Dieta przy anemii

Aktualizacja: 7 lipca 2022

Dieta przy anemii jest bardzo ważna, stanowi wręcz podstawę całego leczenia. Powinna być starannie dobrana, aby dostarczyć do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych, uzupełnić niedobory i jednocześnie nie szkodzić. Najlepiej skonsultować ją z doświadczonym dietetykiem klinicznym. Najważniejszym celem jest dostarczanie sporej ilości żelaza, co jednak musi mieć miejsce w stałej konsultacji z lekarzem, ponieważ przedawkowanie żelaza ma poważne konsekwencje.

Dieta przy anemii

Ze wszystkich niedoborów pokarmowych najpowszechniej występuje niedobór żelaza. Najczęstszą konsekwencją niedoboru żelaza jest niedokrwistość (anemia). W wielu przypadkach niedokrwistość z niedoboru żelaza wymaga leczenia przyczynowego oraz zastosowania suplementacji odpowiednimi dawkami żelaza. Leczenie takie wspomaga się jednak odpowiednią dietą uwzględniającą produkty bogate w ten pierwiastek. Niestety, wysoka zawartość żelaza w produktach spożywczych wcale nie zawsze oznacza, że są one dobrym źródłem tego pierwiastka. Przyswajalność żelaza uzależniona jest od wielu czynników.

Podaż żelaza

Warto sięgać po produkty spożywcze bogate w żelazo, takie jak:

• mięso i przetwory mięsne – w tym głównie wołowina, cielęcina, gęsina czy mięso z królika;
• podroby mięsne – np. wątróbka;
• ryby – głównie sardynki, łososie i makrele;
• jaja, zwłaszcza żółtka;
• produkty zbożowe – chleb żytni razowy, pieczywo z ziarnami słonecznika czy dyni, bułki grahamki, otręby pszenne, kasza pęczak, ryż brązowy, kasza gryczana, kasza jaglana;
• nasiona i ziarna;
• orzechy – zwłaszcza pistacje, migdały, orzechy laskowe i orzechy włoskie;
• warzywa – boćwina, bób, buraki, groszek zielony, szpinak, koperek, natka pietruszki, por, szczaw, czosnek, fasola szparagowa;
• owoce – czarne porzeczki, czerwone porzeczki, poziomki, maliny, awokado;
• owoce suszone;
• nasiona roślin strączkowych.

Należy pamiętać, że przyswajalność żelaza znacznie maleje w obecności fitynianów, niektórych polifenoli, błonnika i dużych ilości wapnia. Należy więc tak komponować posiłki, aby nie łączyć źródeł żelaza ze źródłami powyższych związków. Nie należy przykładowo przepijać posiłku kawą czy herbatą. Z kolei niektóre związki zwiększają biodostępność żelaza, dlatego warto je ze sobą łączyć. Są to głównie witamina C, kwas mlekowy i kwas foliowy. Kwas mlekowy spotkamy w produktach kiszonych, kwas foliowy w zielonych warzywach liściastych, natomiast dobrym źródłem witaminy C są:

• kiszonki;
• pomidory;
• jarmuż;
• papryka czerwona;
• jagody goji;
• jagody acai;
• acerola;
• aronia;
• czarne porzeczki;
• truskawki;
• natka pietruszki.

Warto przy tym pamiętać, że w produktach żywnościowych istnieją dwa rodzaje żelaza: hemowe i niehemowe. Żelazo hemowe, pochodzenia zwierzęcego, przyswaja się znacznie lepiej. Z kolei rośliny zawierają żelazo niehemowe, którego przyswajalność jest mniejsza.

Podstawowe zalecenia żywieniowe

Nie tylko odpowiednia podaż żelaza jest bardzo ważna. Jednocześnie należy przestrzegać pozostałych zaleceń:

• spożywanie 5 posiłków dziennie w regularnych odstępach czasu, najlepiej co 3-4 godziny;
• spożywanie 3-4 porcji mleka i produktów mlecznych;
• ograniczenie spożycia tłuszczów pochodzenia zwierzęcego i fast-foodów;
• spożywanie mięsa nie częściej niż 2-3 razy w tygodniu, przy czym jajka włączamy do diety w dni, w które nie spożywamy mięsa;
• ograniczenie dodatku soli do potraw;
• spożywanie ryb 1-2 razy w tygodniu;
• unikanie słodyczy i słodzenia napojów.

Uzupełnieniem diety jest regularna aktywność fizyczna, która bardzo dobrze wpływa na kondycję układu krwionośnego. W przypadku anemii dobrze sprawdza się dodatkowa suplementacja. Preparaty żelaza należy przyjmować jedynie po konsultacji z lekarzem, w dawkach ściśle określonych. Jednak warto sięgać po kompleks witamin z grupy B, witaminę C oraz cynk. Alternatywą jest suplementacja Spiruliny, która nie tylko jest świetnym źródłem dobrze przyswajalnego żelaza, ale również zawiera wszystkie inne ważne składniki odżywcze.

Zobacz również: Spirulina a anemia.

Uważa się, że względne ustabilizowanie parametrów organizmu i powrót do zdrowia uzyskuje się po minimum 6 miesiącach od włączenia diety. Wpływ na to ma wiele czynników, takich jak wiek pacjenta, ogólny stan zdrowia czy regularność przestrzegania zaleceń. Leczeniem anemii zajmuje się hematolog i dietetyk.

Spirulina + Żelazo - wsparcie energii i produkcji krwi
Połączenie spiruliny i organicznie związanego, naturalnie pozyskanego żelaza. Żelazo pomaga w prawidłowej produkcji czerwonych krwinek i hemoglobiny oraz przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.
Zobacz tutaj ...

Bibliografia

1. Albrecht K., Matysiak M., Zalecenia dietetyczne w profilaktyce i leczeniu nierozrostowych chorób układu krwiotwórczego, Nowa Pediatria, 3/2018.
2. Basak G., Hematologia – kompendium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2021.
3. Grzymisławski M., Dietetyka kliniczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2019.