Aktualizacja: 23 lipca 2026
Niedobór witamin to patologiczny stan, w którym w organizmie człowieka znajduje się zbyt mała ilość poszczególnych witamin, przez co organizm wykazuje wiele negatywnych konsekwencji zdrowotnych. Dokładne objawy zależą od rodzaju witaminy, której brakuje, ale również od tego, jak zaawansowany jest niedobór. Wyróżniamy hipowitaminozę, czyli niedobór witaminy, oraz awitaminozę, czyli całkowity brak danej witaminy. Witaminy uczestniczą w wielu procesach metabolicznych, wspierają pracę układu odpornościowego, układu nerwowego oraz układu kostnego, dlatego ich odpowiedni poziom jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Długotrwałe niedobory mogą prowadzić nie tylko do pogorszenia samopoczucia, lecz także do rozwoju poważniejszych zaburzeń zdrowotnych. Z tego względu warto zadbać o zbilansowaną dietę oraz w razie potrzeby kontrolować poziom wybranych witamin za pomocą badań laboratoryjnych.
Spis treści
Przyczyny niedoboru witamin
Najczęstszą przyczyną niedoboru witamin jest oczywiście dieta uboga w składniki odżywcze. W dzisiejszych czasach chętnie sięgamy po żywność wysoko przetworzoną, w związku z czym nie dostarczamy organizmowi wszystkich witamin niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Im dłużej trwa taka mało urozmaicona dieta, tym głębszy stanie się niedobór. Zagrożeniem bywa też niewłaściwe skomponowanie ustalonej diety tematycznej, np. diety wegetariańskiej. Ponieważ głównym źródłem witaminy B12 są produkty pochodzenia zwierzęcego, weganie i wegetarianie mogą doświadczać jej braku. Przyczyną niedoboru witaminy D jest natomiast częste i długotrwałe przebywanie w pomieszczeniach zamkniętych, czyli niski poziom ekspozycji ciała na słońce.
Istnieje jednak szereg chorób, w przebiegu których niedobory witamin są znacznie częstsze. Do takich chorób należą przede wszystkim:
- zaburzenia odżywiania;
- schorzenia z częstymi wymiotami lub biegunkami;
- choroby jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna, zespół jelita drażliwego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego);
- choroby autoimmunologiczne i choroby nowotworowe (czyli te ogólnie związane z przewlekłymi stanami zapalnymi i wyniszczeniem organizmu);
- choroby wątroby (zwłaszcza w kontekście witamin rozpuszczalnych w tłuszczach);
- alkoholizm.
Niedobór witamin – objawy
Objawy niedoboru witamin różnią się w zależności od tego, jakiej witaminy dotyczą. Przykłady:
- witamina D – osłabienie mięśni, bóle kostne, większa podatność na złamania, zmęczenie;
- witamina B12 – zmęczenie, osłabienie, bladość skóry, mrowienie dłoni i stóp, problemy z pamięcią i koncentracją;
- kwas foliowy (inaczej: witamina B9) – niedokrwistość, zmęczenie, osłabienie;
- witamina C – łatwe siniaczenie, krwawienie dziąseł, wolniejsze gojenie ran, zmęczenie;
- witamina A – pogorszenie widzenia po zmroku, suchość skóry i oczu;
- witamina K – łatwiejsze krwawienia i siniaki;
- witamina B1 – osłabienie, zaburzenia czucia, problemy z pracą serca (w ciężkich przypadkach);
- witamina B6 – zmęczenie, wysypka, pękanie kącików ust, drętwienie kończyn.
Objawy takie jak zmęczenie, osłabienie, problemy z koncentracją czy wypadanie włosów nie są charakterystyczne wyłącznie dla niedoborów witamin. Mogą wynikać również z niedoboru żelaza, chorób tarczycy, niewystarczającej ilości snu, przewlekłego stresu lub innych schorzeń. Dlatego na podstawie samych objawów nie ustala się rozpoznania.
Niedobór witamin – diagnostyka
Niedobór witamin jest raczej prosty do zdiagnozowania. Wystarczy wykonać proste badania krwi i poczekać na wynik. Na karcie wyników zwykle znajdują się wartości referencyjne, które ułatwiają interpretację otrzymanych wyników. Badania te są dostępne zarówno w ramach NFZ (za darmo, po okazaniu skierowania od lekarza rodzinnego, co potwierdza konieczność zbadania tych witamin), jak i prywatnie (koszty badań ponosi się osobiście). Jeśli wynik będzie nieprawidłowy, warto skonsultować się z lekarzem rodzinnym, by ustalić przyczynę niedoboru danej witaminy i dobrać odpowiednią dawkę jej suplementacji.
Niedobór witamin – leczenie
Niedobór witamin leczy się przyczynowo, jeśli tylko przyczyna ta jest znana. Dlatego w przebiegu chorób jelit istotna jest modyfikacja diety, mało urozmaiconą dietę wzbogaca się o produkty będące źródłem poszczególnych witamin, zaś choroby wątroby często leczy się farmakologicznie. Zmiana diety stanowi jednak podstawę w każdym przypadku, bez względu na przyczynę niedoboru witamin. Jeśli samodzielne skomponowanie odpowiednio zbilansowanej diety sprawia trudność najlepiej skonsultować się z doświadczonym dietetykiem. Niedobory witamin uzupełnia się też suplementami diety.
Spirulina w tabletkach (100% naturalna)Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...
Spirulina + Chlorella – naturalne oczyszczanie organizmuChlorella w bardzo dokładny sposób oczyszcza organizm, pomaga w likwidacji zaparć, wspiera budowanie naturalnej odporności, wspomaga odmładzanie organizmu, przyspiesza regenerację uszkodzonych tkanek, poprawia kondycję organizmu, dodaje sił witalnych, …
Zobacz tutaj ...
Chlorella w tabletkach z rozerwaną ścianą komórkowąChlorella posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybiczne nie wpływając przy tym na florę fizjologiczną. Bardzo dokładnie usuwa toksyny z organizmu …
Zobacz tutaj ...
Bibliografia
- Walicka M., Jasik A., Paczyńska M., Wąsowski M., Tałałaj M., Marcinowska-Suchowierska E., Niedobór witaminy D – problem społeczny, Postępy Nauk Medycznych, T. XXXII, nr 1, 2019.
- Starostka-Tatar A., Łabuz-Roszak B., Niedobór witaminy B12 w praktyce klinicznej, Lekarz POZ, 5/2023.
- Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Rodzinna, Kraków 2006.
Zostaw komentarz