać grypę, ale stan chorego pogarsza się znacznie szybciej. Wymagana jest natychmiastowa pomoc szpitalna, ponieważ zbagatelizowanie sepsy prowadzi do niewydolności wielonarządowej i wstrząsu septycznego, który jest stanem krytycznym.

Zakażenie krwi – przyczyny

W praktyce medycznej wyróżnia się wiele rodzajów zakażenia krwi, a podstawowymi są:

• SIRS (zespół uogólnionej reakcji zapalnej) – może wystąpić w przebiegu zapaleń narządowych (trzustki, płuc), krwotoku, urazu wielonarządowego, dużego zabiegu oraz rozległego oparzenia;
• posocznica (sepsa) – układowa odpowiedź na infekcję, rozpoznawana na podstawie tych samych kryteriów co SIRS i kliniczne udowodnienie zakażenia. Tutaj wyróżnia się jednak posocznicę pierwotną (bez uchwytnego ogniska), która dotyczy chorych z poważną chorobą podstawową, jak cukrzyca, choroba nowotworowa, marskość wątroby, alkoholizm, a także posocznicę wtórną, która rozwija się jako powikłanie istniejącego ogniska zakażenia (np. zakażenie układu moczowego, układu oddechowego, miejsca operowanego itp.);
• zespół septyczny – ciężka posocznica, która obejmuje drastyczny spadek ciśnienia, dysfunkcję narządową, kwasicę mleczanową, oligurię, zaburzenia świadomości;
• MODS – zespół niewydolności wielonarządowej, który może być pierwotny (bezpośrednia reakcja na czynnik uszkadzający) bądź wtórny (reakcja na zakażenie lub końcowy etap SIRS).

Jak można zatem zauważyć, przyczyn zakażenia krwi jest naprawdę wiele. Warto podkreślać, że zakażenie krwi zawsze zaczyna się od infekcji, ale nie każda infekcja prowadzi do zakażenia krwi. Problem pojawia się w sytuacjach, w których organizm reaguje na zakażenie w sposób niekontrolowany i nadmierny. Najczęstszymi przyczynami prowadzącymi do zakażenia krwi w praktyce medycznej są infekcje układu moczowego, infekcje układu oddechowego oraz infekcje skóry i tkanek miękkich. Ryzyko zakażenia krwi wzrasta u pacjentów hospitalizowanych i cewnikowanych, noworodków, pacjentów po transfuzjach i dializowanych oraz z obniżoną odpornością.

Zakażenie krwi – objawy

Zakażenie krwi może dawać różne objawy. Wiele zależy od przyczyny infekcji, jej zaawansowania, ogólnego stanu zdrowia pacjenta, a przede wszystkim od zajętych narządów wewnętrznych. Możliwe objawy mogą być następujące:

• objawy ogólnoustrojowe – wysoka gorączka, silne dreszcze, skrajnie złe samopoczucie, osłabienie;
• objawy ze strony układu krążenia i układu oddechowego – przyspieszone tętno, duszności, przyspieszony oddech, niskie ciśnienie tętnicze krwi;
• objawy neurologiczne – splątanie, dezorientacja, problemy z logicznym myśleniem, nadmierna i ciągła senność, trudność w obudzeniu się;
• objawy dermatologiczne – bladość skóry, zimna i wilgotna skóra, plamiste przebarwienia skóry, niekiedy wysypka;
• objawy nefrologiczne – mała ilość oddawanego moczu lub jego brak.

W przypadku małych dzieci obraz kliniczny z reguły prezentuje się następująco:

• sine, szare lub bardzo blade usta, skóra, dłonie lub stopy;
• wysypka, która nie blednie pod naciskiem (test szklanki);
• bardzo szybki oddech lub trudności w oddychaniu;
• wysoki, nienaturalny płacz;
• brak reakcji na bodźce, ospałość.

Jakiekolwiek objawy sepsy są wskazaniem do pilnej pomocy medycznej.

Zakażenie krwi – leczenie

Leczenie zakażenia krwi jest pilne, intensywne i zawsze odbywa się w szpitalu – często na oddziale intensywnej terapii. Polega przede wszystkim na starannie dobranej antybiotykoterapii. Początkowo stosuje się antybiotyki o szerokim spektrum, a po identyfikacji bakterii leczenie dopasowuje się do konkretnego patogenu. W przypadku zakażeń grzybiczych zastosowanie znajdują leki przeciwgrzybicze.

Istotnym elementem leczenia, zwłaszcza w pierwszych godzinach, jest ponadto wysokie nawodnienie organizmu i podaż elektrolitów, zwykle dożylnie. Wykonuje się to głównie po to, aby podnieść ciśnienie krwi i poprawić krążenie. Jeśli płyny nie wystarczą, stosuje się leki podnoszące ciśnienie (tzw. wazopresory). W ciężkich przypadkach konieczna bywa tlenoterapia lub podłączenie pacjenta do respiratora.

Oczywiście należy wyeliminować źródło zakażenia, jeśli tylko jest ono znane. W zależności od przyczyny wykonuje się więc między innymi drenaż ropnia, usunięcie zakażonego cewnika, operacja (np. przy perforacji jelita lub zakażeniu jamy brzusznej), oczyszczenie rany (np. debridement) i wiele innych. Pacjent powinien pozostać monitorowany aż do pełnego wyzdrowienia, o czym decyduje lekarz na podstawie ponownych badań.

Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Oryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Wałaszek M., Wolak Z., Dobroś W., Zakażenia krwi związane z cewnikowaniem naczyń żylnych – analiza działań prewencyjnych w szpitalu wojewódzkim, Przegląd Epidemiologiczny, 2012; 66: 417 – 424.
2. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.
3. Futoma-Kołoch B., Sepsa – zagrożenia, etiologia i terapia, Laboratorium, 12/2008.