Erytrocyty

Aktualizacja: 19 sierpnia 2022

Erytrocyty (krwinki czerwone) są bardzo ważnym elementem morfotycznym krwi. Ich główną funkcją jest transport tlenu do wszystkich komórek organizmu. Mają kształt okrągłych, obustronnie wklęsłych dysków. W 1 ul krwi znajduje się średnio 5 milionów krwinek czerwonych u mężczyzn oraz 4,6 milionów u kobiet. Omawiane komórki żyją przeciętnie 120 dni, po czym ulegają rozpadowi.

Erytrocyty – kształt i budowa

Krwinki czerwone posiadają charakterystyczny kształt, który wyróżnia je na tle innych komórek. Są obustronnie wklęsłe, a ich błona komórkowa jest mocno elastyczna. Dzięki temu posiadają wysoki stosunek powierzchni do objętości, co ułatwia absorpcję tlenu. Dodatkowo erytrocyty mogą bez problemu odkształcać się, przechodząc przez naczynia włosowate o średnicy mniejszej od standardowej średnicy erytrocytów.

Erytrocyty nie posiadają organelli komórkowych występujących w innych komórkach (jądra komórkowego, mitochondriów, aparatu Golgiego czy lizosomów). Zawierają natomiast sporą ilość barwnika zwanego hemoglobiną.

Produkcja krwinek czerwonych

Erytrocyty są produkowane i różnicowane do postaci dorosłej w szpiku kostnym czerwonym, a sam proces tworzenia nosi nazwę erytropoezy. Szpik kostny czerwony znajduje się głównie w kościach płaskich i nasadach kości długich, z kolei w przypadku płodu funkcję krwiotwórczą pełni wątroba.

Schemat produkcji i eliminacji erytrocytów

Czynnikiem stymulującym produkcję erytrocytów jest erytropoetyna, czyli hormon wydzielany w 85% przez nerki i w 15% przez wątrobę. Niedokrwistość oraz niedobór tlenu we krwi są czynnikami stymulującymi uwalnianie erytropoetyny. Aby produkcja erytrocytów mogła przebiegać prawidłowo, konieczna jest obecność niektórych składników odżywczych, zwłaszcza takich jak:

• witamina C;
• witamina E;
• żelazo;
• witamina B12;
• kwas foliowy;
• witamina B6.

Nieco mniejszy wpływ na proces produkcji mają hormony, zwłaszcza adrenalina czy hormony steroidowe. Za usuwanie starych czy niezdolnych do pełnienia swojej roli krwinek czerwonych odpowiadają głównie śledziona i w mniejszym stopniu wątroba.

Erytrocyty – funkcje

Dojrzałe erytrocyty to wyspecjalizowane komórki pełniące bardzo ważną rolę w ustroju człowieka. Są przystosowane do efektywnego transportu tlenu i dwutlenku węgla. Hemoglobina stanowi aż 95% białek jednej krwinki czerwonej i to właśnie ona odpowiada za przenoszenie tlenu. Jedna cząsteczka hemoglobiny wiąże 4 cząsteczki tlenu. Innym istotnym zadaniem krwinek czerwonych jest regulacja pH krwi.

Erytrocyty – normy

Ilość erytrocytów oceniana jest podczas podstawowych badań krwi, czyli badania morfologicznego. Parametr ten oznaczany jest skrótem RBC, którego normy wynoszą:

• 4,2 mln – 5,4 mln / ul u mężczyzn;
• 3,5 mln – 5,2 mln / ul u kobiet.

Jednocześnie należy zbadać ilość hemoglobiny oznaczanej skrótem HGB, dla której normy wynoszą:

• 14-18 g/dl u mężczyzn;
• 12-16 g/dl u kobiet.

Kolejnym ważnym parametrem morfologii jest stosunek objętości erytrocytów do objętości całej badanej próbki krwi (hematokryt, HCT). Tutaj wartości prawidłowe są następujące:

• 40-54% u mężczyzn;
• 37-47% u kobiet.

Wszelkie wartości poniżej lub powyżej normy powinny być skonsultowane z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej lub hematologiem.

Erytrocytopenia

Zbyt małą ilość krwinek czerwonych zwie się erytrocytopenią. Zazwyczaj świadczy o niedokrwistości, czego przyczyną jest najczęściej niedobór żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego. Zbyt mała ilość erytrocytów może jednak wynikać także z chorób przewlekłych, krwotoków, przewodnienia czy przewlekłego przyjmowania niektórych leków (np. chinidyny lub chloramfenikolu).

Erytrocytoza

Erytrocytoza to zbyt duża ilość krwinek czerwonych w ustroju. Przyczyną takiego stanu najczęściej jest odwodnienie organizmu, co prowadzi do zagęszczenia krwi. Innymi możliwymi przyczynami są:

• palenie papierosów;
• przebywanie na terenach górskich;
• obturacyjny bezdech senny;
• różnego rodzaju choroby płuc, z POChP na czele.

Także przewlekłe przyjmowanie glikokortykosteroidów może przyczynić się do erytrocytozy.

Spirulina + Żelazo - wsparcie energii i produkcji krwi
Połączenie spiruliny i organicznie związanego, naturalnie pozyskanego żelaza. Żelazo pomaga w prawidłowej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny oraz przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Ganong W., Fizjologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.
2. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.
3. Traczyk W., Fizjologia człowieka w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.