Suplementy adaptogenne

Aktualizacja: 7 stycznia 2026

Suplementy adaptogenne to grupa naturalnych substancji pochodzenia roślinnego, które odgrywają niezwykle istotną rolę w promowaniu zdrowia i homeostazy, czyli wewnętrznej równowagi organizmu. W tradycyjnych systemach medycznych, takich jak ajurweda czy medycyna chińska, od wieków wykorzystuje się je przez wzgląd na swoje prozdrowotne właściwości. Jak działają i co warto o nich wiedzieć? Oto najważniejsze informacje.

Suplementy adaptogenne – jak działają?

Jedną z głównych cech adaptogenów jest ich zdolność do zwiększania odporności organizmu na stres. To niezwykle istotne zwłaszcza dlatego, że w dzisiejszych czasach każdy człowiek jest szczególnie narażony na ciągłe, codzienne działanie czynników stresogennych, zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Adaptogeny pomagają organizmowi adaptować się do stresu, modulując odpowiedź na niego. Substancje te działają na poziomie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA), która jest podstawą w regulacji reakcji organizmu na stres. Stabilizując poziom kortyzolu (hormonu stresu), adaptogeny wspomagają zachowanie równowagi i unikanie przewlekłego stresu, który (co niejednokrotnie potwierdzono na podstawie licznych badań) wiąże się z wieloma cywilizacyjnymi schorzeniami, takimi jak:

• choroby serca;
• cukrzyca;
• depresja;
• zaburzenia snu.

Warto przy tym podkreślić, że poza działaniem adaptogennym, wiele z tych roślin posiada również inne korzystne właściwości prozdrowotne. Dla przykładu żeń-szeń i ashwagandha to adaptogeny znane z właściwości przeciwzapalnych i przeciwutleniających, natomiast różeniec górski moduluje dodatkowo czynność układu nerwowego, poprawiając między innymi pamięć i koncentrację.

Zobacz również: Suplementy na skupienie.

Suplementy adaptogenne – przykłady

Klasycznymi, najpopularniejszymi przykładami suplementów adaptogennych są:

• różeniec górski – poprawia pamięć i koncentrację, dodaje energii, wspiera codzienną motywację. Dodatkowo działa neuroprotekcyjne, zwiększa wydolność fizyczną i przyspiesza procesy regeneracyjne organizmu;
• żeń-szeń – zwiększa energię i witalność, wspiera odporność, poprawia wydolność fizyczną, może wspierać funkcje poznawcze, działa tonizująco na układ nerwowy;
• ashwagandha – łagodzi stres i obniża poziom napięcia. Udowodniono, że działa uspokajająco i może redukować objawy lękowe. Poprawia sen, jest też ważnym antyoksydantem;
• shatavari – wspiera kobiece zdrowie hormonalne, łagodzi objawy menopauzy i PMS, pomaga poprawić płodność oraz laktację u karmiących piersią. Ma też właściwości przeciwzapalne;
• astragalus – wykazuje silne działanie immunostymulujące, przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Zawiera w swoim składzie ponad 230 aktywnych związków, które wspierają walkę ze stanami zapalnymi i stresem.

Wszystkie suplementy adaptogenne wspierają organizm w stresie i przeciwdziałają przewlekłemu zmęczeniu przy jednoczesnej poprawie jakości snu. Ważne jest przy tym, by unikać czynników ryzyka tych odczuć i problemów zdrowotnych. Dla przykładu, jeśli codziennie będziemy spać tylko po 4 godziny i żyć w silnym stresie, przy stosowaniu niezdrowej, wysoko przetworzonej diety, herbata z żeń-szenia niewiele się przyda.

Zobacz również: Naturalne dopalacze, które dodają energii.

Suplementy adaptogenne – wskazania

Podstawowe wskazania do suplementacji adaptogenów są następujące:

• chroniczny stres i ciągłe napięcia emocjonalne;
• zmęczenie, brak energii życiowej, wyczerpanie;
• zaburzenia snu;
• zaburzenia odporności, ciągłe infekcje;
• problemy z koncentracją, skupieniem się, pamięcią;
• wysoki poziom aktywności fizycznej.

Suplementy diety adaptogenne można brać również profilaktycznie, celem przystosowania organizmu do zmian. Jednak zawsze zgodnie z zaleceniami i po wykluczeniu przeciwwskazań zdrowotnych.

Zobacz również: Naturalne sposoby na stres.

Przeciwwskazania do stosowania suplementów adaptogennych

Choć adaptogeny to w pełni naturalne surowce i związki, nie zawsze mogą być stosowane. Podstawowe przeciwwskazania do ich przyjmowania mogą być następujące:

• ciąża – przez wzgląd na brak wystarczających dowodów potwierdzających ich bezpieczeństwo dla rozwijającego się płodu;
• zaburzenia hormonalne na tle nowotworowym i zaawansowane choroby nowotworowe;
• zaawansowane, niewyrównane nadciśnienie tętnicze;
• jednoczesne przyjmowanie niektórych leków, zwłaszcza przeciwzakrzepowych, na cukrzycę lub na tarczycę;
• alergia na stosowane zioła.

W razie wątpliwości zawsze warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Olej z czarnuszki w kapsułkach 100% naturalny
Oryginalny olej z czarnuszki egipskiej (Nigella sativa) wspiera odporność, układ pokarmowy i zdrowie skóry. Wykazuje właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i antyoksydacyjne. Źródło cennych kwasów tłuszczowych i tymochinonu.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Kucharska H., Analiza częstości stosowania suplementów na bazie roślinnych adaptogenów i ich wpływ na dobrostan psychofizyczny użytkowników, Medycyna Środowiskowa – Environmental Medicine 2022, Tom 25, Nr 3-4, 46-53.
2. Winston D., Maimes S., Adaptogeny od A do Z, Wydawnictwo Vital, Białystok 2018.
3. Wydro D., Adaptogeny – przydatne suplementy i alternatywa dla leków, 2014.