Niedobory witamin

Aktualizacja: 15 maja 2026

Niedobory witamin to problem zdrowotny nazywany hipowitaminozą, a jeśli przybiera postać skrajną (całkowity brak danej witaminy) awitaminozą. Wpływ na wystąpienie dolegliwości w dużej mierze ma współczesny tryb życia, zwłaszcza przewlekłe stosowanie różnych leków, spadek odporności, stres, zaburzenia mikroflory bakteryjnej jelit oraz nieodpowiednia dieta. Konsekwencje są z reguły ogólnoustrojowe. 

Niedobory witamin – przyczyny

Zdecydowanie najczęstszą przyczyną niedoboru witamin jest źle zbilansowana, niezdrowa, mało urozmaicona dieta. Zwłaszcza taka, która opiera się na gotowych daniach do odgrzania, fast-foodach, słodyczach, a eliminuje lub znacząco zmniejsza spożycie produktów ekologicznych, naturalnych, świeżych warzyw i owoców. Zagrożenie stanowi też eliminacja całych grup pokarmowych, np. mięsa w przypadku wegan i wegetarian, co często prowadzi do niedoboru witaminy B12, jako że jej głównym źródłem jest właśnie mięso. Do niedoboru witamin prowadzi też znaczny deficyt kaloryczny, co ma miejsce często u osób odchudzających się, które spożywają znacznie mniej kalorii, niż potrzebuje organizm i niż jest to wymagane do rzeczywistej zmiany masy ciała.

Kolejną grupą możliwych przyczyn niedoborów witamin, nawet przy odpowiedniej diecie, są choroby przewlekłe układu pokarmowego, zwłaszcza jelit. Zalicza się do nich między innymi:

• chorobę Leśniowskiego-Crohna;
• zespół jelita drażliwego;
• wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
• alergie pokarmowe;
• zespół nieszczelnego jelita;
• celiakię;
• i inne.

W ich przebiegu ma miejsce niedokładne trawienie treści pokarmowej, składniki pokarmowe są gorzej przyswajalne i po prostu zostają wydalone wraz z kałem, zamiast wchłonąć się do krwi. Wpływa na to też upośledzenie jakości i ilości bakterii probiotycznych jelit, tworzących florę bakteryjną.

Do niedoborów witamin prowadzi też współczesny tryb życia, zwłaszcza częste lub długie stosowanie antybiotyków (upośledzają mikroflorę jelitową) i innych leków, przewlekły stres, niewysypianie się, niedokładne przeżuwanie kęsów pokarmowych. Także palenie papierosów i picie alkoholu są sporym zagrożeniem. Na koniec warto wspomnieć o niedoborach witaminy D, czego przyczyną jest zbyt mała ekspozycja na światło słoneczne, a więc głównie przebywanie w pomieszczeniach zamkniętych.

Niedobory witamin – objawy i konsekwencje

Objawy i konsekwencje niedoborów witamin zależą w dużej mierze od tego, której konkretnie witaminy brakuje w organizmie. Przykłady:

• witamina B1 (tiamina) – zmęczenie, drażliwość, problemy z pamięcią, osłabienie mięśni;
• witamina B2 (ryboflawina) – zajady (pęknięcia w kącikach ust), pieczenie języka, problemy ze skórą;
• witamina B9 (kwas foliowy) – zmęczenie, bladość skóry, problemy z koncentracją;
• witamina B12 (kobalamina) – osłabienie, mrowienie rąk i nóg, zaburzenia pamięci, anemia;
• witamina D – bóle kości i mięśni, osłabienie, częste infekcje, obniżony nastrój;
• witamina C – osłabienie naczyń krwionośnych, częstsze krwawienia z nosa i dziąseł, problemy z zębami, spadek odporności, zmęczenie;
• witamina A – pogorszenie widzenia po zmroku, suchość oczu, sucha, łuszcząca się skóra;
• witamina E – osłabienie mięśni, problemy neurologiczne;
• witamina K – łatwe powstawanie siniaków, krwawienia (np. z nosa, dziąseł), wydłużone krzepnięcie krwi.

Przy podejrzeniu niedoboru witamin najlepiej wykonać proste badanie krwi. Wyniki dostępne są szybko i jednoznacznie wskazują, której witaminy brakuje oraz w jak dużym stopniu. Na tej podstawie ustalić można dalsze postępowanie.

Niedobory witamin – leczenie

Leczenie niedoborów witamin powinno być przede wszystkim ukierunkowane na usunięcie przyczyny problemu. Jeśli niedobory wynikają z nieprawidłowej diety, przewlekłego stresu, przemęczenia lub nieregularnego stylu życia, konieczna jest trwała zmiana codziennych nawyków żywieniowych. Podstawą pozostaje dobrze zbilansowana dieta bogata w naturalne źródła witamin, świeże warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty, zdrowe tłuszcze oraz odpowiednią ilość białka.

W praktyce jednak współczesny tryb życia, szybkie tempo pracy, stres, ograniczona jakość żywności oraz zaburzenia wchłaniania sprawiają, że sama dieta nie zawsze pozwala na szybkie wyrównanie niedoborów. Właśnie dlatego coraz częściej stosuje się dobrze dobraną suplementację wspomagającą codzienne funkcjonowanie organizmu i ułatwiającą uzupełnienie brakujących składników odżywczych. Szczególne znaczenie mają preparaty zawierające naturalne źródła witamin, antyoksydantów, minerałów oraz składników wspierających regenerację i odporność organizmu.

W przypadku osób z przewlekłym zmęczeniem, osłabieniem organizmu, obniżoną odpornością lub mało urozmaiconą dietą, korzystnym uzupełnieniem codziennego jadłospisu są m.in. spirulina i chlorella. Stanowią one naturalne źródło wielu witamin, składników mineralnych, chlorofilu oraz biologicznie aktywnych substancji wspierających prawidłowe funkcjonowanie organizmu.

Spirulina z certyfikatem – badanie zlecone przez BIOALGI Sp. z o.o. niezależnemu, akredytowanemu laboratorium badawczemu i przeprowadzone przez J.S. Hamilton Poland Sp. z o.o. Certyfikat Spiruliny bioalgi do wglądu tutaj: Spirulina – badanie (certyfikat).

Jeśli przyczyną niedoborów są choroby przewlekłe przewodu pokarmowego lub zaburzenia wchłaniania, konieczne jest jednoczesne leczenie choroby podstawowej. W takich przypadkach postępowanie często obejmuje farmakoterapię, probiotykoterapię oraz indywidualnie dobraną dietę, najlepiej przez dietetyka.

Skrajne niedobory witamin mogą wymagać wdrożenia leczenia farmakologicznego. Witaminy podawane są wówczas w większych dawkach i mają status leków. Dlatego często konieczna jest konsultacja lekarska oraz recepta. Nie należy samodzielnie zwiększać dawek preparatów witaminowych ani łączyć wielu suplementów diety bez kontroli specjalisty. Po około 3-4 miesiącach warto ponownie wykonać badania krwi, aby ocenić skuteczność leczenia i upewnić się, że poziom witamin wraca do prawidłowych wartości.

Spirulina w tabletkach (100% naturalna)
Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...

Spirulina w proszku (100% naturalna)
Spirulina w proszku to słodkowodna alga, zawierająca duże stężenie witamin, minerałów i innych, ważnych składników odżywczych. Wysoką jakość uzyskano dzięki odpowiednim warunkom klimatycznym, przestrzeganiu restrykcyjnych norm podczas hodowli i …
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Wawer I., Dietetyczne niedobory mikroskładników i suplementacja w chorobach neurologicznych, Neurologia Praktyczna, 6/2017.
2. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.